Ο Ντόναλντ Τραμπ εκτιμά ότι δεν χρειάζονται νέοι αμερικανικοί βομβαρδισμοί στο Ιράν, αλλά δεν προτίθεται να χαλαρώσει τον αποκλεισμό της χώρας. Μετά τη συνάντησή του με τον πρωθυπουργό του Κατάρ, τη Δευτέρα 9 Νοεμβρίου, ο Αμερικανός πρόεδρος μίλησε για επικείμενο τέλος της σύγκρουσης, επιβεβαιώνοντας ταυτόχρονα ότι η πίεση προς την Τεχεράνη θα συνεχιστεί από ξηρά και θάλασσα.
Σε αιφνιδιαστική εμφάνισή του στην αίθουσα ενημέρωσης του Λευκού Οίκου, ο Τραμπ χαρακτήρισε τον πόλεμο «ουσιαστικά τελειωμένο από στρατιωτικής πλευράς». Η διατύπωσή του, ωστόσο, δεν συνοδεύτηκε από ανακοίνωση εκεχειρίας, άρση του αποκλεισμού ή συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση των εχθροπραξιών.
Χωρίς νέους βομβαρδισμούς, με τον αποκλεισμό σε ισχύ
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ δήλωσε ότι η Ουάσιγκτον δεν διαπιστώνει, προς το παρόν, ανάγκη για νέα μεγάλης κλίμακας στρατιωτική επιχείρηση.
«Η στρατιωτική δράση δεν φαίνεται ιδιαίτερα απαραίτητη», ανέφερε, διευκρινίζοντας ότι οι αμερικανικές δυνάμεις παραμένουν σε πλήρη ετοιμότητα εάν αλλάξουν οι συνθήκες.
Ο Τραμπ υποστήριξε ότι το Ιράν έχει χάσει μεγάλο μέρος των στρατιωτικών του δυνατοτήτων και παρουσίασε τη διατήρηση της σημερινής κατάστασης ως επιλογή που εξυπηρετεί και τις γειτονικές του χώρες.
Εκεί βρίσκεται η ουσιαστική διαφορά ανάμεσα στην αποκλιμάκωση των βομβαρδισμών και στον τερματισμό της σύγκρουσης. Η αμερικανική κυβέρνηση εξακολουθεί να εφαρμόζει ναυτικό αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια, ενώ έχει ανακοινώσει και την επιχείρηση «Iron Gate», με στόχο τον περιορισμό των εμπορικών διαδρομών από την ξηρά.
Ο ίδιος χαρακτήρισε τον αποκλεισμό ιδιαίτερα αποτελεσματικό, ισχυρισμός που δεν συνοδεύτηκε από ανεξάρτητα επαληθευμένα στοιχεία για το σύνολο των οικονομικών και στρατιωτικών συνεπειών του.
Τι συζήτησε με τον πρωθυπουργό του Κατάρ
Πριν από τις δηλώσεις του, ο Αμερικανός πρόεδρος είχε συναντηθεί με τον πρωθυπουργό και υπουργό Εξωτερικών του Κατάρ, Μοχάμεντ μπιν Αμπντουλραχμάν Αλ Θάνι.
Η Ντόχα διαδραματίζει διαμεσολαβητικό ρόλο στις επαφές της Ουάσιγκτον με την Τεχεράνη, μεταφέροντας προτάσεις για την εξεύρεση διπλωματικής διεξόδου.
Σύμφωνα με τον Τραμπ, το Κατάρ, η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Μπαχρέιν και το Κουβέιτ προτιμούν να διατηρηθεί η σημερινή κατάσταση, αντί να ξεκινήσει νέα εκτεταμένη στρατιωτική επιχείρηση.
Η αναφορά αυτή αποτυπώνει την αμερικανική περιγραφή των περιφερειακών διαβουλεύσεων. Δεν αποτελεί κοινή ανακοίνωση των συγκεκριμένων κυβερνήσεων ούτε επιβεβαίωση ότι έχει επιτευχθεί συμφωνία με το Ιράν.
Ο πρωθυπουργός του Κατάρ έκανε λόγο για θετικές συνομιλίες με στόχο μια συμφωνία και την αποκατάσταση της ειρήνης στην περιοχή.
Το πυρηνικό πρόγραμμα παραμένει το βασικό εμπόδιο
Η Ουάσιγκτον εξακολουθεί να θέτει ως αδιαπραγμάτευτη προϋπόθεση την αποτροπή απόκτησης πυρηνικού όπλου από το Ιράν.
Ο Τραμπ υποστήριξε ότι η Τεχεράνη έχει ουσιαστικά αποδεχθεί την αμερικανική απαίτηση, μολονότι, όπως αναγνώρισε, δεν το παραδέχεται δημόσια.
Δεν παρουσίασε, όμως, συμφωνημένο κείμενο ή συγκεκριμένους όρους που να επιβεβαιώνουν ότι οι δύο πλευρές έχουν γεφυρώσει τις διαφωνίες τους.
Η ιρανική πλευρά έχει θέσει ζητήματα άρσης του αποκλεισμού, τερματισμού των εχθροπραξιών, αποδέσμευσης δεσμευμένων κεφαλαίων και οικονομικών κυρώσεων.
Παρά τις αναφορές περί προόδου, παραμένει άγνωστο ποια από αυτά τα αιτήματα συζητήθηκαν στη συνάντηση με τον πρωθυπουργό του Κατάρ και εάν προέκυψε συγκεκριμένη πρόταση που να έχει γίνει αποδεκτή από την Τεχεράνη.
Η απειλή νέων επιθέσεων δεν έχει αποσυρθεί
Η ηπιότερη ρητορική του Τραμπ έρχεται λίγες ημέρες μετά τις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ, στις οποίες οι Ρεπουμπλικανοί έχασαν τον έλεγχο του Κογκρέσου.
Ο πόλεμος με το Ιράν και οι αυξημένες τιμές των καυσίμων είχαν βρεθεί στο επίκεντρο της προεκλογικής αντιπαράθεσης, ενώ ο ίδιος ο Τραμπ αναγνώρισε σε πρόσφατη συνέντευξή του ότι η σύγκρουση είχε πολιτικό κόστος.
Παρότι τώρα υποβαθμίζει την ανάγκη νέας στρατιωτικής κλιμάκωσης, η αμερικανική πλευρά έχει διατηρήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο πρόσθετων πληγμάτων. Αμερικανικές δυνάμεις έχουν πραγματοποιήσει περιορισμένες επιθέσεις τις τελευταίες ημέρες, ακόμη και ενώ βρίσκονται σε εξέλιξη οι διπλωματικές επαφές.
Η διατήρηση του αποκλεισμού έχει άμεση σημασία για τις εμπορικές μεταφορές, την ιρανική οικονομία και τη σταθερότητα στην περιοχή του Περσικού Κόλπου.
Για την ώρα, η απόφαση της Ουάσιγκτον αφορά την αποφυγή νέας εκτεταμένης επίθεσης και όχι τον τερματισμό των μέτρων στρατιωτικής και οικονομικής πίεσης. Η διάρκεια τους και οι όροι ενδεχόμενης άρσης τους παραμένουν αδιευκρίνιστοι.