Προσθέστε το pentapostagma.gr ως προτιμώμενη πηγή στα αποτελέσματα αναζήτησης στην Google. Σοβαρές αναταράξεις προκαλεί στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης η σκληρή στάση της Γερμανίας απέναντι στον νέο επταετή κοινοτικό προϋπολογισμό, με το Βερολίνο να απαιτεί περικοπές εκατοντάδων δισεκατομμυρίων ευρώ. Παρά τη νέα συμβιβαστική πρόταση της ιρλανδικής προεδρίας, που προβλέπει μείωση των δαπανών κατά 141 δισεκατομμύρια ευρώ, οι διαφωνίες μεταξύ των κρατών-μελών παραμένουν βαθιές, απειλώντας να οδηγήσουν σε μια παρατεταμένη πολιτική και οικονομική αντιπαράθεση.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του Reuters στις 10 Οκτωβρίου 2026, η Ιρλανδία, η οποία ασκεί την εκ περιτροπής προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ, παρουσίασε πρόταση για μείωση κατά 8% του σχεδίου προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την περίοδο 2028-2034. Ωστόσο, η πρωτοβουλία δεν κατάφερε να ικανοποιήσει τη Γερμανία και άλλες χώρες που συνεισφέρουν περισσότερα χρήματα στον κοινοτικό προϋπολογισμό από όσα λαμβάνουν.
Μείωση 141 δισεκατομμυρίων ευρώ – Γιατί δεν αρκεί στο Βερολίνο
Η νέα πρόταση της ιρλανδικής προεδρίας προβλέπει συνολικό προϋπολογισμό περίπου 1,62 τρισεκατομμυρίων ευρώ, σε σταθερές τιμές του 2025, έναντι περίπου 1,76 τρισεκατομμυρίων της αντίστοιχης πρότασης της Κομισιόν.
Παρά την περικοπή, το προτεινόμενο ποσό παραμένει περίπου 30% υψηλότερο από τον προϋπολογισμό της περιόδου 2021-2027.
Το Βερολίνο θεωρεί ότι η αύξηση αυτή είναι υπερβολική, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία πολλές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις αντιμετωπίζουν αυξημένες δημοσιονομικές πιέσεις, οικονομική αβεβαιότητα και ανάγκη περιορισμού των εθνικών δαπανών.
Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς έχει καταστήσει σαφές ότι ο ευρωπαϊκός προϋπολογισμός πρέπει να παραμείνει οικονομικά διαχειρίσιμος για τα κράτη που επωμίζονται το μεγαλύτερο μέρος της χρηματοδότησής του.
Η γερμανική κυβέρνηση είχε μάλιστα ζητήσει ήδη από το καλοκαίρι περικοπές που θα μπορούσαν να φτάσουν τα 400 δισεκατομμύρια ευρώ, σύμφωνα με εσωτερικό κυβερνητικό έγγραφο το οποίο είχε αποκαλύψει το Reuters.
Το μέτωπο των έξι χωρών που ζητούν λιτότητα
Η Γερμανία δεν βρίσκεται μόνη της σε αυτή την αντιπαράθεση.
Μαζί με την Ολλανδία, τη Σουηδία, τη Δανία, την Αυστρία και τη Φινλανδία έχει σχηματίσει ένα ισχυρό μέτωπο έξι χωρών, το οποίο ζητά δραστικό περιορισμό των προτεινόμενων ευρωπαϊκών δαπανών.
Οι συγκεκριμένες κυβερνήσεις υποστηρίζουν ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να προσαρμόσει τις οικονομικές φιλοδοξίες της στις πραγματικές δυνατότητες των κρατών-μελών.
Σε κοινή δήλωσή τους τον Σεπτέμβριο, οι έξι χώρες ζήτησαν περικοπές αρκετών εκατοντάδων δισεκατομμυρίων ευρώ, επιμένοντας ότι όλες οι κατηγορίες δαπανών πρέπει να συμβάλουν στη δημοσιονομική προσαρμογή.
Παράλληλα, απορρίπτουν την ιδέα ότι ο νέος κοινός δανεισμός μπορεί να αποτελέσει λύση στα οικονομικά προβλήματα της Ένωσης.
Η στάση τους δημιουργεί σοβαρό εμπόδιο στις διαπραγματεύσεις, καθώς η έγκριση του Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου απαιτεί ομοφωνία των 27 κρατών-μελών.
Αγροτικές επιδοτήσεις, περιφερειακά κονδύλια και άμυνα στο επίκεντρο
Η νέα πρόταση επιχειρεί να διατηρήσει μια δύσκολη ισορροπία μεταξύ των παραδοσιακών ευρωπαϊκών πολιτικών και των νέων στρατηγικών προτεραιοτήτων.
Σύμφωνα με τους Financial Times, περίπου 914 δισεκατομμύρια ευρώ προβλέπονται για τις παραδοσιακές πολιτικές, συμπεριλαμβανομένης της γεωργίας και της περιφερειακής ανάπτυξης.
Αντίθετα, σημαντικότερες μειώσεις προτείνονται σε άλλους τομείς.
