Νέα διάσταση αποκτά το χρηματοπιστωτικό σκάνδαλο που συγκλονίζει την Τουρκία, με τις έρευνες να επεκτείνονται σε εκατοντάδες υπόπτους και τις καταγγελίες να φτάνουν μέχρι τον πολιτικό και διοικητικό μηχανισμό της χώρας. Η υπόθεση αφορά επενδυτικά κεφάλαια που διαχειρίζονταν περιουσιακά στοιχεία δισεκατομμυρίων δολαρίων, προκαλώντας αναταραχή στις αγορές και έντονη αντιπαράθεση γύρω από την κυβέρνηση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Σύμφωνα με τα νεότερα στοιχεία που ανακοίνωσε ο υπουργός Δικαιοσύνης Ακίν Γκιουρλέκ, η δικαστική έρευνα περιλαμβάνει 433 υπόπτους, από τους οποίους 112 έχουν προφυλακιστεί. Παράλληλα, το κυβερνών Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP) και ο σύμμαχός του, το Κόμμα Εθνικιστικού Κινήματος (MHP), καταψήφισαν νέα πρόταση για κοινοβουλευτική διερεύνηση του σκανδάλου.
Από τα επενδυτικά κεφάλαια σε ένα οργανωμένο δίκτυο
Η κρίση ξέσπασε στα μέσα Σεπτεμβρίου, όταν επενδυτικά κεφάλαια αντιμετώπισαν προβλήματα στην εξυπηρέτηση αιτημάτων ανάληψης χρημάτων. Η τουρκική Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς διέταξε την εκκαθάριση 131 κεφαλαίων που διαχειρίζονταν επτά εταιρείες.
Τα συγκεκριμένα funds είχαν συνδεθεί με περιουσιακά στοιχεία αξίας περίπου 18 έως 20 δισ. δολαρίων και με 455.758 επενδυτές.
Οι αρχές ερευνούν καταγγελίες για χειραγώγηση μετοχών, τεχνητή αύξηση αποτιμήσεων και ύποπτες χρηματοοικονομικές συναλλαγές. Το συνολικό ύψος των οριστικών ζημιών δεν έχει ακόμη προσδιοριστεί.
Ο υπουργός Δικαιοσύνης δήλωσε ότι οι έρευνες αποκάλυψαν, σύμφωνα με τις αρχές, ένα εκτεταμένο εγκληματικό δίκτυο, το οποίο φέρεται να είχε αποκτήσει πρόσβαση σε υψηλά επίπεδα της χρηματοπιστωτικής διοίκησης.
Όπως υποστήριξε, η δράση του δικτύου δεν περιοριζόταν σε απλές χρηματιστηριακές παρατυπίες, αλλά περιλάμβανε μηχανισμούς δωροδοκίας και προσπάθειες παράκαμψης των εποπτικών ελέγχων.
Συλλήψεις, παραιτήσεις και πολιτικές διασυνδέσεις
Η έρευνα έχει ήδη προκαλέσει αναταράξεις σε ανώτερα διοικητικά κλιμάκια. Μεταξύ των προσώπων που συνελήφθησαν βρίσκεται ο επικεφαλής του Χρηματιστηρίου της Κωνσταντινούπολης, Κορκμάζ Ενές Εργκούν, ο οποίος αντιμετωπίζει κατηγορίες σχετικές με δωροδοκία και συμμετοχή σε εγκληματική οργάνωση.
Παράλληλα, ο επικεφαλής της τουρκικής Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς απομακρύνθηκε από τη θέση του, ενώ υφυπουργός Οικονομικών παραιτήθηκε μετά την προφυλάκιση συγγενικού του προσώπου στο πλαίσιο της υπόθεσης.
Το σκάνδαλο έχει προκαλέσει προβλήματα και στο κυβερνών AKP. Η πρώην υπουργός Φατμά Μπετούλ Σαγιάν Καγιά αποχώρησε από τα κομματικά της καθήκοντα έπειτα από καταγγελίες για χρηματιστηριακές συναλλαγές, οι οποίες παραμένουν αντικείμενο διερεύνησης.
Οι καταγγελίες δεν συνιστούν απόδειξη ποινικής ευθύνης των εμπλεκομένων.

Η Βουλή απέρριψε νέα πρόταση για έρευνα
Στις 3 Νοεμβρίου, βουλευτές του AKP και του MHP καταψήφισαν νέα πρόταση της αντιπολίτευσης για σύσταση κοινοβουλευτικής έρευνας σχετικά με τις ύποπτες συναλλαγές, τις απώλειες των επενδυτών και την αποτελεσματικότητα των εποπτικών αρχών.
Η απόφαση δεν σταματά τις δικαστικές έρευνες, ωστόσο εντείνει την πολιτική αντιπαράθεση για τον τρόπο με τον οποίο η κυβέρνηση αντιμετωπίζει την υπόθεση.
Ο ηγέτης της αντιπολίτευσης, Οζγκιούρ Οζέλ, κατηγόρησε την κυβέρνηση Ερντογάν για ευθύνες στη διαχείριση της κρίσης και ζήτησε πολιτική λογοδοσία. Πρόκειται για ισχυρισμούς της αντιπολίτευσης, τους οποίους δεν έχει επιβεβαιώσει κάποια δικαστική απόφαση.
Επιστροφές χρημάτων στους επενδυτές
Η τουρκική κυβέρνηση έχει θέσει ως προτεραιότητα την επιστροφή χρημάτων στους πληγέντες. Σύμφωνα με στοιχεία που ανακοίνωσε η τουρκική προεδρία στις 3 Νοεμβρίου, έως τις 30 Οκτωβρίου είχαν πραγματοποιηθεί πληρωμές συνολικού ύψους 97,3 δισ. τουρκικών λιρών προς σχεδόν 250.000 επενδυτές.
Ο υπουργός Δικαιοσύνης ανέφερε επίσης ότι είχαν συγκεντρωθεί περιουσιακά στοιχεία αξίας περίπου 30 δισ. λιρών, στο πλαίσιο της προσπάθειας ανάκτησης χρημάτων.
Με την έρευνα να παραμένει ανοιχτή και τη δικαστική διερεύνηση να επεκτείνεται, το σκάνδαλο εξακολουθεί να αποτελεί σοβαρή δοκιμασία για την εμπιστοσύνη των επενδυτών και τους θεσμούς εποπτείας της τουρκικής οικονομίας.