Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κλιμακώνει τις διαδικασίες επί παραβάσει σε βάρος της Ελλάδας, με αιχμή ζητήματα που αφορούν τη διαχείριση αποβλήτων, τις καθυστερήσεις πληρωμών των δημόσιων νοσοκομείων, τα νομοθετικά κατοχυρωμένα επαγγέλματα και την ενεργειακή απόδοση.
Στην υπόθεση της διαχείρισης αποβλήτων, η Επιτροπή αποφάσισε να παραπέμψει την Ελλάδα στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ στις υπόλοιπες τρεις υποθέσεις έχει αποστείλει προειδοποιητική επιστολή ή αιτιολογημένη γνώμη, δίνοντας στις ελληνικές αρχές προθεσμία για να συμμορφωθούν.
Στο Δικαστήριο της ΕΕ η Ελλάδα για τις ελλείψεις στους χώρους υγειονομικής ταφής αποβλήτων
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε να παραπέμψει την Ελλάδα στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς διαπίστωσε ότι δεν εφαρμόζει ορθά την οδηγία περί υγειονομικής ταφής αποβλήτων και την οδηγία-πλαίσιο για τα απόβλητα.
Η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι είχε αποστείλει προειδοποιητική επιστολή τον Νοέμβριο του 2021 και αιτιολογημένη γνώμη τον Δεκέμβριο του 2024 στις ελληνικές αρχές, επισημαίνοντας ελλείψεις σε 84 χώρους υγειονομικής ταφής, αλλά και την παράλειψη δημιουργίας ενός ολοκληρωμένου και κατάλληλου δικτύου εγκαταστάσεων διαχείρισης αποβλήτων, λαμβάνοντας υπόψη τις βέλτιστες διαθέσιμες τεχνικές.
Μετά την αξιολόγηση της απάντησης των ελληνικών αρχών και των διαθέσιμων στοιχείων, η Επιτροπή σημειώνει ότι τρεις χώροι υγειονομικής ταφής φαίνεται να έκλεισαν. Από τους υπόλοιπους 81 χώρους, ωστόσο, οι 66, δηλαδή το 81%, δεν συμμορφώνονται με την οδηγία-πλαίσιο για τα απόβλητα.
Παράλληλα, η Επιτροπή διαπιστώνει ότι η δυναμικότητα των εγκαταστάσεων επεξεργασίας αποβλήτων πριν από την υγειονομική ταφή δεν επαρκεί για την επεξεργασία των σύμμεικτων αστικών αποβλήτων. Σύμφωνα με την Επιτροπή, οι προσπάθειες που έχουν καταβάλει οι ελληνικές αρχές για την αντιμετώπιση των ελλείψεων είναι ανεπαρκείς, με αποτέλεσμα την παραπομπή της χώρας στο Δικαστήριο.
Η ίδια διαδικασία αφορά και την Κύπρο. Η Επιτροπή είχε αποστείλει προειδοποιητική επιστολή τον Δεκέμβριο του 2021 και αιτιολογημένη γνώμη τον Δεκέμβριο του 2024, επισημαίνοντας την παράλειψη κατάλληλης επεξεργασίας των αποβλήτων πριν από την υγειονομική ταφή τους και την έλλειψη κατάλληλου δικτύου εγκαταστάσεων διαχείρισης αποβλήτων. Μετά την εξέταση της απάντησης των κυπριακών αρχών, κατέληξε ότι το 21% των αποβλήτων που παράγονται στην Κύπρο καταλήγουν σε χώρους υγειονομικής ταφής χωρίς προηγούμενη επεξεργασία.
Προειδοποίηση στην Ελλάδα για τις καθυστερήσεις πληρωμών των δημόσιων νοσοκομείων
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απέστειλε επίσης προειδοποιητική επιστολή στην Ελλάδα, καλώντας την να συμμορφωθεί με απόφαση του Δικαστηρίου της ΕΕ σχετικά με τις καθυστερήσεις πληρωμών.
Η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι η Ελλάδα δεν έχει συμμορφωθεί με την απόφαση της 19ης Ιουνίου 2025, με την οποία το Δικαστήριο διαπίστωσε παράβαση της οδηγίας για τις καθυστερημένες πληρωμές, λόγω των υπερβολικών καθυστερήσεων στην εξόφληση των προμηθευτών από τα δημόσια νοσοκομεία.
Με βάση την ευρωπαϊκή οδηγία, οι δημόσιες επιχειρήσεις που παρέχουν υγειονομική περίθαλψη πρέπει να εξοφλούν τους προμηθευτές τους εντός προθεσμίας που δεν υπερβαίνει τις 60 ημερολογιακές ημέρες. Ωστόσο, σύμφωνα με την Επιτροπή, τα ελληνικά δημόσια νοσοκομεία εξακολουθούν να υπερβαίνουν σημαντικά την προθεσμία αυτή.
