Στο επίκεντρο ενός σκληρού γεωπολιτικού παζαριού βρίσκεται η Γροιλανδία, με τις Ηνωμένες Πολιτείες να επιδιώκουν την δραστική αναβάθμιση του στρατιωτικού τους αποτυπώματος στην περιοχή. Σύμφωνα με αποκαλυπτικό δημοσίευμα του πρακτορείου Bloomberg, η αμερικανική κυβέρνηση πιέζει τη Δανία και τις τοπικές αρχές της Γροιλανδίας για μια συμφωνία που θα της παρέχει ουσιαστικά «λευκή επιταγή» για στρατιωτικές επιχειρήσεις και εγκαταστάσεις.
Το αίτημα αυτό έρχεται σε μια περίοδο που ο ανταγωνισμός στον Αρκτικό Κύκλο χτυπάει «κόκκινο», με τις μεγάλες δυνάμεις να ερίζουν για τον έλεγχο των νέων εμπορικών δρόμων και των φυσικών πόρων που αποκαλύπτονται λόγω της κλιματικής αλλαγής.
Τι ζητάει η Ουάσιγκτον
Σύμφωνα με τις πληροφορίες, οι Αμερικανοί διαπραγματευτές δεν αρκούνται στις υπάρχουσες συμφωνίες. Επιδιώκουν:
Απεριόριστη πρόσβαση: Τη δυνατότητα να αναπτύσσουν στρατεύματα και εξοπλισμό σε διάφορα σημεία του νησιού, χωρίς γραφειοκρατικά εμπόδια.
Νέες εγκαταστάσεις: Την άδεια για δημιουργία νέων βάσεων ή την επέκταση των υφιστάμενων, πέρα από την ιστορική βάση της Θούλης (νυν Pituffik Space Base).
Αποκλειστικότητα: Τον αποκλεισμό άλλων δυνάμεων (κυρίως της Κίνας και της Ρωσίας) από επενδύσεις σε κρίσιμες υποδομές του νησιού (λιμάνια, αεροδρόμια).
Ο φόβος της Ρωσίας και της Κίνας
Η επιμονή των ΗΠΑ δεν είναι τυχαία. Η Γροιλανδία θεωρείται το «μάτι» της Βόρειας Αμερικής προς την Αρκτική και τον Βόρειο Ατλαντικό.
Ρωσική απειλή: Η Μόσχα έχει ήδη στρατιωτικοποιήσει μεγάλο μέρος της δικής της αρκτικής ακτογραμμής, αναπτύσσοντας βάσεις και παγοθραυστικά.
Κινεζική διείσδυση: Το Πεκίνο αυτοχαρακτηρίζεται ως «κράτος κοντά στην Αρκτική» και έχει εκδηλώσει έντονο ενδιαφέρον για επενδύσεις σε ορυχεία σπάνιων γαιών στη Γροιλανδία, κάτι που ανησυχεί σφόδρα την Ουάσιγκτον.
Οι αντιδράσεις Δανίας και Γροιλανδίας
Το αίτημα για «λευκή επιταγή» προκαλεί προβληματισμό στην Κοπεγχάγη αλλά και στο Νουκ (πρωτεύουσα της Γροιλανδίας). Ενώ η Γροιλανδία επιθυμεί τις αμερικανικές επενδύσεις για να τονώσει την οικονομία της, φοβάται την απώλεια της κυριαρχίας της και την εμπλοκή της σε μια πιθανή σύγκρουση υπερδυνάμεων. Η τοπική κυβέρνηση προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη για ασφάλεια και την επιθυμία για αυτονομία, ζητώντας συγκεκριμένα ανταλλάγματα για κάθε παραχώρηση.
