Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι το Ιράν «κοιτάζει προς την ελευθερία, ίσως όπως ποτέ άλλοτε», υπογραμμίζοντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι έτοιμες να βοηθήσουν τη χώρα εν μέσω των συνεχιζόμενων διαδηλώσεων κατά του καθεστώτος.
Σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο κ. Τραμπ τόνισε ότι η Ουάσινγκτον δεν θα μείνει αδρανής αν οι ιρανικές αρχές καταφύγουν σε βίαιη καταστολή των μαζικών κινητοποιήσεων, προειδοποιώντας την Τεχεράνη για πιθανές συνέπειες σε περίπτωση σοβαρών παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Οι δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου καταγράφονται σε μια περίοδο όπου στο Ιράν συνεχίζονται οι αντικυβερνητικές διαδηλώσεις, με χιλιάδες πολίτες να ζητούν αλλαγές και να διαμαρτύρονται για την πολιτική και κοινωνική κατάσταση στη χώρα.
Παράλληλα, πηγές αναφέρουν ότι ανώτεροι αξιωματούχοι των ΗΠΑ έχουν πραγματοποιήσει προκαταρκτικές συζητήσεις για το πώς θα μπορούσε να στηριχθεί η διαδικασία αυτή, χωρίς να έχουν ανακοινωθεί επίσημες αποφάσεις ή συγκεκριμένοι τρόποι παρέμβασης.
Το μήνυμα του κ. Τραμπ έρχεται καθώς η ιρανική κυβέρνηση έχει εντείνει την καταστολή των διαδηλώσεων, με αναφορές για χρήση βίας από δυνάμεις ασφαλείας και αυξημένο αριθμό συλλήψεων.
Αναλυτές σημειώνουν ότι η στήριξη εκ μέρους των Ηνωμένων Πολιτειών αποτελεί τόσο πολιτικό όσο και στρατηγικό μήνυμα προς την Ισλαμική Δημοκρατία, σε μια περίοδο έντασης στις σχέσεις μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης.
Η κατάσταση παραμένει ρευστή, με την παρακολούθηση από διεθνείς παρατηρητές και κρατικές υπηρεσίες να συνεχίζεται, καθώς οι πολιτικές και κοινωνικές διαμαρτυρίες απειλούν να επηρεάσουν περαιτέρω τις εσωτερικές ισορροπίες της ιρανικής κοινωνίας.
Δείτε την ανάρτηση του
Η βοήθεια είναι καθ' οδόν λέει ο Λίντσεϊ Γκράχαμ και ο Τραμπ επικροτεί
Στο μεταξύ ο Γερουσιαστής από τη Νότια Καρολίνα Λίντσεϊ Γκράχαμ σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ έστειλε μήνυμα προς τους Ιρανούς διαδηλωτές ότι η βοήθεια των ΗΠΑ είναι καθ' οδόν και ο Αμερικανός πρόεδρος έσπευσε να αναδημοσίευσει την ανάρτησή του.
«Ο μακρύς εφιάλτης σας σύντομα θα τελειώσει. Η γενναιότητα και η αποφασιστικότητά σας να τερματίσετε την καταπίεση που υφίσταστε έχουν γίνει αντιληπτές από τον @POTUS και όλους όσους αγαπούν την ελευθερία» έγραψε ο Λίντσεϊ Γκράχαμ και συμπλήρωσε: Όταν ο Πρόεδρος Τραμπ λέει «Make Iran Great Again» (Κάντε το Ιράν ξανά μεγάλο), αυτό σημαίνει ότι οι διαδηλωτές στο Ιράν πρέπει να επικρατήσουν επί του Αγιατολάχ. Αυτό είναι το σαφέστερο μέχρι τώρα μήνυμα ότι ο Πρόεδρος Τραμπ κατανοεί ότι το Ιράν δεν θα γίνει ποτέ μεγάλο με τον Αγιατολάχ και τους υπηρέτες του στην εξουσία. Σε όλους όσους θυσιάζονται στο Ιράν, ο Θεός να σας ευλογεί. Η βοήθεια είναι καθ' οδόν».
Οι Ιρανοί κατηγορούν τις ΗΠΑ και το Ισραήλ ότι υποκινούν τις ταραχές
To μήνυμα Τραμπ για αμερικανική βοήθεια στους Ιρανούς στάλθηκε σε μια χρονική συγκυρία κατά την οποία οι ιρανικές αρχές σκληραίνουν την στάση τους απέναντι στις μεγαλύτερες αντικυβερνητικές διαδηλώσεις των τελευταίων ετών.
