Την πιθανότητα χρησιμοποίησης της λεγόμενης «μητέρας όλων των βομβών» εναντίον του Ιράν εξετάζει ο αμερικανικός στρατός, σύμφωνα με πληροφορίες του CNN, σε μια εξέλιξη που αποτυπώνει τη σοβαρότητα των στρατιωτικών επιλογών που βρίσκονται υπό επεξεργασία στην Ουάσιγκτον.
Πρόκειται για την GBU-43/B Massive Ordnance Air Blast, γνωστή διεθνώς ως MOAB, ένα από τα ισχυρότερα συμβατικά εκρηκτικά όπλα που διαθέτουν οι Ηνωμένες Πολιτείες. Η ενδεχόμενη χρήση της θα σηματοδοτούσε σοβαρή κλιμάκωση σε περίπτωση επανέναρξης των αμερικανικών επιθέσεων κατά της Τεχεράνης.
Όπως μεταδίδει το αμερικανικό τηλεοπτικό δίκτυο, επικαλούμενο αξιωματούχους με γνώση των συζητήσεων, τα σχέδια εξετάζονται στο πλαίσιο προετοιμασιών για νέες στρατιωτικές επιχειρήσεις, εφόσον ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δώσει τη σχετική εντολή.
Δεν υπάρχει, ωστόσο, επιβεβαιωμένη προεδρική απόφαση για χρήση της συγκεκριμένης βόμβας, ενώ Αμερικανοί αξιωματούχοι εμφανίζονται προβληματισμένοι ακόμη και για την αποτελεσματικότητα ενός τέτοιου χτυπήματος.
Στο τραπέζι οι πυρηνικές και ενεργειακές εγκαταστάσεις του Ιράν
Σύμφωνα με το CNN, ο αμερικανικός στρατιωτικός σχεδιασμός περιλαμβάνει σενάρια επιθέσεων εναντίον κρίσιμων υποδομών του Ιράν, με ιδιαίτερο ενδιαφέρον για ενεργειακές και πυρηνικές εγκαταστάσεις.
Το ενδεχόμενο χρησιμοποίησης της MOAB εξετάζεται ως μία από τις διαθέσιμες στρατιωτικές επιλογές και όχι ως ήδη εγκεκριμένη επιχείρηση.
Η σχετική πληροφορία αναμεταδόθηκε και από το Reuters, το οποίο επισημαίνει ότι δεν ήταν σε θέση να επαληθεύσει ανεξάρτητα το συγκεκριμένο ρεπορτάζ.
Αξιωματούχοι που γνωρίζουν τις συζητήσεις φέρονται να εκφράζουν αμφιβολίες για το κατά πόσο η χρήση ενός τόσο ισχυρού όπλου θα εξυπηρετούσε τους συνολικότερους στρατηγικούς στόχους των Ηνωμένων Πολιτειών.
Αυτό αποτελεί κρίσιμη παράμετρο: η δυνατότητα πρόκλησης εκτεταμένων καταστροφών δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ένα στρατιωτικό πλήγμα μπορεί να επιτύχει τους πολιτικούς ή επιχειρησιακούς του σκοπούς.
Τι είναι η «μητέρα όλων των βομβών» και πόσο ισχυρή είναι
Η GBU-43/B MOAB αναπτύχθηκε από τις Ηνωμένες Πολιτείες ως ένα εξαιρετικά ισχυρό συμβατικό όπλο μεγάλης εκρηκτικής ισχύος.
Ζυγίζει περίπου 9,8 τόνους και σχεδιάστηκε ώστε να προκαλεί ισχυρότατο ωστικό κύμα σε εκτεταμένη περιοχή. Δεν πρόκειται για πυρηνικό όπλο, παρά την τεράστια ισχύ του.
Η πρώτη επιχειρησιακή χρήση της πραγματοποιήθηκε το 2017, όταν αμερικανικές δυνάμεις την έριξαν εναντίον θέσεων του Ισλαμικού Κράτους στην επαρχία Νανγκαρχάρ του Αφγανιστάν.
Η συγκεκριμένη βόμβα, όμως, δεν πρέπει να συγχέεται με την GBU-57 Massive Ordnance Penetrator, ένα διαφορετικό και βαρύτερο όπλο, ειδικά σχεδιασμένο για τη διάτρηση ενισχυμένων υπόγειων εγκαταστάσεων.
Η διάκριση έχει ιδιαίτερη σημασία στην περίπτωση του Ιράν, το οποίο διαθέτει πυρηνικές εγκαταστάσεις κατασκευασμένες βαθιά μέσα στο έδαφος.

