Σε μια ομιλία που αναμένεται να προκαλέσει σεισμό στα θεμέλια του μεταπολεμικού κόσμου προχωρά σήμερα ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ από το βήμα του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός. Ο Αμερικανός ηγέτης είναι έτοιμος να αποκαλύψει το μεγάλο του όραμα για την αναμόρφωση της διεθνούς πολιτικής σκηνής το οποίο εστιάζει στην ίδρυση ενός νέου οργανισμού με την ονομασία «Συμβούλιο Ειρήνης». Η κίνηση αυτή δεν αποτελεί απλώς μια νέα πρωτοβουλία αλλά μια ευθεία αμφισβήτηση της κυριαρχίας και της αποτελεσματικότητας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών τον οποίο ο Τραμπ θεωρεί πλέον παρωχημένο και ανίκανο να διαχειριστεί τις σύγχρονες γεωπολιτικές προκλήσεις.
Η παρουσία του Ντόναλντ Τραμπ στο ελβετικό θέρετρο έχει ήδη δημιουργήσει κλίμα έντονης προσμονής αλλά και ανησυχίας στις ευρωπαϊκές αντιπροσωπείες. Το σχέδιο για το Συμβούλιο Ειρήνης έρχεται να επιβεβαιώσει την πρόθεση της Ουάσιγκτον να χαράξει μια νέα πορεία η οποία θα παρακάμπτει τους παραδοσιακούς θεσμούς και θα βασίζεται σε απευθείας συνεννοήσεις με ισχυρούς παίκτες της παγκόσμιας σκακιέρας.
Το τέλος της εποχής των Ηνωμένων Εθνών
Στον πυρήνα της επιχειρηματολογίας του Αμερικανού Προέδρου βρίσκεται η πεποίθηση ότι ο ΟΗΕ έχει αποτύχει στην αποστολή του. Ο Ντόναλντ Τραμπ αναμένεται να ασκήσει δριμεία κριτική στη λειτουργία του Συμβουλίου Ασφαλείας το οποίο λόγω του δικαιώματος της αρνησικυρίας (βέτο) οδηγείται συχνά σε παραλυσία αδυνατώντας να δώσει λύσεις σε φλέγοντα ζητήματα όπως ο πόλεμος στην Ουκρανία και η κρίση στη Μέση Ανατολή.
Το προτεινόμενο Συμβούλιο Ειρήνης φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως ένα ευέλικτο και αποτελεσματικό όργανο μακριά από τις γραφειοκρατικές αγκυλώσεις της Νέας Υόρκης. Σύμφωνα με τις διαρροές που έχουν δει το φως της δημοσιότητας ο νέος αυτός οργανισμός θα λειτουργεί με όρους αγοράς και συναλλαγής προτάσσοντας το αποτέλεσμα έναντι των ατέρμονων συζητήσεων. Ο Τραμπ επιδιώκει να δημιουργήσει μια συμμαχία προθύμων όπου οι αποφάσεις θα λαμβάνονται γρήγορα και θα συνοδεύονται από άμεση δράση χωρίς να απαιτείται η καθολική συναίνεση που συχνά μπλοκάρει τις διαδικασίες στον ΟΗΕ.
Η δομή και οι πρωταγωνιστές του νέου εγχειρήματος
Κεντρικό ρόλο στον σχεδιασμό και την υλοποίηση αυτού του φιλόδοξου εγχειρήματος φέρεται να έχει ο γαμπρός και στενός σύμβουλος του Προέδρου Τζάρεντ Κούσνερ. Ο Κούσνερ ο οποίος πιστώνεται την επιτυχία των Συμφωνιών του Αβραάμ κατά την πρώτη θητεία Τραμπ εργάζεται εδώ και καιρό παρασκηνιακά για τη συγκρότηση αυτού του συμβουλίου.
Το μοντέλο διοίκησης θα βασίζεται στη συμμετοχή χωρών που διαθέτουν οικονομική ισχύ και γεωπολιτική επιρροή. Πληροφορίες αναφέρουν ότι στο πλευρό των ΗΠΑ θα σταθούν η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα καθώς και άλλες χώρες του Κόλπου που επιθυμούν να αναβαθμίσουν τον ρόλο τους στη διεθνή σκηνή. Η συμμετοχή του Ισραήλ θεωρείται επίσης δεδομένη ενώ ανοιχτή παραμένει η πρόσκληση προς άλλες δυνάμεις που συμμερίζονται το όραμα του Τραμπ για μια νέα παγκόσμια τάξη πραγμάτων.
Ο στόχος της επίλυσης των κρίσεων
Η πρώτη μεγάλη δοκιμασία για το νεοσύστατο Συμβούλιο Ειρήνης θα είναι η διαχείριση των δύο μεγάλων πολέμων που βρίσκονται σε εξέλιξη. Ο Ντόναλντ Τραμπ αναμένεται να παρουσιάσει το όργανο αυτό ως το μοναδικό εργαλείο που μπορεί να επιβάλει την ειρήνη στην Ουκρανία και τη Λωρίδα της Γάζας.
Η φιλοσοφία του Συμβουλίου θα στηρίζεται στην οικονομική διπλωματία. Το σχέδιο προβλέπει τη δημιουργία ενός τεράστιου ταμείου ανοικοδόμησης και επενδύσεων το οποίο θα χρησιμοποιείται ως μοχλός πίεσης αλλά και ως δέλεαρ για τις εμπλεκόμενες πλευρές ώστε να καθίσουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Ο Τραμπ πιστεύει πως η ειρήνη μπορεί να εξαγοραστεί ή να επιβληθεί μέσω οικονομικών κινήτρων και κυρώσεων κάτι που ο ΟΗΕ αδυνατεί να πράξει με την ίδια ευκολία.
Οι αντιδράσεις και ο προβληματισμός της Ευρώπης
Η πρωτοβουλία αυτή έχει προκαλέσει έντονο προβληματισμό στους κόλπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι Ευρωπαίοι ηγέτες βλέπουν στο πρόσωπο του Συμβουλίου Ειρήνης μια προσπάθεια υπονόμευσης της πολυμερούς διπλωματίας και των θεσμών που εγγυήθηκαν τη σταθερότητα μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Υπάρχει ο φόβος ότι η περιθωριοποίηση του ΟΗΕ θα οδηγήσει σε έναν κόσμο όπου θα κυριαρχεί το δίκαιο του ισχυρού και οι αποφάσεις θα λαμβάνονται ερήμην των μικρότερων κρατών.
Παρ' όλα αυτά η οικονομική και στρατιωτική ισχύς των ΗΠΑ καθιστά δύσκολη την άμεση απόρριψη του σχεδίου από τους συμμάχους. Στο Νταβός όλοι περιμένουν να ακούσουν τις λεπτομέρειες της πρότασης Τραμπ για να καθορίσουν τη στάση τους. Το βέβαιο είναι πως η σημερινή ημέρα θα καταγραφεί ως ορόσημο καθώς η αμερικανική ηγεσία φαίνεται αποφασισμένη να γυρίσει σελίδα στην παγκόσμια ιστορία αδιαφορώντας για τις αντιδράσεις του κατεστημένου.
