Προσθέστε το pentapostagma.gr ως προτιμώμενη πηγή στα αποτελέσματα αναζήτησης στην Google. Ο Χακάν Φιντάν βρέθηκε αντιμέτωπος στη Νέα Υόρκη με ένα ερώτημα που αρχίζει να ακούγεται ολοένα και περισσότερο γύρω από τη νεοσύστατη Συμφωνία Κοινής Άμυνας της Μέκκας: τι αξία έχει μία συμφωνία συλλογικής άμυνας, όταν ένα από τα μέλη της δέχεται επιθέσεις και οι υπόλοιποι δεν έχουν ακόμη απαντήσει στρατιωτικά;
Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών δεν προσπάθησε να αποφύγει τη συζήτηση. Αντίθετα, γύρισε προς τον πρώην πρέσβη των ΗΠΑ στην Άγκυρα Τζέιμς Τζέφρι και έφερε στο τραπέζι το ΝΑΤΟ.
«Πόσες φορές ενεργοποιήθηκε το Άρθρο 5;»
Η συζήτηση έγινε σε πάνελ για τις σχέσεις Τουρκίας-ΗΠΑ στη Νέα Υόρκη.
Όταν τέθηκε στον Φιντάν το ερώτημα εάν οι επιθέσεις των Χούθι κατά της Σαουδικής Αραβίας αποτελούν την πρώτη μεγάλη δοκιμασία της νέας συμφωνίας, εκείνος απευθύνθηκε στον Τζέφρι.
Τον ρώτησε πόσες φορές είχε δει να ενεργοποιείται το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ κατά τη διάρκεια της μακράς του σταδιοδρομίας.
Η απάντηση ήταν: μία φορά.
Και εκεί ήρθε η αντίδραση του Φιντάν.
«Κανείς δεν επικρίνει το ΝΑΤΟ ότι είναι “χάρτινη τίγρη”. Όταν όμως πρόκειται για μία νεοσύστατη αμυντική συμμαχία, δείχνουν μία κρίση δέκα ετών στην Υεμένη και λένε: “Κοιτάξτε, δεν λειτουργεί”. Εμείς μόλις ξεκινήσαμε».
Ο Τούρκος υπουργός ουσιαστικά υποστήριξε ότι είναι πρόωρο να κριθεί μία συμφωνία που μετρά μόλις λίγες εβδομάδες ζωής με βάση μία από τις πλέον περίπλοκες συγκρούσεις της Μέσης Ανατολής.
Μία συμφωνία με λογική Άρθρου 5
Η Συμφωνία Κοινής Άμυνας της Μέκκας υπογράφηκε στις 7 Αυγούστου από Τουρκία, Σαουδική Αραβία και Πακιστάν.
Ο κεντρικός της όρος είναι σαφής: ένοπλη επίθεση εναντίον ενός από τα τρία κράτη αντιμετωπίζεται ως επίθεση εναντίον όλων.
Ο ίδιος ο Φιντάν έχει χαρακτηρίσει στο παρελθόν τη συγκεκριμένη πρόβλεψη «τεχνικά ίδια» με τη λογική του Άρθρου 5 του ΝΑΤΟ.
Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι οι δύο οργανισμοί είναι ίδιοι.
Το ΝΑΤΟ διαθέτει δεκαετίες θεσμικής λειτουργίας, κοινές στρατιωτικές δομές, διοίκηση, επιτελικά σχέδια και καθορισμένες διαδικασίες. Η Συμφωνία της Μέκκας βρίσκεται ακόμη στα πρώτα της βήματα.
Η πρώτη συνεδρίαση της Στρατηγικής Πολιτικής και Αμυντικής Επιτροπής της πραγματοποιήθηκε μόλις στα τέλη Αυγούστου στην Κωνσταντινούπολη.
Οι Χούθι έφεραν την πρώτη δύσκολη ερώτηση
Η πραγματικότητα, πάντως, πρόλαβε γρήγορα τους διπλωμάτες.
Οι Χούθι της Υεμένης έχουν εντείνει τις επιθέσεις τους κατά της Σαουδικής Αραβίας, με το Ριάντ να ανακοινώνει μεταξύ άλλων απόπειρα βαλλιστικού πλήγματος κατά της πρωτεύουσας.
Και κάπου εκεί προέκυψε το εύλογο ερώτημα: εάν επίθεση σε ένα μέλος θεωρείται επίθεση σε όλους, ποια είναι η κοινή απάντηση;
Μέχρι στιγμής η Τουρκία έχει δηλώσει ότι είναι έτοιμη να βοηθήσει το Ριάντ σε στρατιωτικές και τεχνικές ανάγκες, ενώ Πακιστάν και Τουρκία έχουν εκφράσει πολιτική στήριξη προς τη Σαουδική Αραβία.
Δεν έχει, ωστόσο, ανακοινωθεί μία κοινή πολεμική επιχείρηση των τριών χωρών κατά των Χούθι.
Η Άγκυρα θέλει να μεγαλώσει το σχήμα
Η μεγαλύτερη εικόνα είναι ίσως ακόμη πιο ενδιαφέρουσα από τον καβγά για τη «χάρτινη τίγρη».
Ο Φιντάν έχει ξεκαθαρίσει ότι η Τουρκία δεν βλέπει τη συμφωνία ως ένα κλειστό σχήμα τριών κρατών.
Η Άγκυρα επιδιώκει, αφού ολοκληρωθεί η θεσμοποίησή της, να παραμείνει ανοιχτή η δυνατότητα ένταξης και άλλων χωρών.
Η τουρκική διπλωματία μιλά ήδη για μία «νέα περιφερειακή αρχιτεκτονική ασφάλειας και συνεργασίας», στην οποία τα κράτη της περιοχής θα αναλαμβάνουν μεγαλύτερο μέρος της δικής τους άμυνας και αποτροπής.
Αυτός είναι και ο λόγος που ο Φιντάν αντέδρασε τόσο έντονα στην πρόωρη απαξίωση της συμφωνίας.
Η πρώτη πραγματική δοκιμασία, όμως, έχει ήδη εμφανιστεί έξω από την πόρτα της: οι Χούθι χτυπούν τη Σαουδική Αραβία και οι υπόλοιποι δύο εταίροι καλούνται να δείξουν στην πράξη τι ακριβώς σημαίνει η φράση «επίθεση στον έναν, επίθεση σε όλους».
