Προσθέστε το pentapostagma.gr ως προτιμώμενη πηγή στα αποτελέσματα αναζήτησης στην Google. Με κατηγορηματική δημόσια διάψευση απάντησε ο Ντόναλντ Τραμπ στις πληροφορίες ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι διατεθειμένες να προσφέρουν οικονομικά ανταλλάγματα στο Ιράν, προκειμένου να εξασφαλίσουν παραχωρήσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης. Ο Αμερικανός πρόεδρος στράφηκε εναντίον του ειδησεογραφικού ιστότοπου Axios, απορρίπτοντας το δημοσίευμά του περί ενδεχόμενης άρσης κυρώσεων και αποδέσμευσης ιρανικών κεφαλαίων.
Η αντίδρασή του ήρθε τη Δευτέρα 28 Σεπτεμβρίου, σε μία περίοδο κατά την οποία η Ουάσιγκτον και η Τεχεράνη συνεχίζουν τις έμμεσες επαφές τους μέσω περιφερειακών μεσολαβητών, χωρίς να έχει επιτευχθεί συμφωνία για την κρίση στα Στενά του Ορμούζ.
«Δεν τους πρόσφερα ΤΙΠΟΤΑ!»
Ο Τραμπ επέλεξε την πλατφόρμα Truth Social για να διαψεύσει το ρεπορτάζ του Axios, το οποίο επικαλούνταν πληροφορίες από Αμερικανούς αξιωματούχους.
«Αυτό είναι αναληθές. Δεν τους πρόσφερα ΤΙΠΟΤΑ!», έγραψε ο Αμερικανός πρόεδρος, χρησιμοποιώντας κεφαλαία γράμματα στην τελευταία λέξη.
Στην ίδια ανάρτηση χαρακτήρισε το δημοσίευμα παραπλανητικό και απαίτησε να ανακληθεί αμέσως.
Η παρέμβαση του Λευκού Οίκου αποκτά σημασία επειδή αφορά ένα από τα βασικότερα ζητήματα των διαπραγματεύσεων: κατά πόσο οι Ηνωμένες Πολιτείες προτίθενται να χαλαρώσουν την οικονομική πίεση που ασκούν στο Ιράν, προκειμένου να εξασφαλίσουν δεσμεύσεις για τον περιορισμό του πυρηνικού του προγράμματος.
Τι ανέφερε το Axios
Σύμφωνα με το δημοσίευμα του αμερικανικού μέσου, η κυβέρνηση Τραμπ ήταν διατεθειμένη να εξετάσει ελάφρυνση των οικονομικών κυρώσεων και πρόσβαση του Ιράν σε κεφάλαια που παραμένουν δεσμευμένα στο εξωτερικό.
Ως αντάλλαγμα, η Τεχεράνη θα έπρεπε να προχωρήσει σε συγκεκριμένες ενέργειες σχετικά με το πυρηνικό της πρόγραμμα, το οποίο αποτελεί κεντρικό σημείο διαφωνίας μεταξύ των δύο χωρών.
Το Axios επικαλέστηκε Αμερικανούς αξιωματούχους χωρίς να τους κατονομάσει. Η πληροφορία αφορούσε την πιθανή διαπραγματευτική στάση της Ουάσιγκτον και όχι την ύπαρξη ολοκληρωμένης συμφωνίας.
Ο Τραμπ, πάντως, απέρριψε δημοσίως την αναφορά ότι είχε προσφέρει τέτοιου είδους παραχωρήσεις. Μέχρι στιγμής δεν έχει ανακοινωθεί συμφωνία που να προβλέπει άρση κυρώσεων ή αποδέσμευση ιρανικών περιουσιακών στοιχείων στο πλαίσιο των τρεχουσών επαφών.
Οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται μέσω Κατάρ
Παρά τη διάψευση, η διπλωματική επικοινωνία ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν δεν έχει διακοπεί.
Καταριανοί μεσολαβητές πραγματοποιούν χωριστές επαφές με αξιωματούχους των δύο χωρών, επιχειρώντας να διαμορφώσουν ένα πλαίσιο που θα μπορούσε να περιορίσει τις μεταξύ τους διαφορές.