Τον Ιούνιο του 2026, τα ληξιπρόθεσμα τιμολόγια προμηθευτών ανήλθαν σε 1,3 δισ. ευρώ, ποσό υπερτριπλάσιο σε σχέση με το επίπεδο του 2019. Η Επιτροπή επισημαίνει ότι οι καθυστερήσεις αυτές επιβαρύνουν σημαντικά τους προμηθευτές, οι περισσότεροι από τους οποίους είναι μικρομεσαίες επιχειρήσεις, και επηρεάζουν τη δυνατότητά τους να λειτουργούν, να αναπτύσσονται και να επενδύουν.
Η Ελλάδα έχει πλέον προθεσμία δύο μηνών για να απαντήσει και να αντιμετωπίσει τις ελλείψεις. Εφόσον η Επιτροπή κρίνει ότι η απάντηση δεν είναι επαρκής, μπορεί να παραπέμψει εκ νέου την υπόθεση στο Δικαστήριο και να ζητήσει την επιβολή οικονομικών κυρώσεων.
Νέα προειδοποίηση για τα νομοθετικά κατοχυρωμένα επαγγέλματα
Η Επιτροπή απέστειλε προειδοποιητική επιστολή στην Ελλάδα και για τη μη πλήρη συμμόρφωση με απόφαση του Δικαστηρίου της ΕΕ σχετικά με τα νομοθετικά κατοχυρωμένα επαγγέλματα.
Η υπόθεση αφορά την απόφαση της 20ής Νοεμβρίου 2025 σχετικά με τη μεταφορά στο ελληνικό δίκαιο της οδηγίας για τον έλεγχο αναλογικότητας πριν από τη θέσπιση νέας νομοθετικής κατοχύρωσης επαγγελμάτων.
Στόχος της οδηγίας είναι να διασφαλίζεται ότι όλοι οι αρμόδιοι φορείς, συμπεριλαμβανομένων των κοινοβουλίων και των επαγγελματικών ενώσεων, πραγματοποιούν αξιολόγηση της αναλογικότητας πριν από τη θέσπιση ή τροποποίηση κανόνων που περιορίζουν την πρόσβαση σε νομοθετικά κατοχυρωμένα επαγγέλματα ή την άσκησή τους.
Το Δικαστήριο είχε διαπιστώσει ότι η Ελλάδα δεν είχε διασφαλίσει πως τα εθνικά μέτρα μεταφοράς της οδηγίας κάλυπταν όλους τους φορείς που έχουν αρμοδιότητα να ρυθμίζουν ή να προτείνουν τη νομοθετική κατοχύρωση επαγγελμάτων, μεταξύ άλλων τις βουλευτικές πρωτοβουλίες και τροπολογίες. Παράλληλα, δεν είχε διασφαλιστεί η επανεξέταση των σχετικών διατάξεων με την πάροδο του χρόνου.
Σύμφωνα με την Επιτροπή, οι τροποποιήσεις του εθνικού δικαίου που εγκρίθηκαν μετά την απόφαση του Δικαστηρίου δεν ανταποκρίνονται πλήρως στις απαιτήσεις της οδηγίας, καθώς οι βουλευτικές πρωτοβουλίες και τροπολογίες εξακολουθούν να μην εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της υποχρέωσης αξιολόγησης της αναλογικότητας.
Και σε αυτή την περίπτωση, η Ελλάδα έχει προθεσμία δύο μηνών για να απαντήσει και να αντιμετωπίσει τις ελλείψεις. Εάν η απάντηση κριθεί ανεπαρκής, η Επιτροπή μπορεί να παραπέμψει εκ νέου την υπόθεση στο Δικαστήριο και να ζητήσει οικονομικές κυρώσεις.
Αιτιολογημένη γνώμη για την ενεργειακή απόδοση
Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απέστειλε αιτιολογημένη γνώμη στην Ελλάδα για την ελλιπή μεταφορά στο εθνικό δίκαιο της αναδιατυπωμένης οδηγίας για την ενεργειακή απόδοση.
Η Ελλάδα έχει προθεσμία δύο μηνών για να απαντήσει στην Επιτροπή και να ολοκληρώσει τη μεταφορά της οδηγίας. Σε διαφορετική περίπτωση, η Επιτροπή μπορεί να παραπέμψει την υπόθεση στο Δικαστήριο της ΕΕ και να ζητήσει την επιβολή οικονομικών κυρώσεων.
Η οδηγία έπρεπε να έχει μεταφερθεί στο εθνικό δίκαιο έως τις 11 Οκτωβρίου 2025 και προβλέπει αυστηρότερους στόχους για τη μείωση της κατανάλωσης και την εξοικονόμηση ενέργειας, μέτρα για την αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας, καθώς και αυξημένες υποχρεώσεις για την ενεργειακή απόδοση των δημόσιων κτιρίων και τις σχετικές επενδύσεις.
Αιτιολογημένες γνώμες για την ίδια οδηγία απέστειλε η Επιτροπή και στην Ισπανία, την Ιταλία και τη Μάλτα.