Οι απώλειες των αμερικανικών Ενόπλων Δυνάμεων στον πόλεμο με το Ιράν δεν περιορίζονται σε πυρομαχικά και άλλα οπλικά συστήματα. Ιδιαίτερα βαρύ φαίνεται ότι είναι το πλήγμα και στον στόλο των MQ-9 Reaper, ενός από τα σημαντικότερα μη επανδρωμένα αεροσκάφη επιτήρησης και κρούσης που διαθέτουν οι Ηνωμένες Πολιτείες.
Σύμφωνα με δημοσίευμα της Washington Post της 13ης Αυγούστου, που επικαλείται τρεις Αμερικανούς αξιωματούχους με γνώση του θέματος, τουλάχιστον 45 MQ-9 Reaper έχουν χαθεί κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης με το Ιράν, αριθμός που αντιστοιχεί περίπου στο 25% του αμερικανικού στόλου των συγκεκριμένων drones.
Οι απώλειες αυξάνονταν μήνα με τον μήνα
Η έκταση της φθοράς γίνεται περισσότερο εμφανής εάν εξεταστεί η εξέλιξη των απωλειών στη διάρκεια του πολέμου. Το Reuters ανέφερε στις 16 Μαρτίου ότι περίπου δώδεκα MQ-9 είχαν ήδη χαθεί στις επιχειρήσεις, ενώ στις 8 Ιουλίου το ABC News, επικαλούμενο Αμερικανό αξιωματούχο, μετέδιδε ότι το Ιράν είχε καταρρίψει περίπου 30 Reaper.
Ήδη από τον Μάιο το μέγεθος του προβλήματος είχε φτάσει στο Κογκρέσο. Το Defense News ανέφερε ότι έκθεση για την Operation Epic Fury κατέγραφε 24 χαμένα MQ-9 Reaper, με τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη να αποτελούν τη μεγαλύτερη κατηγορία απωλειών αμερικανικών αεροπορικών μέσων.
Παρά τις απώλειες, το Reaper χαρακτηρίστηκε «MVP»
Το παράδοξο είναι ότι οι μεγάλες απώλειες συνοδεύτηκαν από ιδιαίτερα θετικές αξιολογήσεις για την επιχειρησιακή συνεισφορά του αεροσκάφους.
Όπως έγραψε το Defense News, ο αρχηγός του επιτελείου της αμερικανικής Πολεμικής Αεροπορίας, στρατηγός Kenneth Wilsbach, δήλωσε ενώπιον της Επιτροπής Ενόπλων Δυνάμεων της Βουλής ότι κανένα άλλο αεροπορικό μέσο δεν πλησίασε την επιχειρησιακή αξία του MQ-9 κατά τις επιχειρήσεις, χαρακτηρίζοντάς το ουσιαστικά ως το «MVP» της εκστρατείας.
Τα Reaper χρησιμοποιήθηκαν εκτεταμένα για επιτήρηση, συλλογή πληροφοριών και προσβολή στόχων, ιδιαίτερα στην περιοχή του Ιράν και του Στενού του Ορμούζ. Τον Απρίλιο, η Wall Street Journal είχε μάλιστα αναφέρει περίπτωση κατά την οποία MQ-9 χρησιμοποιήθηκαν για την προστασία Αμερικανού αεροπόρου μέχρι να ολοκληρωθεί η διάσωσή του.
Πάνω από 1,3 δισ. δολάρια ο λογαριασμός
Το οικονομικό κόστος είναι επίσης εξαιρετικά υψηλό. Η Washington Post αναφέρει ότι, ανάλογα με τους αισθητήρες και τον οπλισμό που διαθέτει, ένα MQ-9 μπορεί να κοστίζει από περίπου 30 έως 50 εκατομμύρια δολάρια. Με βάση τις μέχρι σήμερα απώλειες, το συνολικό κόστος για τον Αμερικανό φορολογούμενο μπορεί να υπερβαίνει τα 1,3 δισ. δολάρια.
Το Defense News είχε ήδη επισημάνει τον Μάιο ότι ένα πλήρως εξοπλισμένο MQ-9 με ολοκληρωμένο πακέτο αισθητήρων μπορεί να φτάσει τα 50 εκατ. δολάρια ανά μονάδα.
