Σε μια κίνηση που απειλεί να βάλει οριστική «ταφόπλακα» στις ήδη τεταμένες σχέσεις Ουάσινγκτον - Αβάνας, η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ φέρεται έτοιμη να ανοίξει έναν ανορθόδοξο, αλλά εξαιρετικά εκρηκτικό, δικαστικό πόλεμο. Στο στόχαστρο των αμερικανικών αρχών βρίσκεται πλέον ο 94χρονος πρώην πρόεδρος της Κούβας, Ραούλ Κάστρο.
Σύμφωνα με διαρροές αξιωματούχων του αμερικανικού υπουργείου Δικαιοσύνης και ρεπορτάζ του CBS News, οι ΗΠΑ εξετάζουν το ενδεχόμενο να προσαγάγουν σε δίκη τον αδελφό του ιστορικού ηγέτη Φιντέλ Κάστρο.
Το κατηγορητήριο που «χτίζεται» αφορά την κατάρριψη, το 1996, δύο αεροσκαφών (τύπου Τσέσνα) που ανήκαν στην οργάνωση αντικαστρικών εξορίστων "Brothers to the Rescue".
Την εποχή εκείνη, ο Ραούλ Κάστρο τελούσε χρέη υπουργού Άμυνας και μέλη του αμερικανικού Κογκρέσου τον κατηγορούν ανοιχτά ότι διέταξε προσωπικά την κατάρριψη. Ενώ η Αβάνα υποστήριζε τότε ότι τα αεροσκάφη παραβίασαν τον κουβανικό εναέριο χώρο, ο Διεθνής Οργανισμός Πολιτικής Αεροπορίας αποφάνθηκε ότι το περιστατικό σημειώθηκε πάνω από διεθνή ύδατα. Ο απολογισμός ήταν τρεις Αμερικανοί υπήκοοι νεκροί.
Η Δικαιοσύνη ως γεωπολιτικό «όπλο»
Η απόφαση για ενδεχόμενη δίωξη ενός πρώην αρχηγού κράτους δεν λαμβάνεται σε διπλωματικό κενό. Αντίθετα, φαίνεται να εντάσσεται στην ευρύτερη στρατηγική της κυβέρνησης Τραμπ, η οποία έχει επιδείξει χαρακτηριστική προθυμία να χρησιμοποιεί ποινικές διώξεις ως δικαιολογία για την ανάληψη επιθετικών δράσεων.
Χαρακτηριστικότερο παράδειγμα παραμένει η αιματηρή αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση τον Ιανουάριο στη Βενεζουέλα, η οποία κατέληξε στην αιχμαλωσία του Νικολάς Μαδούρο υπό τον μανδύα της «επιβολής του νόμου».
Ο Τραμπ, άλλωστε, δεν κρύβει τις προθέσεις του. Αφότου επανήλθε στον Λευκό Οίκο το 2025, επανέφερε άμεσα την Κούβα στη λίστα των κρατών που υποστηρίζουν την «τρομοκρατία». Οι δημόσιες απειλές του ότι η Κούβα «θα είναι η επόμενη» μετά τη Βενεζουέλα, καθώς και η δήλωσή του ότι θα είχε «την τιμή» να «πάρει» τη χώρα, υποδηλώνουν ότι η Ουάσινγκτον προετοιμάζει το έδαφος για κάτι πολύ μεγαλύτερο από μια απλή δικαστική διαδικασία.
Η σκοτεινή διπλωματία της CIA
Η χρονική συγκυρία αυτών των αποκαλύψεων εγείρει σοβαρά ερωτήματα, καθώς συμπίπτει με μια εξαιρετικά σπάνια επίσκεψη του διευθυντή της CIA, Τζον Ράτκλιφ, στην Αβάνα. Ο επικεφαλής των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών συναντήθηκε με ανώτατους Κουβανούς αξιωματούχους, μεταξύ των οποίων και ο Ραμόν Ρομέρο Κουρμπέλο, επικεφαλής της υπηρεσίας πληροφοριών του υπουργείου Εσωτερικών της Κούβας.
Ενώ οι Κουβανοί υποστηρίζουν ότι οι συζητήσεις αποσκοπούσαν στην προώθηση του «πολιτικού διαλόγου», διαβεβαιώνοντας ότι το νησί δεν συνιστά απειλή για την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ, η πραγματικότητα μοιάζει πιο κυνική.
Πηγές της CIA αναφέρουν ότι ο Ράτκλιφ ταξίδεψε στην Αβάνα, η οποία μαστίζεται από οξύτατη ενεργειακή κρίση λόγω αμερικανικού πετρελαϊκού αποκλεισμού, για να επιδώσει ένα ωμό μήνυμα: η Ουάσινγκτον προτίθεται να βοηθήσει στην ενεργειακή σωτηρία του νησιού, υπό την προϋπόθεση ότι θα γίνουν «θεμελιώδεις αλλαγές» στο εσωτερικό της χώρας.
Ο 94χρονος Ραούλ Κάστρο μπορεί να έχει αποχωρήσει από την επίσημη ηγεσία από το 2021, παραμένει ωστόσο σύμβουλος-κλειδί του προέδρου Ντίας-Κανέλ και χαίρει της απόλυτης εμπιστοσύνης του πανίσχυρου κουβανικού στρατού.
