Προσθέστε το pentapostagma.gr ως προτιμώμενη πηγή στα αποτελέσματα αναζήτησης στην Google. Μια σχολική γιορτή στην Τουρκία μετατράπηκε σε επίδειξη εθνικιστικής προπαγάνδας, με μικρούς μαθητές να φορούν τρομακτικές μάσκες και να τυλίγονται με την ελληνική σημαία. Η εικόνα προκαλεί οργή και εγείρει σοβαρά ερωτήματα για την αντιελληνική διαπαιδαγώγηση των επόμενων γενεών στη γειτονική χώρα.
Μια εικόνα που θα έπρεπε να προκαλεί ντροπή σε κάθε εκπαιδευτικό σύστημα ήρθε από την Τουρκία, αποκαλύπτοντας πόσο εύκολα μια εθνική επέτειος μπορεί να μετατραπεί σε εργαλείο καλλιέργειας εχθρότητας απέναντι σε άλλους λαούς. Μικρά παιδιά ντύθηκαν με μάσκες δαιμόνων και τεράτων, έχοντας στους ώμους τους σημαίες ξένων κρατών, μεταξύ των οποίων και η ελληνική.
Το περιστατικό σημειώθηκε σε δημοτικό σχολείο στο Φετιγιέ, στην επαρχία Μούγλων, κατά τη διάρκεια των εορτασμών της 29ης Οκτωβρίου, ημέρας ανακήρυξης της Τουρκικής Δημοκρατίας.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα του Newsbreak και του enikos.gr, η παράσταση περιλάμβανε αναπαράσταση ιστορικών γεγονότων της περιόδου 1919-1922. Ωστόσο, η επιλογή να παρουσιαστούν οι αντίπαλες δυνάμεις ως τρομακτικές μορφές, καλυμμένες με εθνικές σημαίες, ξεπερνά τα όρια μιας συνηθισμένης ιστορικής αναπαράστασης.
Όταν η ελληνική σημαία τοποθετείται πάνω σε ένα παιδί που υποδύεται τον δαίμονα, το μήνυμα δεν είναι απλώς ιστορικό. Είναι βαθύτατα πολιτικό και προσβλητικό.
Η ελληνική σημαία στο στόχαστρο της σχολικής προπαγάνδας
Στις φωτογραφίες που δημοσιοποιήθηκαν διακρίνεται μαθητής με κόκκινη μάσκα δαίμονα και την ελληνική σημαία στους ώμους. Άλλα παιδιά εμφανίζονται με σημαίες ξένων χωρών, ενώ εκείνα που αναπαριστούν την τουρκική πλευρά δεν φορούν αντίστοιχες μάσκες.
Η αντίθεση είναι χαρακτηριστική. Από τη μία πλευρά βρίσκεται η Τουρκία, παρουσιασμένη μέσα από τα δικά της εθνικά σύμβολα. Από την άλλη, οι ιστορικοί αντίπαλοί της αποκτούν την όψη τεράτων.
Αυτό δεν αποτελεί ιστορική παιδεία. Αποτελεί μια επικίνδυνη μορφή συμβολικής δαιμονοποίησης, στην οποία τα παιδιά χρησιμοποιούνται ως φορείς εθνικιστικών μηνυμάτων.
Η Ελλάδα έχει κάθε λόγο να αντιμετωπίζει τέτοιες εικόνες με ιδιαίτερη σοβαρότητα. Δεν πρόκειται για κάποια αφηρημένη αντιπαράθεση μεταξύ δύο χωρών, αλλά για μια σχολική εκδήλωση στην οποία το ελληνικό εθνικό σύμβολο συνδέθηκε με μια αποκρουστική μορφή.
Και το ερώτημα είναι αμείλικτο: Τι ακριβώς επιδιώκει να διδάξει ένας εκπαιδευτικός όταν παρουσιάζει την Ελλάδα με τη μορφή δαίμονα;
Από τη Μικρασιατική Καταστροφή στη σημερινή αντιελληνική ρητορική
Η επιλογή της συγκεκριμένης ιστορικής περιόδου αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα για τον Ελληνισμό.
Τα γεγονότα του 1919-1922 συνδέονται με τη Μικρασιατική Εκστρατεία και τη Μικρασιατική Καταστροφή, μία από τις τραγικότερες σελίδες της νεότερης ελληνικής ιστορίας. Ο ξεριζωμός των ελληνικών πληθυσμών της Μικράς Ασίας και η καταστροφή της Σμύρνης παραμένουν βαθιά χαραγμένα στη συλλογική μνήμη.
Η τουρκική πλευρά έχει ασφαλώς τη δική της ιστορική αφήγηση για τον Πόλεμο της Ανεξαρτησίας. Άλλο όμως η παρουσίαση της ιστορίας από εθνική σκοπιά και εντελώς διαφορετικό η μετατροπή των ιστορικών αντιπάλων σε δαιμονικές φιγούρες μπροστά σε μαθητές δημοτικού.
Η ιστορία δεν μπορεί να διδάσκεται μέσα από την ταύτιση ενός ολόκληρου έθνους με το κακό.
