Σε κρίσιμη κατάσταση νοσηλεύεται η Κρίστα Πάικ, λίγες ώρες αφότου επέζησε από δύο απόπειρες εκτέλεσής της με θανατηφόρα ένεση σε φυλακή του Τενεσί.
Σύμφωνα με τους δικηγόρους της, η 50χρονη μεταφέρθηκε σε νοσοκομείο του Νάσβιλ, όπου λαμβάνει «σωτήρια ιατρική φροντίδα». Η αποτυχημένη διαδικασία επαναφέρει στο επίκεντρο τη συζήτηση γύρω από τη θανατική ποινή και τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν αρκετές αμερικανικές Πολιτείες κατά την εφαρμογή της.
Η Πάικ είχε καταδικαστεί σε θάνατο τη δεκαετία του 1990 για δολοφονία που διέπραξε όταν ήταν 18 ετών. Εάν η εκτέλεση ολοκληρωνόταν, θα ήταν η πρώτη γυναίκα που θανατώνεται από την Πολιτεία του Τενεσί έπειτα από περισσότερους από δύο αιώνες.
«Η Κρίστα βρίσκεται ακόμη στη ζωή», δήλωσε ο δικηγόρος της Ράνταλ Σπάιβι, ο οποίος ήταν παρών στη διαδικασία. Όπως πρόσθεσε, δεν υπάρχει ακόμη σαφής εικόνα για την πρόγνωση ή την εξέλιξη της υγείας της.
Τι συνέβη στην αίθουσα εκτελέσεων
Όπως σημειώνει σε δημοσίευμα του το Reuters, η αποτυχημένη εκτέλεση πραγματοποιήθηκε στο σωφρονιστικό ίδρυμα υψίστης ασφαλείας Riverbend και ήταν η δεύτερη που είχε προγραμματιστεί μέσα στη χρονιά στο Τενεσί.
Τα προβλήματα στις εκτελέσεις με θανατηφόρα ένεση συνδέονται συνήθως με τη δυσκολία τοποθέτησης ενδοφλέβιας γραμμής. Στην περίπτωση της Πάικ, όμως, οι σωφρονιστικοί υπάλληλοι φέρονται να κατάφεραν να χορηγήσουν τις ουσίες με δύο σύριγγες.
Σύμφωνα με τον δικηγόρο της, το δεξί της χέρι έγινε μωβ, ενώ στο σημείο της ένεσης εμφανίστηκαν φουσκάλες. Μετά τη δεύτερη χορήγηση, η Πάικ φέρεται να είπε ότι πονούσε και αισθανόταν πως το χέρι της «ήταν έτοιμο να εκραγεί».
Οι συνήγοροί της εκτιμούν ότι οι ουσίες ενδέχεται να κατέληξαν στους ιστούς του χεριού και όχι απευθείας στην κυκλοφορία του αίματος.
Το Κέντρο Πληροφόρησης για τη Θανατική Ποινή ανέφερε ότι πρόκειται πιθανότατα για την πρώτη γνωστή περίπτωση ανθρώπου που επιβίωσε αφού οι ουσίες της εκτέλεσης εισήλθαν στο σώμα του.
Η διευθύντρια του οργανισμού, Ρόμπιν Μάχερ, χαρακτήρισε το περιστατικό πρωτοφανές για τη σύγχρονη εποχή εφαρμογής της θανατικής ποινής στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Οι δικηγόροι μιλούν για «χημικό βασανισμό»
Οι συνήγοροι της Πάικ επανέλαβαν το αίτημά τους να μετατραπεί η θανατική ποινή σε ισόβια κάθειρξη, υποστηρίζοντας ότι η κρατούμενη υπέστη «χημικό βασανισμό».
Όπως ανέφεραν, η Πάικ πάσχει από αιματολογική διαταραχή και είχε εκφράσει φόβους ότι η θανατηφόρα ένεση θα μπορούσε να παρουσιάσει σοβαρές επιπλοκές. Είχαν προηγουμένως ζητήσει να εξεταστούν εναλλακτικές μέθοδοι εκτέλεσης, όπως ο απαγχονισμός ή το εκτελεστικό απόσπασμα, χωρίς ωστόσο να γίνει δεκτό το αίτημά τους.
Το Τενεσί εφαρμόζει από το 2024 πρωτόκολλο θανατηφόρας ένεσης με μία ουσία, την πεντοβαρβιτάλη, ένα ισχυρό βαρβιτουρικό. Δεν έχει γίνει γνωστό από πού προμηθεύτηκαν οι Αρχές τα φάρμακα που χρησιμοποιήθηκαν στην αποτυχημένη εκτέλεση.