Στις συνομιλίες βρίσκονται στο επίκεντρο το καθεστώς λειτουργίας των Στενών του Ορμούζ, ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών, οι οικονομικές κυρώσεις και οι απαιτήσεις της Ουάσιγκτον για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.
Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί δήλωσε ότι οι επαφές με τους μεσολαβητές έχουν αποκτήσει «πιο σοβαρό χαρακτήρα» και ότι η ιρανική πλευρά αναμένει επίσημη απάντηση των Ηνωμένων Πολιτειών στις προτάσεις που έχουν τεθεί.
Η τοποθέτησή του καταδεικνύει ότι η Τεχεράνη εξακολουθεί να αναζητεί διπλωματική διέξοδο, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι έχει υπάρξει σύγκλιση στα βασικά ζητήματα.
Το Ορμούζ και οι όροι της Τεχεράνης
Οι τελευταίες διαπραγματευτικές προσπάθειες συνδέονται με την ιρανική πρόταση για επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και επανέναρξη των συνομιλιών για το πυρηνικό πρόγραμμα μέσα σε επτά ημέρες.
Η Τεχεράνη είχε θέσει ως προϋποθέσεις τον τερματισμό του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού, τη χαλάρωση των περιορισμών στις εξαγωγές πετρελαίου και την αποκατάσταση της κατάπαυσης του πυρός στην περιοχή.
Το περασμένο Σάββατο ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι απέρριψε τη συγκεκριμένη πρόταση. Μία ημέρα αργότερα, ωστόσο, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να συνεχιστούν οι επαφές μέσα στην εβδομάδα.
Η διαφωνία αφορά τόσο τις ουσιαστικές δεσμεύσεις που ζητά κάθε πλευρά όσο και τη σειρά με την οποία θα μπορούσαν να εφαρμοστούν. Η Ουάσιγκτον δίνει ιδιαίτερη έμφαση στο πυρηνικό πρόγραμμα, ενώ η Τεχεράνη συνδέει οποιαδήποτε πρόοδο με τον τερματισμό των οικονομικών και στρατιωτικών περιορισμών.
Στο επίκεντρο παραμένουν τα παγωμένα κεφάλαια
Η αποδέσμευση ιρανικών χρημάτων που βρίσκονται στο εξωτερικό αποτελεί διαχρονικό αντικείμενο διαπραγματεύσεων ανάμεσα στην Τεχεράνη και τη Δύση.
Για την ιρανική κυβέρνηση, η δυνατότητα πρόσβασης σε αυτά τα κεφάλαια συνδέεται με την οικονομική πίεση που δέχεται η χώρα από τις κυρώσεις και τον περιορισμό των εξαγωγών ενέργειας.
Για την αμερικανική πλευρά, η οικονομική πίεση αποτελεί μέσο διαπραγμάτευσης προκειμένου να επιτευχθούν συγκεκριμένες δεσμεύσεις στο ζήτημα των πυρηνικών δραστηριοτήτων.
Γι' αυτό και οποιαδήποτε αναφορά σε χαλάρωση κυρώσεων ή ξεπάγωμα κεφαλαίων έχει ιδιαίτερη βαρύτητα. Ωστόσο, άλλο πράγμα είναι η εξέταση πιθανών ανταλλαγμάτων στο πλαίσιο διερευνητικών επαφών και άλλο η επίσημη αποδοχή τους από την αμερικανική κυβέρνηση.
Η δημόσια διάψευση του Τραμπ καθιστά σαφές ότι ο ίδιος δεν αναγνωρίζει πως έχει υποβάλει τέτοια προσφορά προς το Ιράν. Την ίδια στιγμή, η συνέχιση των επαφών μέσω του Κατάρ δείχνει ότι παραμένει ενεργή η προσπάθεια αναζήτησης συμβιβασμού.
Το επόμενο κρίσιμο στοιχείο θα είναι η επίσημη απάντηση της Ουάσιγκτον στις νέες προτάσεις των μεσολαβητών. Μέχρι τότε, οι όροι μιας ενδεχόμενης συμφωνίας εξακολουθούν να αποτελούν αντικείμενο διαπραγματεύσεων, με το Ορμούζ και το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα να βρίσκονται στο επίκεντρο.
