Η Τουρκία προχώρησε στην επίσημη υποβολή της υποψηφιότητας του Φεριντούν Σινιρλίογλου για τη θέση του επόμενου Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, μετατρέποντας σε συγκεκριμένη διπλωματική κίνηση έναν σχεδιασμό που βρισκόταν στο προσκήνιο τις τελευταίες εβδομάδες. Η υποψηφιότητα κατατέθηκε την Παρασκευή 30 Οκτωβρίου, με επιστολή του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ενώ η διαδικασία επιλογής διαδόχου του Αντόνιο Γκουτέρες παραμένει ανοιχτή.
Την κατάθεση ανακοίνωσε ο μόνιμος αντιπρόσωπος της Τουρκίας στον ΟΗΕ, Αχμέτ Γιλντίζ, επιβεβαιώνοντας ότι η Άγκυρα εισέρχεται επισήμως στη διαδικασία με έναν διπλωμάτη που έχει υπηρετήσει επί δεκαετίες σε καίριες θέσεις της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής.
Η επιστολή Ερντογάν και η ελληνική προεδρία
Η υποψηφιότητα διαβιβάστηκε στους προέδρους της Γενικής Συνέλευσης και του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Η επιστολή του Τούρκου προέδρου απευθυνόταν στην Αγλαΐα Μπαλτά, μόνιμη αντιπρόσωπο της Ελλάδας στα Ηνωμένα Έθνη, η οποία ασκεί την περιοδική προεδρία του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Ο Ερντογάν επικαλέστηκε τη διπλωματική εμπειρία του Σινιρλίογλου, τη γνώση του για τη λειτουργία των Ηνωμένων Εθνών και την ικανότητά του να επιδιώκει συναινέσεις. Πρόκειται για την επίσημη αιτιολόγηση της τουρκικής υποψηφιότητας, η οποία θα εξεταστεί στο πλαίσιο της προβλεπόμενης διαδικασίας επιλογής.
Ποιος είναι ο Σινιρλίογλου και η σύνδεσή του με το Αιγαίο
Ο Φεριντούν Σινιρλίογλου διετέλεσε υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας το 2015 και μόνιμος αντιπρόσωπός της στον ΟΗΕ από το 2016 έως το 2023. Από τον Δεκέμβριο του 2024 βρίσκεται στην ηγεσία του Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ).
Η προηγούμενη παρουσία του στα Ηνωμένα Έθνη παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την Ελλάδα, καθώς ως μόνιμος αντιπρόσωπος της Τουρκίας είχε υπογράψει επιστολές που αποτύπωναν τις τουρκικές θέσεις για την Ανατολική Μεσόγειο και το Αιγαίο.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται επιστολή του 2019 για τις τουρκικές διεκδικήσεις σχετικά με την υφαλοκρηπίδα και επιστολή του 2021 που συνέδεε την αποστρατιωτικοποίηση ελληνικών νησιών με ζητήματα κυριαρχίας. Οι συγκεκριμένες τουρκικές θέσεις έχουν απορριφθεί από την ελληνική πλευρά.
Η αναφορά στις επιστολές αφορά το καταγεγραμμένο διπλωματικό παρελθόν του υποψηφίου και όχι κάποια νέα τοποθέτησή του μετά την ανακοίνωση της υποψηφιότητας.
Η διαδοχή Γκουτέρες και τα εμπόδια της διαδικασίας
Η επίσημη τουρκική κίνηση πραγματοποιήθηκε ενώ το Συμβούλιο Ασφαλείας συνεχίζει τις άτυπες ψηφοφορίες για τον επόμενο επικεφαλής του Οργανισμού, χωρίς να έχει επιτευχθεί μέχρι στιγμής η αναγκαία συμφωνία.
Στην έβδομη άτυπη ψηφοφορία, η Ρεμπέκα Γκρίνσπαν συγκέντρωσε έντεκα ψήφους ενθάρρυνσης, ενώ ο Ραφαέλ Γκρόσι έλαβε εννέα. Οι συγκεκριμένες ψήφοι δεν αποτελούν τελική εκλογή, ούτε αποκαλύπτουν κατ' ανάγκη τη στάση των πέντε μονίμων μελών.
Για να προχωρήσει μια υποψηφιότητα απαιτούνται τουλάχιστον εννέα θετικές ψήφοι στο Συμβούλιο Ασφαλείας, χωρίς βέτο από τις ΗΠΑ, τη Ρωσία, την Κίνα, τη Γαλλία ή το Ηνωμένο Βασίλειο. Στη συνέχεια, ο διορισμός πραγματοποιείται από τη Γενική Συνέλευση.
Η δεύτερη θητεία του Αντόνιο Γκουτέρες ολοκληρώνεται στις 31 Δεκεμβρίου 2026, με τον επόμενο Γενικό Γραμματέα να αναλαμβάνει καθήκοντα την 1η Ιανουαρίου 2027.