Οι αμερικανικές φυλακές αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην εξασφάλιση τέτοιων ουσιών, καθώς οι ευρωπαϊκές φαρμακευτικές εταιρείες δεν επιτρέπεται να διαθέτουν προϊόντα για χρήση σε εκτελέσεις. Για τον λόγο αυτό, οι προμήθειες γίνονται συχνά μέσω μικρών εργαστηρίων παρασκευής φαρμάκων και υπό καθεστώς περιορισμένης διαφάνειας.
Αναστέλλονται οι εκτελέσεις στο Τενεσί
Ο κυβερνήτης του Τενεσί, Μπιλ Λι, ανακοίνωσε την αναστολή όλων των προγραμματισμένων εκτελέσεων έως το τέλος του έτους και διέταξε ανεξάρτητη έρευνα για όσα συνέβησαν.
Ο Ρεπουμπλικάνος κυβερνήτης είχε απορρίψει λίγες ημέρες νωρίτερα την αίτηση χάριτος της Πάικ και το αίτημά της να μετατραπεί η ποινή της σε ισόβια κάθειρξη.
Μετά το περιστατικό έκανε λόγο για μια «τραγωδία» που τον έχει συγκλονίσει βαθιά, υπογραμμίζοντας ότι οι πολίτες δικαιούνται καλύτερη διαχείριση από την Πολιτεία.
«Ήταν ήρεμη και συνεργάσιμη»
Οι δικηγόροι της έδωσαν στη δημοσιότητα νέες λεπτομέρειες για την παραμονή της στην αίθουσα εκτελέσεων. Το αίτημά της να αποτελείται η ομάδα εκτέλεσης αποκλειστικά από γυναίκες φαίνεται ότι έγινε δεκτό.
Κατά τη διάρκεια της περίπου μίας ώρας που χρειάστηκε για την τοποθέτηση των ενδοφλέβιων γραμμών, η Πάικ φέρεται να έδινε στις εκτελέστριες οδηγίες για τα σημεία στα οποία θα μπορούσαν να εντοπίσουν ευκολότερα τις φλέβες της.
«Ήταν ευγενική, συνεργάσιμη και γαλήνια καθ’ όλη τη διάρκεια. Ήταν έτοιμη», δήλωσε ο Σπάιβι.
Ακόμη και μετά την πρώτη χορήγηση της ουσίας, φέρεται να συνομιλούσε με τον πνευματικό της σύμβουλο και τα μέλη της ομάδας εκτέλεσης, εκφράζοντας προς εκείνες λόγια καλοσύνης.
Η αντίδραση του ΟΗΕ
Οι περισσότερες χώρες του κόσμου και 23 αμερικανικές Πολιτείες έχουν καταργήσει τη θανατική ποινή.
Ο Ύπατος Αρμοστής του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, Φόλκερ Τουρκ, υποστήριξε ότι η περίπτωση της Πάικ καταδεικνύει την ανάγκη να ακολουθήσουν την ίδια κατεύθυνση και οι υπόλοιπες Ηνωμένες Πολιτείες.
Όπως ανέφερε, η παρατεταμένη σωματική και ψυχική οδύνη που προκαλούν οι επανειλημμένες αποτυχημένες απόπειρες εκτέλεσης είναι «αποκρουστική και απάνθρωπη».
Το έγκλημα για το οποίο καταδικάστηκε
Η Κρίστα Πάικ ήταν 18 ετών τον Ιανουάριο του 1995, όταν μαζί με τον 17χρονο τότε σύντροφό της, Τάνταριλ Σιπ, και ακόμη ένα άτομο παρέσυραν τη 19χρονη Κολίν Σλέμερ σε δασική περιοχή.
Οι τρεις νέοι φοιτούσαν σε κέντρο επαγγελματικής κατάρτισης στην πόλη Νόξβιλ. Η Σλέμερ βασανίστηκε και δολοφονήθηκε, ενώ η Πάικ και ο Σιπ ομολόγησαν την πράξη και καταδικάστηκαν για ανθρωποκτονία πρώτου βαθμού.
Η υπόθεση εξετάζεται πλέον εκ νέου στο πλαίσιο της έρευνας για την αποτυχημένη εκτέλεση, ενώ παραμένει ασαφές εάν και πότε το Τενεσί θα επιχειρήσει να συνεχίσει την εκτέλεση της ποινής.