Η MI5 παραδέχθηκε ότι έδωσε στοιχεία βασισμένα σε «ψέματα» σε τρία δικαστήρια και ότι ανώτεροι αξιωματούχοι της υπηρεσίας ήταν επανειλημμένα ανειλικρινείς, σε μια υπόθεση που αφορά έναν βίαιο νεοναζί πληροφοριοδότη, η δράση του οποίου αποκαλύφθηκε από το BBC.
Πρόκειται για την πρώτη φορά που η βρετανική υπηρεσία ασφαλείας αποδέχεται ότι ειπώθηκαν ψέματα στα δικαστήρια, ενώ υπερασπιζόταν τον πληροφοριοδότη. Τα ψέματα αποκαλύφθηκαν από το BBC τον Φεβρουάριο του 2025, με την MI5 τότε να τα αρνείται κατηγορηματικά.
Ο Τίμοθι Ότι KC, ο οποίος εκπροσωπεί την MI5, ανακοίνωσε τη θέση της υπηρεσίας κατά τη διάρκεια ακροαματικής διαδικασίας στο Ανώτατο Δικαστήριο του Λονδίνου την Παρασκευή. Την υπόθεση εξετάζει τριμελής σύνθεση ανώτατων δικαστών, αποτελούμενη από την ανώτατη δικαστή της Αγγλίας και της Ουαλίας, βαρόνη Σου Καρ, την πρόεδρο του Τμήματος King’s Bench, κυρία Βικτόρια Σαρπ, και τον δικαστή Τσάμπερλεϊν.
Το δικαστήριο εξετάζει ενδεχόμενη δίωξη για περιφρόνηση
Οι δικαστές καλούνται να αποφασίσουν ποια μέτρα θα ληφθούν για τα ψευδή στοιχεία και ειδικότερα, εάν θα κινηθούν διαδικασίες για περιφρόνηση δικαστηρίου εις βάρος συγκεκριμένων αξιωματούχων της MI5 ή ακόμη και της ίδιας της υπηρεσίας. Μια τέτοια εξέλιξη θα ήταν πρωτοφανής.
Ο Τίμοθι Ότι δήλωσε ότι η MI5 «αποδέχεται ανεπιφύλακτα» τα ευρήματα μιας ιδιαίτερα επικριτικής έκθεσης, σύμφωνα με την οποία η υπηρεσία έδωσε στο δικαστήριο στοιχεία βασισμένα σε «ψέματα» σχετικά με το εάν είχε τηρήσει τη βασική πολιτική μυστικότητάς της, γνωστή ως «ούτε επιβεβαιώνουμε ούτε διαψεύδουμε» (NCND), αναφορικά με την ιδιότητα του πληροφοριοδότη.
Η MI5 υποστήριζε ότι είχε τηρήσει την πολιτική NCND και, ως εκ τούτου, τα δικαστήρια της επέτρεψαν να κρατήσει κρυφές πληροφορίες από μια γυναίκα που είχε κακοποιηθεί από τον πληροφοριοδότη. Ωστόσο, σύμφωνα με τα ευρήματα, αυτό που υποστήριζε η υπηρεσία δεν ήταν αληθές. Στην πραγματικότητα, είχε αποκαλύψει την ιδιότητα του άνδρα ως πληροφοριοδότη σε τηλεφωνικές συνομιλίες μαζί μου, καθώς προσπαθούσε να με πείσει να μην ερευνήσω την υπόθεση το 2020.
«Σοβαρές και συστημικές αποτυχίες» στην MI5
Η έκθεση συντάχθηκε από τον τότε αναπληρωτή επίτροπο ερευνητικών εξουσιών, σερ Τζον Γκόλντρινγκ, ο οποίος διαπίστωσε ότι ένας ανώτερος αξιωματούχος της MI5, γνωστός ως Αξιωματούχος 2, είπε επανειλημμένα ψέματα, ενώ ένας δεύτερος, ο Αξιωματούχος 3, παραπλάνησε συναδέλφους του και είπε ψέματα σχετικά με όσα του είχαν γνωστοποιηθεί.
Ο σερ Τζον διαπίστωσε επίσης «σοβαρές και συστημικές αποτυχίες στη συμπεριφορά της MI5» καθ’ όλη τη διάρκεια της υπόθεσης.
Ο Ότι δήλωσε ότι η MI5 «αποδέχεται πλήρως και αναγνωρίζει τη σοβαρότητα των ζητημάτων που αναδεικνύονται» και ότι δεν πρέπει να επαναληφθούν ποτέ. Πρόσθεσε ότι η υπηρεσία έχει δεσμευτεί σε ένα μεγάλο πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων υπό την ηγεσία του γενικού διευθυντή της, σερ Κεν ΜακΚάλουμ.
Ο εκπρόσωπος της MI5 τάχθηκε κατά της έναρξης διαδικασιών για περιφρόνηση δικαστηρίου, υποστηρίζοντας ότι κάτι τέτοιο δεν θα ήταν προς το δημόσιο συμφέρον, δεδομένης της λεπτομερούς έρευνας του Γκόλντρινγκ, των συγγνώμων της MI5 και της δέσμευσής της για μεταρρυθμίσεις.