Η χρηματοδότηση για την εξωτερική πολιτική και την αναπτυξιακή βοήθεια περιορίζεται από 190 σε 157 δισεκατομμύρια ευρώ, ενώ τα κονδύλια για την ανταγωνιστικότητα, την καινοτομία και την άμυνα μειώνονται από 522 σε 456 δισεκατομμύρια ευρώ σε σχέση με την αρχική πρόταση.
Πρόκειται για μια ιδιαίτερα δύσκολη επιλογή, καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει ταυτόχρονα να ενισχύσει τη στρατιωτική της αυτονομία, να περιορίσει την τεχνολογική της εξάρτηση και να αντιμετωπίσει τον ανταγωνισμό από τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα.
Το βασικό δίλημμα είναι πλέον σαφές: Πώς μπορεί η Ευρώπη να ενισχύσει την άμυνα και την οικονομική της ισχύ, όταν τα ισχυρότερα κράτη-μέλη απαιτούν περιορισμό των κοινών δαπανών;
Τι διακυβεύεται για την Ελλάδα
Η αντιπαράθεση έχει ιδιαίτερη σημασία και για την Ελλάδα, καθώς ο ευρωπαϊκός προϋπολογισμός αποτελεί βασική πηγή χρηματοδότησης για αγροτικές ενισχύσεις, υποδομές, περιφερειακά έργα και αναπτυξιακά προγράμματα.
Ενδεχόμενη περαιτέρω μείωση των κονδυλίων της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής και της πολιτικής συνοχής θα μπορούσε να επηρεάσει τη χρηματοδότηση που διεκδικεί η χώρα κατά την επόμενη προγραμματική περίοδο.
Ωστόσο, οι τελικές επιπτώσεις δεν μπορούν ακόμη να υπολογιστούν, καθώς δεν έχει συμφωνηθεί η κατανομή των πόρων ανά κράτος-μέλος.
Για την Αθήνα, το ζητούμενο είναι να προστατευθούν οι χρηματοδοτήσεις που στηρίζουν την ελληνική περιφέρεια, χωρίς να παραμεριστούν οι νέες ευρωπαϊκές προτεραιότητες στην άμυνα, στην ενεργειακή ασφάλεια και στην ανταγωνιστικότητα.
Η ελληνική πλευρά έχει επομένως σημαντικό συμφέρον από μια συμφωνία που θα διατηρεί ισχυρή την πολιτική συνοχής.
Νέοι ευρωπαϊκοί φόροι για να καλυφθούν οι ανάγκες
Η ιρλανδική πρόταση δεν περιορίζεται στις περικοπές.
Περιλαμβάνει επίσης νέες πηγές χρηματοδότησης, οι οποίες εκτιμάται ότι θα μπορούσαν να αποφέρουν περίπου 55 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται έσοδα από το ευρωπαϊκό σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών, επιβαρύνσεις σε εισαγωγές προϊόντων υψηλής έντασης άνθρακα και εισφορές μεγάλων επιχειρήσεων.
Οι προτάσεις αυτές, ωστόσο, προκαλούν πρόσθετες διαφωνίες, καθώς ορισμένες κυβερνήσεις ανησυχούν για τις επιπτώσεις στην ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων και την οικονομική δραστηριότητα.
Την ίδια στιγμή, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θεωρεί ότι οι προτεινόμενες περικοπές θα μπορούσαν να αποδυναμώσουν την ικανότητα της Ένωσης να αντιμετωπίσει τις μελλοντικές προκλήσεις.
Κρίσιμη σύνοδος στις Βρυξέλλες – Ο χρόνος πιέζει
Οι διαφωνίες αναμένεται να βρεθούν στο επίκεντρο της Συνόδου Κορυφής της 15ης και 16ης Οκτωβρίου στις Βρυξέλλες, όπου οι Ευρωπαίοι ηγέτες θα εξετάσουν τη νέα πρόταση.
Η ιρλανδική προεδρία επιδιώκει την επίτευξη συμφωνίας μέχρι το τέλος του 2026, πριν από τις σημαντικές εκλογικές αναμετρήσεις που αναμένονται το 2027 σε μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες.
Ωστόσο, η απόσταση μεταξύ των θέσεων παραμένει μεγάλη.
Από τη μία πλευρά βρίσκονται οι χώρες που ζητούν δημοσιονομική πειθαρχία και περιορισμό των εισφορών τους. Από την άλλη, κράτη που επιμένουν στη διατήρηση ισχυρών κοινοτικών χρηματοδοτήσεων για την αγροτική ανάπτυξη και τη συνοχή.
Η διαμάχη για τον προϋπολογισμό δεν αφορά πλέον μόνο αριθμούς, αλλά το ίδιο το οικονομικό και γεωπολιτικό μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Σε μια περίοδο αυξημένων διεθνών απειλών, η Ευρώπη καλείται να αποφασίσει εάν θα διαθέσει περισσότερους κοινούς πόρους για την ενίσχυση της ισχύος της ή εάν θα επιλέξει έναν αυστηρότερο δημοσιονομικό δρόμο, με πιθανό τίμημα τον περιορισμό των στρατηγικών φιλοδοξιών της.
Και αυτή η απόφαση ενδέχεται να αποδειχθεί καθοριστική για την ευρωπαϊκή πορεία της επόμενης δεκαετίας.
