Νέα μετωπική σύγκρουση του Ντόναλντ Τραμπ με τη Federal Reserve, μετά την απόφαση της αμερικανικής κεντρικής τράπεζας να αυξήσει τα επιτόκια για πρώτη φορά από το 2023, παρά τις επίμονες απαιτήσεις του Αμερικανού προέδρου για μειώσεις.
Η Fed αύξησε το βασικό επιτόκιο κατά 25 μονάδες βάσης, στο 3,75%-4%, με ομόφωνη απόφαση του 12μελούς συμβουλίου νομισματικής πολιτικής. Παράλληλα, οι νέες προβλέψεις αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο ακόμη μίας αύξησης μέχρι το τέλος του 2026.
«Η Fed θέλει να βλάψει τον Τραμπ»
Ο Ντόναλντ Τραμπ επιτέθηκε στο διοικητικό συμβούλιο της Fed, χαρακτηρίζοντάς το «εχθρικό» και υποστηρίζοντας ότι η αύξηση των επιτοκίων έχει πολιτικά κίνητρα.
«Η Fed αυξάνει τα επιτόκια για να βλάψει όσο περισσότερο γίνεται τον Τραμπ», δήλωσε ο Αμερικανός πρόεδρος, επιμένοντας ότι η απόφαση λαμβάνεται για πολιτικούς λόγους.
Την ίδια ώρα, απέφυγε να στρέψει τα πυρά του προσωπικά στον πρόεδρο της Fed, Κέβιν Γουόρς, τον οποίο ο ίδιος διόρισε νωρίτερα μέσα στη χρονιά.
«Ο Κέβιν Γουόρς είναι άνθρωπος ακέραιος», ανέφερε ο Τραμπ, προσθέτοντας ωστόσο ότι ο επικεφαλής της Fed καλείται να λειτουργήσει μέσα σε ένα «εχθρικό» διοικητικό συμβούλιο.
Σε ανάρτησή του στο Truth Social, ο Τραμπ επανέλαβε παράλληλα την απαίτησή του για δραστική μείωση του κόστους χρήματος.
«Μειώστε τα επιτόκια για τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής και γρήγορα», έγραψε, υποστηρίζοντας ότι τα αμερικανικά επιτόκια θα έπρεπε να βρίσκονται στο 1% ή χαμηλότερα.
Ο πληθωρισμός κρατά ψηλά τα επιτόκια
Η Fed αιτιολόγησε την απόφασή της με την επιμονή του πληθωρισμού πάνω από τον στόχο του 2%.
Στην ανακοίνωση μετά τη συνεδρίαση, η κεντρική τράπεζα σημείωσε ότι η οικονομική δραστηριότητα συνεχίζει να αναπτύσσεται με σταθερό ρυθμό, ενώ οι καταναλωτικές δαπάνες παραμένουν ανθεκτικές, η παραγωγικότητα ισχυρή και οι επενδύσεις κεφαλαίου αυξημένες.
Ο Γουόρς υπογράμμισε ότι τα πρόσφατα στοιχεία δεν δείχνουν επαρκή βελτίωση στις υποκείμενες πληθωριστικές πιέσεις. Η Fed εκτιμά πλέον ότι ο πληθωρισμός θα κλείσει το 2026 στο 3,7%, έναντι 3,6% στην προηγούμενη πρόβλεψη.
Οι νέες προβλέψεις δείχνουν επίσης ότι σημαντική πλειοψηφία των αξιωματούχων αναμένει τουλάχιστον μία ακόμη αύξηση των επιτοκίων μέσα στη χρονιά.
«Η οικονομία παραμένει ανθεκτική»
Παρά την αυστηρότερη νομισματική πολιτική, η Fed δεν βλέπει εικόνα απότομης επιβράδυνσης της αμερικανικής οικονομίας.