Ιδιαίτερα όταν η Άγκυρα εξακολουθεί να αμφισβητεί ελληνικές θέσεις και δικαιώματα στο Αιγαίο, τέτοιες αναπαραστάσεις αποκτούν αναπόφευκτα σύγχρονη πολιτική διάσταση.
Πώς μπορεί να οικοδομηθεί κλίμα εμπιστοσύνης μεταξύ δύο γειτονικών κοινωνιών όταν παιδιά μαθαίνουν να αναγνωρίζουν τη σημαία της άλλης χώρας πάνω σε μια μορφή που προκαλεί φόβο;
Αντιδράσεις ακόμη και από γονείς στην Τουρκία
Η σχολική παράσταση προκάλεσε αντιδράσεις και μεταξύ οικογενειών ξένης υπηκοότητας που διαμένουν στην Τουρκία.
Ιδιαίτερη δημοσιότητα έλαβε η παρέμβαση μητέρας από τη Σκωτία, η οποία εξέφρασε την αγανάκτησή της για τον τρόπο με τον οποίο παρουσιάστηκαν οι ξένοι λαοί στη σχολική γιορτή.
Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, οι αντιδράσεις επικεντρώθηκαν στο ενδεχόμενο τέτοιες πρακτικές να ενισχύουν στερεότυπα και προκαταλήψεις μεταξύ των μαθητών.
Το γεγονός ότι γονείς διαμαρτυρήθηκαν μέσα στην ίδια την Τουρκία έχει ιδιαίτερη σημασία. Αναδεικνύει ότι η συγκεκριμένη προσέγγιση δεν μπορεί να δικαιολογηθεί απλώς ως έκφραση εθνικής υπερηφάνειας.
Ο πατριωτισμός δεν απαιτεί τη δαιμονοποίηση άλλων εθνών. Και η ιστορική μνήμη δεν χρειάζεται να μετατρέπεται σε μάθημα εχθρότητας.
Η Αθήνα δεν μπορεί να αντιμετωπίζει τέτοιες εικόνες με αδιαφορία
Το περιστατικό αναδεικνύει μια σοβαρή αντίφαση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.
Την ώρα που σε διπλωματικό επίπεδο προβάλλεται η ανάγκη διαλόγου, συνεργασίας και αποφυγής εντάσεων, σε μια τουρκική σχολική αίθουσα η ελληνική σημαία εμφανίζεται πάνω σε μια δαιμονική φιγούρα.
Η ελληνική διπλωματία οφείλει να παρακολουθεί τέτοιου είδους περιστατικά και να ζητά εξηγήσεις όταν εθνικά σύμβολα χρησιμοποιούνται με προσβλητικό τρόπο σε εκπαιδευτικές δραστηριότητες.
Δεν χρειάζονται επικοινωνιακές υπερβολές ούτε ανέξοδες αντιπαραθέσεις. Χρειάζεται, όμως, σαφής τοποθέτηση ότι η καλλιέργεια αντιελληνικών στερεοτύπων σε μικρές ηλικίες δεν συνάδει με την επιδίωξη σχέσεων καλής γειτονίας.
Πολύ περισσότερο, οι τουρκικές εκπαιδευτικές αρχές οφείλουν να εξηγήσουν πώς επελέγησαν οι συγκεκριμένες ενδυμασίες και ποιο παιδαγωγικό μήνυμα εξυπηρετούσαν.
Το πραγματικό πρόβλημα βρίσκεται στο μήνυμα προς τα παιδιά
Η πλέον ανησυχητική διάσταση της υπόθεσης δεν αφορά αποκλειστικά την προσβολή της ελληνικής σημαίας. Αφορά το περιεχόμενο της εκπαίδευσης που λαμβάνουν οι αυριανοί πολίτες της Τουρκίας.
Ένα παιδί που καλείται να υποδυθεί έναν δαίμονα φορώντας τη σημαία μιας γειτονικής χώρας συμμετέχει σε μια διαδικασία όπου η ιστορική αντιπαλότητα αποκτά χαρακτηριστικά ηθικής απαξίωσης.
Και όταν τέτοιες εικόνες εμφανίζονται σε σχολικές γιορτές, η ανησυχία δεν μπορεί να περιορίζεται στην αισθητική μιας παράστασης.
Η Ελλάδα δεν έχει κανέναν λόγο να αποδέχεται ως φυσιολογική τη σύνδεση των εθνικών της συμβόλων με τέρατα και δαίμονες.
Η υπόθεση του Φετιγιέ αποτελεί μια ηχηρή υπενθύμιση ότι η πραγματική ελληνοτουρκική προσέγγιση δεν κρίνεται μόνο στις συναντήσεις υπουργών και στις διπλωματικές δηλώσεις.
Κρίνεται και στις σχολικές αίθουσες, εκεί όπου διαμορφώνεται η αντίληψη των επόμενων γενεών για τον γείτονά τους.
Διότι όταν η σημαία του γείτονα παρουσιάζεται στα παιδιά ως σύμβολο του κακού, η ειρηνική συνύπαρξη υπονομεύεται πριν ακόμη αυτά μεγαλώσουν.
