Ο Ντόναλντ Τραμπ υποσχέθηκε στους Αμερικανούς μια αστραπιαία νίκη, μια «χειρουργική» επέμβαση που θα διέλυε το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και θα έφερνε την Τεχεράνη γονατιστή στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων μέσα σε 96 ώρες. Τέσσερις εβδομάδες αργότερα, ο κόσμος παρακολουθεί εμβρόντητος το ακριβώς αντίθετο. Οι ΗΠΑ έχουν ήδη κάψει 30-40 δισεκατομμύρια δολάρια, το Ισραήλ αιμορραγεί οικονομικά με 300 εκατομμύρια την ημέρα, και η Ουάσινγκτον βρίσκεται πιο μακριά από μια διπλωματική συμφωνία απ' ό,τι ήταν τον Μάιο του 2025.
Τα «διόδια του θανάτου» στα Στενά του Ορμούζ
Σύμφωνα με την ανάλυση του Guardian το μεγαλύτερο στρατηγικό πλήγμα δεν ήρθε από τα πεδία των μαχών, αλλά από την ευφυΐα της Τεχεράνης. Το Ιράν κατάφερε να μετατρέψει τα Στενά του Ορμούζ, την πιο κρίσιμη πλωτή οδό του πλανήτη, σε προσωπική του «επιχείρηση». Δεν χρειάζεται καν να βυθίζει πλοία πια. Ο φόβος και μόνο για τα ιρανικά πυρά έχει τρομοκρατήσει τις ασφαλιστικές εταιρείες, μπλοκάροντας το 95% της κυκλοφορίας.
Ακόμα πιο ταπεινωτικό; Το Ιράν έχει στήσει «διόδια». Πλοιοκτήτες και κυβερνήσεις αναγκάζονται να διαπραγματεύονται απευθείας με το ιρανικό ναυτικό, πληρώνοντας «τέλη ελεύθερης διέλευσης» για να περάσουν τα δεξαμενόπλοιά τους. Η Τεχεράνη σχεδιάζει να εισπράττει 80 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως —περισσότερα από όσα κερδίζει η Αίγυπτος από το Σουέζ— προσφέροντας προνομιακές τιμές μόνο σε «φίλους» όπως η Κίνα και η Ινδία, αφήνοντας τη Δύση να ασφυκτιά οικονομικά.
Η ψευδαίσθηση της νίκης και το φάντασμα του Μπους
Η εσωτερική πολιτική σκηνή στις ΗΠΑ βράζει. Η κληρονομιά του Τραμπ κρέμεται από μια κλωστή. Αν ο πόλεμος συνεχιστεί, η δεύτερη θητεία του θα μείνει στην ιστορία ως μια «στρατηγική μαύρη τρύπα», ακριβώς όπως συνέβη με τον Τζορτζ Μπους και το Ιράκ. Οι Ρεπουμπλικανοί ψηφοφόροι βλέπουν τους 10.000 στρατιώτες που στάλθηκαν στον Κόλπο ως την αρχή ενός ατέρμονου τέλματος.
Το πιο εφιαλτικό σενάριο, όμως, το ψιθυρίζουν οι διπλωμάτες: Ο φόβος των πυρηνικών. Αν ο Τραμπ νιώσει παγιδευμένος και δει ότι η εικόνα του «νικητή» καταρρέει, ίσως καταφύγει στην έσχατη λύση για να αλλάξει την πορεία του πολέμου. Το Πεντάγωνο του δίνει επιλογές «υψηλού ρίσκου», ελπίζοντας σε ένα «μεγάλο χτύπημα» που θα σπάσει τον έλεγχο του Ιράν στο Ορμούζ. Όμως, όπως προειδοποιούν οι ειδικοί, τέτοιες κινήσεις θυμίζουν τις υποσχέσεις για τη Ράφα στη Γάζα — υποσχέσεις που ποτέ δεν έφεραν το τέλος του πολέμου.
Το επικίνδυνο ρίσκο: Πυρηνικά ή Ταπείνωση;
Η κατάσταση είναι τόσο οριακή, που ορισμένοι διπλωμάτες εκφράζουν έναν εφιαλτικό φόβο, πως αν ο Τραμπ νιώσει ότι δεν έχει διέξοδο και ότι η εικόνα του «νικητή» καταρρέει, ίσως καταφύγει στη χρήση πυρηνικών όπλων. Το Πεντάγωνο του παρουσιάζει επιλογές «υψηλού ρίσκου», ελπίζοντας σε ένα «μεγάλο χτύπημα» που θα αλλάξει τη ροή του πολέμου. Όμως, όπως θυμίζουν οι αναλυτές, οι υποσχέσεις για «τελειωτικά χτυπήματα» (όπως στη Ράφα της Γάζας) σπάνια αποδίδουν στην πράξη.
Η ώρα της κρίσης: 6 Απριλίου
Με τη λήξη της τελευταίας διορίας των 10 ημερών, ο Τραμπ θα βρεθεί μπροστά σε ένα τραγικό δίλημμα. Το Ιράν δεν πρόκειται να παραδώσει τον έλεγχο του Ορμούζ, ούτε να αποδεχθεί το ταπεινωτικό σχέδιο των 15 σημείων. Ο ΟΗΕ, η Ευρώπη και οι G7 αρνούνται να στηρίξουν περαιτέρω χρήση βίας. Ο Τραμπ καλείται τώρα να επιλέξει: είτε μια ολοκληρωτική κλιμάκωση που θα οδηγήσει στην Αποκάλυψη, είτε μια υποχώρηση που θα σφραγίσει τη μεγαλύτερη στρατηγική ήττα στην ιστορία των ΗΠΑ.