Η κατανάλωση και οι επενδύσεις παραμένουν ισχυρές, ενώ η αγορά εργασίας εξακολουθεί να παρουσιάζει αντοχές. Η Fed εκτιμά ότι η ανεργία θα διαμορφωθεί στο 4,1% στο τέλος του 2026.
Ο συνδυασμός ισχυρής οικονομικής δραστηριότητας και επίμονου πληθωρισμού αποτελεί έναν από τους βασικούς λόγους για τους οποίους η κεντρική τράπεζα θεωρεί ότι δεν έχει ακόμη έρθει η ώρα για χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής.
Πετρέλαιο, γεωπολιτική και ομόλογα
Στην εξίσωση μπαίνουν και οι διεθνείς εξελίξεις.
Η άνοδος των τιμών ενέργειας, σε συνδυασμό με τις γεωπολιτικές εντάσεις, έχει περιπλέξει την προσπάθεια αποκλιμάκωσης του πληθωρισμού. Η Fed αναφέρεται στην αυξημένη αβεβαιότητα που προκαλούν οι γεωπολιτικές εξελίξεις, ενώ ο Γουόρς συνέδεσε την άνοδο των αποδόσεων των αμερικανικών ομολόγων με την ισχυρότερη οικονομική δραστηριότητα, τις αυξημένες επενδύσεις και τον ανταγωνισμό για κεφάλαια.
Σημαντικό ρόλο παίζουν και οι υψηλές τιμές του πετρελαίου, καθώς αυξάνουν το κόστος για επιχειρήσεις και καταναλωτές και μπορούν να αναζωπυρώσουν τις πληθωριστικές πιέσεις.
Η πρώτη μεγάλη δοκιμασία του Γουόρς
Η απόφαση αποτελεί την πρώτη αύξηση επιτοκίων από τότε που ο Κέβιν Γουόρς ανέλαβε την προεδρία της Fed και έρχεται σε ευθεία αντίθεση με την πολιτική γραμμή που έχει επανειλημμένα διατυπώσει ο Τραμπ.
Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει ζητήσει πολύ χαμηλότερα επιτόκια, υποστηρίζοντας ότι η ισχυρή οικονομία των ΗΠΑ επιτρέπει φθηνότερο χρήμα. Ο Γουόρς, από την πλευρά του, επέμεινε ότι η Fed πρέπει να βασίζει τις αποφάσεις της στα οικονομικά δεδομένα και στον στόχο της σταθερότητας των τιμών.
Μάλιστα, σύμφωνα με τον ίδιο τον Τραμπ, ο πρόεδρος της Fed του είχε πει ουσιαστικά να ψηφίσει όπως θεωρεί σωστό, καθώς δεν υπήρχαν οι απαιτούμενες ψήφοι για να αλλάξει το αποτέλεσμα.
Στο κάδρο και η τεχνητή νοημοσύνη
Η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί ακόμη έναν παράγοντα που παρακολουθεί η Fed, κυρίως λόγω της επίδρασής της στις επενδύσεις και στην παραγωγικότητα.
Ο Γουόρς έχει επισημάνει την έντονη αύξηση των επενδύσεων από τις μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες, οι οποίες αναζητούν σημαντικά κεφάλαια για την ανάπτυξη υποδομών AI. Η ζήτηση αυτή αυξάνει τον ανταγωνισμό για διαθέσιμα κεφάλαια και αποτελεί έναν από τους παράγοντες που επηρεάζουν τις αποδόσεις των ομολόγων.
Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι επομένως σύνθετη: ο πληθωρισμός παραμένει πάνω από τον στόχο, η οικονομία δείχνει ανθεκτικότητα, οι τιμές ενέργειας δημιουργούν νέες πιέσεις και η Fed αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας αύξησης των επιτοκίων.
Την ίδια στιγμή, ο Τραμπ συνεχίζει να ζητά χαμηλότερο κόστος χρήματος, μετατρέποντας τη νομισματική πολιτική σε ένα ακόμη πεδίο δημόσιας αντιπαράθεσης με την αμερικανική κεντρική τράπεζα.