Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν χαρακτήρισε τον Ντόναλντ Τραμπ «πολύτιμο φίλο» του και ζήτησε να ξεπεραστούν τα εμπόδια που εξακολουθούν να υπάρχουν στην αμυντική συνεργασία ΗΠΑ–Τουρκίας, κατά την ομιλία του στη Νέα Υόρκη, στην εκδήλωση «100 χρόνια φιλίας: Τουρκία–Ηνωμένες Πολιτείες».
Ο Τούρκος πρόεδρος απέδωσε στον προσωπικό του διάλογο με τον Αμερικανό ομόλογό του την πρόοδο που, όπως υποστήριξε, έχει σημειωθεί στις διμερείς σχέσεις. Παράλληλα, ανέφερε ότι η συνεργασία στον αμυντικό τομέα πρέπει να διευρυνθεί τόσο διμερώς όσο και στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ.
Η τοποθέτησή του καταγράφεται ενώ παραμένουν ανοιχτά τα ζητήματα των τουρκικών εξοπλιστικών προμηθειών από τις ΗΠΑ. Η ομιλία δεν συνοδεύτηκε από ανακοίνωση νέας συμφωνίας για μαχητικά αεροσκάφη ή άρσης κυρώσεων.
Το αίτημα για άρση των περιορισμών στην άμυνα
Ο Ερντογάν δήλωσε ότι Άγκυρα και Ουάσιγκτον επιδιώκουν να αφήσουν πίσω τους τα εμπόδια που, κατά την άποψή του, δεν θα έπρεπε να υπάρχουν ανάμεσα σε δύο συμμάχους.
Έκανε ιδιαίτερη αναφορά στην αμυντική βιομηχανία, υποστηρίζοντας ότι η ανάπτυξη της συνεργασίας με τις ΗΠΑ είναι αναγκαία τόσο σε διμερές επίπεδο όσο και εντός του ΝΑΤΟ. Στο ίδιο πλαίσιο, έθεσε και το ενδεχόμενο κοινής παραγωγής.
Οι δηλώσεις του αποκτούν ενδιαφέρον ενόψει των εκκρεμοτήτων στις αμερικανοτουρκικές εξοπλιστικές σχέσεις. Η Ουάσιγκτον έχει εγκρίνει από το 2024 την πιθανή πώληση 40 νέων F-16 Block 70 στην Τουρκία, ενώ η επιστροφή της Άγκυρας στο πρόγραμμα των F-35 παραμένει ξεχωριστό ζήτημα, που συνδέεται με την απόκτηση του ρωσικού αντιαεροπορικού συστήματος S-400 και το σχετικό αμερικανικό νομικό πλαίσιο.
Ο Ερντογάν δεν ανέφερε στην ομιλία του ότι τα ζητήματα αυτά έχουν επιλυθεί. Το αίτημά του για άρση εμποδίων δεν συνιστά ανακοίνωση αντίστοιχης αμερικανικής απόφασης.
Στόχος τα 100 δισ. δολάρια στο εμπόριο
Ο Τούρκος πρόεδρος αναφέρθηκε και στην οικονομική συνεργασία, επαναλαμβάνοντας τον στόχο των 100 δισ. δολαρίων για το ετήσιο διμερές εμπόριο με τις ΗΠΑ. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο ίδιος, η αξία του εμπορίου των δύο χωρών ξεπέρασε τα 38 δισ. δολάρια το 2025 και ανήλθε σε 28 δισ. δολάρια κατά το πρώτο οκτάμηνο του 2026.
Ο στόχος των 100 δισ. δολαρίων αφορά τον επιδιωκόμενο όγκο εμπορικών συναλλαγών και όχι συμφωνία για επενδύσεις αντίστοιχου ύψους.
Ο Ερντογάν δήλωσε ακόμη ότι η Τουρκία είναι έτοιμη να διευρύνει τη συνεργασία της με τις Ηνωμένες Πολιτείες στην πυρηνική ενέργεια, στο υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG), στην πολιτική αεροπορία και στην υψηλή τεχνολογία.
Η ομιλία του αποτυπώνει τις επιδιώξεις που παρουσίασε η τουρκική πλευρά για τις σχέσεις της με την Ουάσιγκτον. Για τα εκκρεμή αμυντικά ζητήματα, πάντως, δεν ανακοινώθηκαν νέοι όροι συμφωνίας ή συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα επίλυσής τους.