Σημείωσε επίσης ότι ο Αξιωματούχος 2 έχει παραιτηθεί από την υπηρεσία, ενώ ο Αξιωματούχος 3 έχει τεθεί σε διαθεσιμότητα και αντιμετωπίζει πειθαρχική διαδικασία, η οποία θα μπορούσε να οδηγήσει στην απόλυσή του.
Η υπόθεση του νεοναζί πληροφοριοδότη
Η υπόθεση αφορά έναν αλλοδαπό νεοναζί και μισογύνη, γνωστό ως «Πράκτορας Χ», ο οποίος ήταν πληροφοριοδότης της MI5 και χρησιμοποίησε τον ρόλο του στην υπηρεσία ασφαλείας ως εργαλείο κακοποίησης.
Ο «Πράκτορας Χ» ασκούσε καταναγκαστικό έλεγχο στη σύντροφό του, η οποία αναφέρεται με το ψευδώνυμο Μπεθ, και της επιτέθηκε με ματσέτα. Στη συνέχεια, η MI5 τον βοήθησε να μεταβεί στο εξωτερικό, ώστε να συνεχίσει το έργο του στον τομέα των πληροφοριών, ενώ βρισκόταν υπό αστυνομική έρευνα.
Το 2022 η βρετανική κυβέρνηση προσέφυγε στα δικαστήρια κατά του BBC, σε μια αποτυχημένη προσπάθεια να εμποδίσει την έρευνά του για τον «Πράκτορα Χ», εξασφαλίζοντας ωστόσο τη δικαστική ανωνυμία του. Στη συνέχεια, η Μπεθ προσέφυγε κατά της MI5 στο Δικαστήριο Ερευνητικών Εξουσιών και το 2024 ζήτησε από το Ανώτατο Δικαστήριο να επανεξετάσει σχετική απόφαση.
Κατά τη διάρκεια των διαδικασιών και στα τρία δικαστήρια, η MI5 υποστήριξε ότι είχε τηρήσει πάντοτε τη βασική πολιτική μυστικότητάς της και ότι δεν είχε ενημερώσει ποτέ κανέναν πως ο «Πράκτορας Χ» ήταν πληροφοριοδότης. Οι ισχυρισμοί αυτοί περιλαμβάνονταν σε ένορκη δήλωση ανώτερου αξιωματούχου, αναπληρωτή διευθυντή, ο οποίος αναφέρεται ως Μάρτυρας Α.
Τα δικαστήρια αποδέχθηκαν τα επιχειρήματα της MI5. Ως αποτέλεσμα, η Μπεθ και οποιοσδήποτε άλλος απαγορευόταν να ενημερωθεί επίσημα ότι ο «Πράκτορας Χ» ήταν πληροφοριοδότης και στερούνταν την πρόσβαση σε κρίσιμα στοιχεία της υπόθεσης. Η ίδια βρέθηκε έτσι σε σοβαρά μειονεκτική θέση και ενδέχεται να έχασε την υπόθεση.
Οι αποκαλύψεις του BBC και οι νέες έρευνες
Ο Αξιωματούχος 2 είχε προσπαθήσει να καλύψει τον άνδρα, υποστηρίζοντας ψευδώς ότι δεν ήταν ένας κακοποιητικός μισογύνης ούτε πραγματικός εξτρεμιστής.
Μετά την απόφαση του δικαστηρίου στα τέλη του 2024, το BBC αμφισβήτησε τη θέση της MI5 και υποστήριξε ότι η υπηρεσία είχε πει ψέματα στα δικαστήρια. Η MI5 επέμεινε επιθετικά στη θέση της ότι η πολιτική NCND είχε τηρηθεί, έως ότου παρουσιάστηκαν στοιχεία που αποδείκνυαν ότι αυτό δεν ίσχυε, μεταξύ των οποίων και η ηχογράφηση μίας από τις τηλεφωνικές συνομιλίες με τον Αξιωματούχο 2.
Μετά τις αποκαλύψεις του BBC πραγματοποιήθηκαν δύο επίσημες έρευνες, οι οποίες απάλλαξαν την MI5 και τους αξιωματούχους της από εσκεμμένη παρανομία ή παράβαση καθήκοντος, αποδίδοντας τα ψευδή στοιχεία σε λάθη και κακή μνήμη.
Ωστόσο, τον Ιούλιο του 2025, ομάδα ανώτατων δικαστών του Ανώτατου Δικαστηρίου έκρινε ότι οι έρευνες που πραγματοποιήθηκαν από την MI5 παρουσίαζαν «σοβαρές διαδικαστικές ελλείψεις» και ότι «δεν μπορούμε να βασιστούμε στα συμπεράσματά τους».
Η έρευνα του σερ Τζον Γκόλντρινγκ διατάχθηκε από τον πρωθυπουργό τον Σεπτέμβριο του 2025, αφού οι εξηγήσεις της MI5 σχετικά με όσα συνέβησαν είχαν απορριφθεί ως ανεπαρκείς και αναξιόπιστες.
Το δικαστήριο αναμένεται να ακούσει αργότερα την Παρασκευή τις νομικές τοποθετήσεις των δικηγόρων που εκπροσωπούν το BBC, καθώς και τους Αξιωματικούς 2 και 3.