Οι Φρουροί της Επανάστασης απέδωσαν την αναταραχή σε «τρομοκρατικές ομάδες» και διαμήνυσαν ότι η διαφύλαξη του καθεστώτος αποτελεί «κόκκινη γραμμή». Παράλληλα, οι αρχές κατηγορούν τις ΗΠΑ και το Ισραήλ ότι υποκινούν τις ταραχές και η υπηρεσία πληροφοριών των Φρουρών της Επανάστασης του Ιράν ανακοίνωσε ότι συνέλαβε έναν ξένο ως ύποπτο για διενέργεια κατασκοπείας για λογαριασμό του Ισραήλ.
Στο μεταξύ, αναφορές για νέα επεισόδια και συγκρούσεις καταγράφονται σε πολλές περιοχές της χώρας, αν και το εκτεταμένο μπλακάουτ στο διαδίκτυο καθιστά δύσκολη την πλήρη εικόνα της κατάστασης.
Δείτε βίντεο από τις σημερινές διαδηλώσεις
Από την οικονομική διαμαρτυρία στη σύγκρουση με το καθεστώς
Οι κινητοποιήσεις ξέσπασαν στις 28 Δεκεμβρίου, αρχικά ως αντίδραση στην εκτόξευση του πληθωρισμού, την αύξηση του κόστους ζωής και τη γενικευμένη οικονομική δυσπραγία. Πολύ γρήγορα, ωστόσο, οι διαδηλώσεις απέκτησαν σαφή πολιτικό χαρακτήρα, με συνθήματα που αμφισβητούν ευθέως τη θεοκρατική διακυβέρνηση και τον ανώτατο ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ.
Βίντεο που έχουν αναρτηθεί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης –και των οποίων οι τοποθεσίες έχουν επαληθευτεί από το πρακτορείο Reuters– δείχνουν χιλιάδες ανθρώπους να συγκεντρώνονται σε συνοικίες της Τεχεράνης, να ανάβουν φωτιές στους δρόμους και να φωνάζουν συνθήματα όπως «Θάνατος στον δικτάτορα» και «Θάνατος στον Χαμενεΐ». Σε ένα από αυτά, από την περιοχή Σαανταταμπάντ, ακούγεται διαδηλωτής να δηλώνει ότι το πλήθος έχει «καταλάβει» την περιοχή.
Κρατικά μέσα ενημέρωσης, από την πλευρά τους, κάνουν λόγο για επιθέσεις «ταραχοποιών» σε δημόσια κτίρια. Σύμφωνα με την κρατική τηλεόραση, δημοτικό κτίριο στην πόλη Καράζ, δυτικά της Τεχεράνης, τυλίχθηκε στις φλόγες, ενώ μεταδόθηκαν εικόνες από κηδείες μελών των δυνάμεων ασφαλείας που σκοτώθηκαν σε επεισόδια στις πόλεις Σιράζ, Κομ και Χαμεντάν.
Βαρύς απολογισμός και μαζικές συλλήψεις
Η ιρανική οργάνωση ανθρωπίνων δικαιωμάτων HRANA αναφέρει ότι τουλάχιστον 50 διαδηλωτές και 15 μέλη των δυνάμεων ασφαλείας έχουν χάσει τη ζωή τους από την έναρξη των κινητοποιήσεων, ενώ περίπου 2.300 άνθρωποι έχουν συλληφθεί.
Ιδιαίτερα ανησυχητικές είναι οι μαρτυρίες από νοσοκομεία. Γιατρός στο βορειοδυτικό Ιράν δήλωσε ότι δεκάδες τραυματίες διαδηλωτές μεταφέρθηκαν για περίθαλψη, αρκετοί εκ των οποίων έφεραν σοβαρά τραύματα από ξυλοδαρμούς, κατάγματα και τραύματα στο κεφάλι. Σύμφωνα με την ίδια πηγή, τουλάχιστον 20 άτομα σε ένα νοσοκομείο είχαν δεχθεί πυρά με πραγματικά πυρομαχικά, πέντε εκ των οποίων υπέκυψαν στα τραύματά τους.
