Σε έναν κόσμο όπου η επαγγελματική επιτυχία μετριέται συνήθως με την παραγωγικότητα, ο Σότζι Μοριμότο κατάφερε να γίνει γνωστός ακολουθώντας τον αντίθετο δρόμο. Ο Ιάπωνας από το Τόκιο δημιούργησε μια ασυνήθιστη υπηρεσία: προσέφερε την παρουσία του σε αγνώστους, χωρίς να χρειάζεται να τους διασκεδάσει, να τους συμβουλεύσει ή να αναλάβει κάποια εργασία. Και, για αρκετά χρόνια, οι άνθρωποι πλήρωναν γι' αυτό.
Η ιδέα γεννήθηκε το 2018, όταν ο Μοριμότο αποφάσισε να αξιοποιήσει με έναν απροσδόκητο τρόπο κάτι για το οποίο είχε δεχθεί επικρίσεις στο παρελθόν: την τάση του να μην αναλαμβάνει πρωτοβουλίες και να παραμένει αδρανής.
Αντί να προσπαθήσει να αλλάξει, σκέφτηκε να προσφέρει αυτήν ακριβώς τη συμπεριφορά ως υπηρεσία.
Το εγχείρημα άρχισε να προσελκύει ανθρώπους που αναζητούσαν μια ουδέτερη παρουσία στην καθημερινότητά τους. Δεν ζητούσαν έναν επαγγελματία συνοδό με συγκεκριμένο ρόλο, αλλά κάποιον που θα βρισκόταν εκεί χωρίς ιδιαίτερες απαιτήσεις.
Από την ανεργία σε μια δουλειά που δεν απαιτούσε σχεδόν τίποτα
Ο Μοριμότο είχε εργαστεί στον εκδοτικό χώρο, όπου, όπως έχει περιγράψει, άκουγε συχνά παρατηρήσεις ότι δεν έκανε τίποτα.
Το 2018 άνοιξε λογαριασμό στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και άρχισε να προσφέρει τον χρόνο του σε ανθρώπους που χρειάζονταν παρέα για απλές δραστηριότητες.
Οι πρώτες συναντήσεις ήταν δωρεάν. Στη συνέχεια, καθώς τα αιτήματα πολλαπλασιάζονταν, άρχισε να χρεώνει την υπηρεσία του.
Το 2022, όταν η ιστορία του είχε ήδη αποκτήσει διεθνή δημοσιότητα, η αμοιβή του ανερχόταν σε 10.000 γιεν ανά κράτηση, πέρα από τα σχετικά έξοδα.
Μέχρι τότε είχε πραγματοποιήσει περίπου 4.000 συναντήσεις, ενώ ορισμένοι πελάτες επέστρεφαν ξανά και ξανά.
Η υπηρεσία του, ωστόσο, δεν είχε τους συνηθισμένους κανόνες μιας επαγγελματικής συνοδείας. Ο Μοριμότο μπορούσε να φάει, να πιει ή να απαντήσει σε απλές ερωτήσεις, αλλά δεν αναλάμβανε να οργανώσει μια έξοδο ή να κρατήσει ζωντανή τη συζήτηση.
Τον νοίκιασαν για μια κούνια, έναν αποχαιρετισμό και ένα γεύμα
Τα αιτήματα που δεχόταν ήταν τόσο διαφορετικά όσο και οι άνθρωποι που τον προσέγγιζαν.
Κάποιος του ζήτησε να τον συνοδεύσει σε ένα πάρκο για να παίξουν σε μια τραμπάλα. Ένας άλλος ήθελε απλώς να υπάρχει κάποιος στον σιδηροδρομικό σταθμό για να τον αποχαιρετήσει την ώρα που έφευγε το τρένο.
Μια γυναίκα τον προσέλαβε για να βγουν για τσάι, επειδή ήθελε να φορέσει δημόσια ένα παραδοσιακό ινδικό ένδυμα χωρίς να αισθάνεται ότι έπρεπε να εξηγήσει την επιλογή της στους φίλους της.
Σε άλλες περιπτώσεις, η παρουσία του ήταν αρκετή για να μπορέσει κάποιος να επισκεφθεί ένα εστιατόριο, να ολοκληρώσει μια προσωπική υποχρέωση ή να αντιμετωπίσει μια συναισθηματικά φορτισμένη στιγμή.
Ο ίδιος δεν υποσχόταν φιλία ούτε προσπαθούσε να λειτουργήσει ως ψυχολόγος. Η συμφωνία ήταν απλή: θα βρισκόταν εκεί, χωρίς να απαιτείται κάτι περισσότερο.
Γιατί κάποιος να πληρώσει για έναν άνθρωπο που δεν κάνει τίποτα;
Η απάντηση βρίσκεται εν μέρει στις κοινωνικές προσδοκίες που συνοδεύουν ακόμη και τις πιο απλές ανθρώπινες σχέσεις.
Όταν συναντάμε έναν φίλο, συχνά αισθανόμαστε την ανάγκη να συζητήσουμε, να εξηγήσουμε τι μας απασχολεί ή να ανταποκριθούμε στις δικές του ανάγκες.
Η παρουσία ενός αγνώστου, με σαφώς καθορισμένα όρια, μπορεί να απαλλάξει ορισμένους ανθρώπους από αυτές τις προσδοκίες.
Αυτό δεν σημαίνει ότι όλοι οι πελάτες του Μοριμότο ήταν μοναχικοί ή ότι η υπηρεσία του μπορούσε να υποκαταστήσει ουσιαστικές ανθρώπινες σχέσεις.
Η επιτυχία του έδειξε, ωστόσο, ότι υπάρχουν περιστάσεις στις οποίες κάποιος δεν αναζητά συμβουλές ή ψυχαγωγία, αλλά απλώς έναν άνθρωπο που θα μοιραστεί μαζί του τον ίδιο χώρο.
Από τις χιλιάδες κρατήσεις σε μια διαφορετική σχέση με τη δουλειά
Η ιστορία του Μοριμότο δεν έμεινε στα όρια μιας παράξενης διαδικτυακής ιδέας. Προσέλκυσε το ενδιαφέρον διεθνών μέσων ενημέρωσης, ενέπνευσε τηλεοπτικές παραγωγές και έγινε αντικείμενο βιβλίου.
Με την πάροδο του χρόνου άλλαξε και η σχέση του με την υπηρεσία.
Σε μεταγενέστερη συνέντευξή του, το 2024, ανέφερε ότι είχε εγκαταλείψει την προηγούμενη σταθερή χρέωση και συνέχιζε τις συναντήσεις κυρίως επειδή του άρεσε η δραστηριότητα, ζητώντας κάλυψη των σχετικών εξόδων.
Η πορεία του, επομένως, δεν αποτελεί απλώς την ιστορία ενός ανθρώπου που βρήκε έναν ασυνήθιστο τρόπο να κερδίζει χρήματα.
Αναδεικνύει και κάτι λιγότερο προφανές: ότι η ανθρώπινη παρουσία μπορεί να έχει αξία ακόμη κι όταν δεν συνοδεύεται από κάποια συγκεκριμένη πράξη, συμβουλή ή υποχρέωση.