Γιατί το Ιράν οχυρώνει τις υπόγειες εγκαταστάσεις του
Οι αμερικανικές πληροφορίες έρχονται στο φως ενώ το Ιράν συνεχίζει την ενίσχυση στρατηγικών εγκαταστάσεων, επιδιώκοντας να περιορίσει την αποτελεσματικότητα πιθανών μελλοντικών πληγμάτων.
Σύμφωνα με πρόσφατο δημοσίευμα της Wall Street Journal, η Τεχεράνη πραγματοποιεί εργασίες οχύρωσης γύρω από πυρηνικές εγκαταστάσεις, παράλληλα με την προετοιμασία του κρατικού μηχανισμού και της κοινωνίας για το ενδεχόμενο νέας στρατιωτικής αναμέτρησης.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον συγκεντρώνουν οι υπόγειες κατασκευές κοντά στη Νατάνζ, όπου δορυφορικές εικόνες έχουν καταγράψει έργα προστασίας των εισόδων σηράγγων και των προσβάσεων.
Ωστόσο, η κατασκευαστική δραστηριότητα δεν αποδεικνύει από μόνη της τι ακριβώς υπάρχει στο εσωτερικό των υπόγειων εγκαταστάσεων.
Η ενίσχυση τέτοιων συγκροτημάτων δημιουργεί πρόσθετες προκλήσεις στον στρατιωτικό σχεδιασμό της Ουάσιγκτον, καθώς διαφορετικοί στόχοι απαιτούν διαφορετικές επιχειρησιακές δυνατότητες.

Η Τεχεράνη απειλεί με διεύρυνση του πολέμου στον Περσικό Κόλπο
Η ιρανική πλευρά έχει προειδοποιήσει ότι μια νέα αμερικανική επίθεση θα μπορούσε να οδηγήσει σε πολύ ευρύτερη περιφερειακή σύγκρουση.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που δημοσιοποιήθηκαν τις προηγούμενες ημέρες, Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν αναφερθεί στο ενδεχόμενο πληγμάτων κατά ενεργειακών εγκαταστάσεων, τηλεπικοινωνιακών υποδομών και στόχων σε γειτονικά κράτη.
Η προοπτική αυτή αυξάνει τη σημασία οποιασδήποτε απόφασης για νέα στρατιωτική επιχείρηση.
Ο Περσικός Κόλπος αποτελεί κρίσιμη περιοχή για τη διεθνή παραγωγή και διακίνηση πετρελαίου και φυσικού αερίου. Μια σημαντική επέκταση των εχθροπραξιών θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στις ενεργειακές αγορές και στη διεθνή ναυσιπλοΐα.
Για χώρες όπως η Ελλάδα, που διαθέτουν ισχυρή παρουσία στη διεθνή ναυτιλία και εξαρτώνται από τις εισαγωγές ενέργειας, οι πιθανές οικονομικές επιπτώσεις αποτελούν σημαντική παράμετρο, ακόμη και χωρίς άμεση εμπλοκή στις στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Τα ερωτήματα πίσω από το αμερικανικό σχέδιο
Η αποκάλυψη του CNN δεν ισοδυναμεί με ανακοίνωση επικείμενης επίθεσης. Οι ένοπλες δυνάμεις καταρτίζουν και εξετάζουν επιχειρησιακά σενάρια, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι όλα πρόκειται να εφαρμοστούν.
Παραμένει επίσης ανοιχτό κατά πόσο η MOAB θα ήταν κατάλληλη για τους στόχους που εξετάζονται και εάν μια τόσο μεγάλης ισχύος επίθεση θα μπορούσε να οδηγήσει σε περαιτέρω ιρανικά αντίποινα.
Η χρήση συμβατικών όπλων μεγάλης εκρηκτικής ισχύος σε περιοχές με σημαντικές υποδομές δημιουργεί, επιπλέον, σοβαρά ζητήματα προστασίας αμάχων και εκτίμησης των παράπλευρων συνεπειών.
Το Πεντάγωνο εξετάζει ένα ιδιαίτερα ισχυρό όπλο, αλλά η τελική απόφαση βρίσκεται στην αμερικανική πολιτική ηγεσία. Το εάν η MOAB θα παραμείνει στοιχείο στρατιωτικού σχεδιασμού ή θα χρησιμοποιηθεί πραγματικά εναντίον του Ιράν είναι, προς το παρόν, άγνωστο.