Το πρόβλημα δεν είναι μόνο το κόστος
Οι συνέπειες, όμως, δεν είναι αποκλειστικά οικονομικές. Σύμφωνα με το Defense News, τον Μάιο η αμερικανική Πολεμική Αεροπορία διέθετε περίπου 135 Reaper, με τον αντιστράτηγο David Tabor να δηλώνει στο Κογκρέσο ότι, παρά τις απώλειες, η υπηρεσία μπορούσε ακόμη να υποστηρίζει τις 56 επιχειρησιακές «γραμμές μάχης» που διατηρεί παγκοσμίως για αποστολές πληροφοριών, επιτήρησης και αναγνώρισης.
Ωστόσο, ο ίδιος αριθμός δείχνει πόσο δύσκολη μπορεί να γίνει η συνέχιση ενός τόσο υψηλού ρυθμού φθοράς εάν ο πόλεμος παραταθεί.
Το Πεντάγωνο ψάχνει φθηνότερο διάδοχο
Το ζήτημα έχει ήδη οδηγήσει τις ΗΠΑ στην αναζήτηση διαφορετικών λύσεων. Στις 8 Ιουλίου το Defense News αποκάλυψε ότι το Πεντάγωνο εξετάζει φθηνότερα μη επανδρωμένα αεροσκάφη, ικανά να παραχθούν και να χρησιμοποιηθούν σε πολύ μεγαλύτερους αριθμούς. Το πρόγραμμα Massed Modular Aircraft αποσκοπεί ακριβώς στην ανάπτυξη μιας πιο αναλώσιμης εναλλακτικής λύσης απέναντι σε ένα σύστημα τόσο ακριβό όσο το Reaper.
Το Reuters είχε δώσει ήδη από τον Μάρτιο μία χαρακτηριστική εικόνα της διαφοράς κόστους: το νέο αμερικανικό drone LUCAS υπολογιζόταν σε περίπου 35.000 δολάρια ανά μονάδα, έναντι δεκάδων εκατομμυρίων για ένα MQ-9 Reaper. Φυσικά, πρόκειται για συστήματα διαφορετικών δυνατοτήτων και αποστολών, αλλά η σύγκριση δείχνει τη μεταβολή της αμερικανικής φιλοσοφίας προς μεγαλύτερους αριθμούς οικονομικότερων drones.
Ένα πολύτιμο αλλά ακριβό όπλο
Η επίσημη U.S. Air Force περιγράφει το MQ-9 Reaper ως ένα οπλισμένο, πολλαπλών αποστολών και μεγάλης αυτονομίας τηλεχειριζόμενο αεροσκάφος, σχεδιασμένο για συλλογή πληροφοριών, επιτήρηση, αναγνώριση και πλήγματα ακριβείας. Μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί για εγγύς αεροπορική υποστήριξη, έρευνα και διάσωση μάχης και παρακολούθηση στόχων.
Το Reaper μπορεί να φέρει πυραύλους AGM-114 Hellfire, καθώς και κατευθυνόμενα πυρομαχικά, ενώ διαθέτει προηγμένους ηλεκτροοπτικούς, υπέρυθρους και ραντάρ αισθητήρες.
Οι περίπου 45 απώλειες επομένως δεν αποτελούν απλώς έναν εντυπωσιακό αριθμό. Αναδεικνύουν ένα ευρύτερο πρόβλημα για το Πεντάγωνο: κατά πόσο ακριβά, προηγμένα αλλά σχετικά ευάλωτα μη επανδρωμένα συστήματα μπορούν να χρησιμοποιούνται με βιώσιμο ρυθμό σε έναν παρατεταμένο πόλεμο απέναντι σε αντίπαλο που διαθέτει οργανωμένη αεράμυνα. Η αναζήτηση φθηνότερων και περισσότερο αναλώσιμων drones δείχνει ότι η εμπειρία του πολέμου με το Ιράν ενδέχεται να επηρεάζει ήδη τον τρόπο με τον οποίο οι ΗΠΑ σχεδιάζουν τον στόλο μη επανδρωμένων αεροσκαφών των επόμενων ετών.