Η Ευρωπαϊκή Ένωση προετοιμάζεται να αποδεσμεύσει 4,2 δισεκατομμύρια ευρώ (4,8 δισεκατομμύρια δολάρια) σε κονδύλια για την Ουγγαρία, μετά την ταχεία κίνηση της νέας κυβέρνησης στη Βουδαπέστη να ενισχύσει το κράτος δικαίου, έπειτα από 16 χρόνια διακυβέρνησης του Βίκτορ Όρμπαν.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το εκτελεστικό όργανο της ΕΕ, πρότεινε την Τετάρτη να "ξεπαγώσει" χρηματοδότηση από τα ταμεία συνοχής. Ούγγροι φοιτητές και ερευνητές θα επανενταχθούν επίσης στα εκπαιδευτικά προγράμματα της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένου του εμβληματικού προγράμματος ανταλλαγής Erasmus, από το οποίο είχαν αποκλειστεί μετά την προσπάθεια του Όρμπαν να επιβάλει πολιτικό έλεγχο στα πανεπιστήμια, σύμφωνα με το Bloomberg.
Ο πρωθυπουργός Πέτερ Μαγιάρ, ο οποίος εκδίωξε τον Όρμπαν μετά από σαρωτική εκλογική νίκη τον Απρίλιο, υλοποιεί τη δέσμευσή του κατά την προεκλογική εκστρατεία να αξιοποιήσει κρίσιμα κονδύλια της ΕΕ, τα οποία οι Βρυξέλλες είχαν παγώσει λόγω ανησυχιών για διαφθορά και το κράτος δικαίου. Οι νομοθετικές αλλαγές περιλάμβαναν μέτρα για την ενίσχυση της δικαστικής ανεξαρτησίας, τη διάλυση πολιτικοποιημένων φορέων που εποπτεύουν τα πανεπιστήμια, την αναμόρφωση των δημόσιων προμηθειών ώστε να γίνουν πιο διαφανείς και την ενίσχυση της παρακολούθησης του τρόπου με τον οποίο δαπανώνται τα κονδύλια της ΕΕ.
"Η Ουγγαρία έχει λάβει σημαντικά μέτρα για την ενίσχυση του κράτους δικαίου και την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης", δήλωσε σε ανακοίνωσή της η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. "Αυτό δείχνει ότι οι μεταρρυθμίσεις αποδίδουν", σημείωσε χαρακτηριστικά.
Τα μέτρα έχουν ήδη συμβάλει στην αποδέσμευση 10 δισεκατομμυρίων ευρώ από τα κονδύλια ανάκαμψης μετά την πανδημία κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, τα οποία η κυβέρνηση αναμένει να λάβει στο τέλος του έτους, υπό την προϋπόθεση της επικύρωσης των μεταρρυθμίσεων και των έργων που έχουν υποβληθεί. Μόλις εγκριθεί η τελευταία σύσταση της Επιτροπής από τα κράτη-μέλη, η Ουγγαρία θα έχει αποδεσμεύσει το μεγαλύτερο μέρος των σχεδόν 17 δισεκατομμυρίων ευρώ σε κονδύλια που είχαν παγώσει κατά την εποχή του Όρμπαν.
Η χρηματοδότηση είναι κρίσιμη για τον επιβαρυμένο προϋπολογισμό της Ουγγαρίας, ο οποίος αναμένεται να καταγράψει φέτος έλλειμμα ύψους 7,5% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος. Το υπουργικό συμβούλιο του Μαγιάρ σχεδιάζει να μειώσει το έλλειμμα στο 3% του ΑΕΠ έως το 2030, στο πλαίσιο των σχεδίων για την επίτευξη των κριτηρίων του ευρώ και την τελική υιοθέτηση του ενιαίου νομίσματος.
Η ΕΕ εξακολουθεί να έχει παγώσει περίπου 2,2 δισεκατομμύρια ευρώ λόγω προηγούμενων ανησυχιών που σχετίζονται με την ακαδημαϊκή ελευθερία, ενώ άλλα 500 εκατομμύρια ευρώ παραμένουν δεσμευμένα εν αναμονή της έγκρισης ενός νέου νόμου για την προστασία των παιδιών. Παράλληλα, η Ουγγαρία καταβάλλει ημερήσιο πρόστιμο ύψους 1 εκατομμυρίου ευρώ στα ταμεία της ΕΕ, επειδή δεν συμμορφώνεται με απόφαση του ανώτατου δικαστηρίου της ΕΕ σχετικά με το σύστημα ασύλου της.
Η Ουγγαρία αναμένεται να επιλύσει τα εναπομείναντα ζητήματα έως το τέλος του έτους, συμπεριλαμβανομένου του ημερήσιου προστίμου και του νέου νόμου για τα παιδιά. Η κυβέρνηση σχεδιάζει επίσης να υποβάλει νέο σχέδιο για την πρόσβαση σε μέρος των αδιάθετων κονδυλίων του ταμείου άμυνας της ΕΕ, ύψους 150 δισεκατομμυρίων ευρώ. Η Ουγγαρία είναι η μοναδική χώρα της ΕΕ της οποίας το σχέδιο δεν έχει ακόμη εγκριθεί.