Αυτόπτης μάρτυρας στη δυτική χώρα ανέφερε τηλεφωνικά ότι μονάδες των Φρουρών της Επανάστασης είχαν αναπτυχθεί στην περιοχή και άνοιγαν πυρ, ζητώντας να διατηρήσει την ανωνυμία του για λόγους ασφαλείας. Το ημιεπίσημο πρακτορείο Tasnim ανακοίνωσε τη σύλληψη 100 «ένοπλων ταραχοποιών» στην πόλη Μπαχαρεστάν, κοντά στην Τεχεράνη.
Οι Φρουροί της Επανάστασης, ο στρατός και η «κόκκινη γραμμή»
Σε ανακοίνωσή τους που μεταδόθηκε από την κρατική τηλεόραση, οι Φρουροί της Επανάστασης κατηγόρησαν «τρομοκρατικές ομάδες» ότι στοχοποίησαν στρατιωτικές και αστυνομικές βάσεις τις τελευταίες δύο νύχτες, προκαλώντας θύματα και καταστροφές σε δημόσια και ιδιωτική περιουσία. Όπως τόνισαν, η διασφάλιση των επιτευγμάτων της Ισλαμικής Επανάστασης και η διατήρηση της εσωτερικής ασφάλειας αποτελούν αδιαπραγμάτευτη «κόκκινη γραμμή».
Αντίστοιχη ανακοίνωση εξέδωσε και ο στρατός, διαβεβαιώνοντας ότι θα προστατεύσει τα εθνικά συμφέροντα, τις στρατηγικές υποδομές και τη δημόσια περιουσία.
Παχλαβί, Τραμπ και διεθνείς πιέσεις
Σε αυτό το κλίμα, ο Ρεζά Παχλαβί, γιος του τελευταίου σάχη του Ιράν και εξόριστος στις ΗΠΑ, απηύθυνε μέσω βίντεο έκκληση για κλιμάκωση των κινητοποιήσεων, καλώντας τους πολίτες να καταλάβουν τα κέντρα των πόλεών τους και δηλώνοντας ότι προετοιμάζεται να επιστρέψει στη χώρα.
Ο γιος και διάδοχος του Σάχη του Ιράν, Μοχάμεντ Ρεζά Παχλαβί, ήταν μόλις 17 ετών όταν οι Φρουροί της Επανάστασης ανέτρεπαν τον πατέρα του και τον έστελναν στην εξορία, το 1979. Το όνειρο να κάτσει στον θρυλικό Θρόνου του Παγωνιού, ή Θρόνο του Ηλίου (ένα μέρος του, δηλαδή, που σώζεται σήμερα στο θησαυροφυλάκιο της Κεντρικής Τράπεζας του Ιράν), έμοιαζε μέχρι σήμερα τρελό.
Σήμερα, στα 65 του χρόνια, που το θεοκρατικό καθεστώς της Τεχεράνης σείεται συθέμελα, βλέποντας τους οργισμένους διαδηλωτές να καίνε ως και τον τάφο του Χομεϊνί, του ηγέτη και εμπνευστή της Επανάστασης, οι ελπίδες του έχουν για πρώτη φορά βάση.
Ο Ντόναλντ Τραμπ, πάντως, δήλωσε ότι δεν σκοπεύει προς το παρόν να συναντηθεί μαζί του, αφήνοντας να εννοηθεί ότι παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις πριν λάβει περαιτέρω αποφάσεις. Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει επανειλημμένα προειδοποιήσει ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να παρέμβουν υπέρ των διαδηλωτών, ενώ την Παρασκευή δήλωσε χαρακτηριστικά: «Ελπίζω οι διαδηλωτές στο Ιράν να παραμείνουν ασφαλείς, γιατί η κατάσταση είναι εξαιρετικά επικίνδυνη».
Αντιδιαδήλωση τη Δευτέρα στην Τεχεράνη
Παράλληλα, οι ιρανικές αρχές ανακοίνωσαν τη διοργάνωση μεγάλης φιλοκυβερνητικής συγκέντρωσης στην Τεχεράνη τη Δευτέρα, με στόχο την καταδίκη των «ταραχοποιών».
Σύμφωνα με το ημιεπίσημο πρακτορείο ειδήσεων Tasnim, η συγκέντρωση έχει προγραμματιστεί να ξεκινήσει στις 2 το μεσημέρι (τοπική ώρα) στην ιρανική πρωτεύουσα. Ήδη από την Παρασκευή, ομάδες διαδηλωτών είχαν συγκεντρωθεί σε κινήσεις που εκλήφθηκαν ως αντικινητοποιήσεις, εκφράζοντας τη στήριξή τους προς την κυβέρνηση.
