Οι «ζώνες θανάτου» στα πεδία των μαχών της Ουκρανίας, όπου η έξοδος από ένα καταφύγιο μπορεί μέσα σε λίγα λεπτά να οδηγήσει στον θάνατο από ρωσικό drone, αναμένεται να επεκταθούν με ταχύτατους ρυθμούς. Ο πόλεμος επιταχύνει εντυπωσιακά την τεχνολογική πρόοδο, προειδοποιεί ο πρώην διευθύνων σύμβουλος της Google, Έρικ Σμιτ.
Ο Σμιτ, ο οποίος σήμερα είναι διευθύνων σύμβουλος και εκτελεστικός πρόεδρος της κατασκευάστριας πυραύλων Relativity Space, συνδράμει την Ουκρανία στην τεχνολογική αναμέτρησή της με το Κρεμλίνο. Πρόκειται για μια σύγκρουση που εξελίσσεται τόσο γρήγορα, ώστε ένα οπλικό σύστημα μπορεί να χάσει το πλεονέκτημά του μέσα σε λίγους μόλις μήνες.
«Ο ρυθμός της καινοτομίας είναι ταχύτερος από οτιδήποτε έχω δει, και εργάζομαι στον χώρο της τεχνολογίας», δήλωσε ο Σμιτ στον επικεφαλής διεθνή ανταποκριτή του NBC News, Ρίτσαρντ Ένγκελ.
Ο πρώην επικεφαλής της Google είχε επίσης προεδρεύσει στην Εθνική Επιτροπή Ασφαλείας των ΗΠΑ για την Τεχνητή Νοημοσύνη και έχει διατελέσει σύμβουλος του Πενταγώνου.
Καθώς η πλήρους κλίμακας ρωσική εισβολή στην Ουκρανία εισέρχεται στο πέμπτο έτος της, ο Σμιτ εκτιμά ότι η Μόσχα βελτιώνει τις ικανότητές της στην ανάπτυξη και την επιχειρησιακή αξιοποίηση νέων όπλων, περιορίζοντας το τεχνολογικό πλεονέκτημα στο οποίο βασιζόταν το Κίεβο.
«Ιστορικά, η Ουκρανία ήταν ο μικρός, πραγματικά έξυπνος και πολύ γρήγορος καινοτόμος, ενώ οι Ρώσοι ήταν, αν θέλετε, μεγάλοι, αργοί και όχι ιδιαίτερα ικανοί. Αυτό έχει αλλάξει», ανέφερε σε συνέντευξή του στο εβδομαδιαίο podcast διεθνών θεμάτων The World with Richard Engel and Yalda Hakim.
Ο πόλεμος των drones
Η σύγκρουση στην Ουκρανία έχει εξελιχθεί σε πεδίο δοκιμών για τον πόλεμο με μη επανδρωμένα αεροσκάφη και, κατά συνέπεια, σε χώρο εφαρμογής ορισμένων από τις πιο πρόσφατες τεχνολογικές εξελίξεις.
Από τις ουκρανικές πόλεις που καλύπτονται πλέον με δίχτυα προστασίας από drones μέχρι τις εγκαταστάσεις βαθιά στο ρωσικό έδαφος που είναι ευάλωτες σε ουκρανικές επιθέσεις, τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη έχουν αναδειχθεί στο κυρίαρχο όπλο του πολέμου.
Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος κατά την προεκλογική εκστρατεία του είχε υποσχεθεί ότι θα επιλύσει τη σύγκρουση μέσα σε 24 ώρες, έχει επανειλημμένα πιέσει την Ουκρανία να παραχωρήσει εδάφη στρατηγικής σημασίας, ενώ έχει αντιμετωπίσει ευνοϊκά τις σκληρές απαιτήσεις της Μόσχας.
Σύμφωνα με τον Σμιτ, η έκβαση του πολέμου θα εξαρτηθεί από το πόσο γρήγορα κάθε πλευρά θα μπορέσει να περάσει τις νέες εφευρέσεις της σε μαζική επιχειρησιακή χρήση.
«Όποιος κερδίσει την κούρσα της ταχύτερης καινοτομίας και της ανάπτυξής της σε μεγάλη κλίμακα θα κερδίσει αυτόν τον πόλεμο», υποστήριξε.
Η Ουκρανία φαίνεται να συμμερίζεται την εκτίμησή του. Ο νέος ανώτατος στρατιωτικός διοικητής της χώρας, Μιχαΐλο Ντραπάτι, συμπεριέλαβε την καινοτομία στις προτεραιότητες που δημοσιοποίησε μετά την ανάληψη των καθηκόντων του. Όπως τόνισε, η Ουκρανία πρέπει να μαθαίνει στο πεδίο της μάχης γρηγορότερα από τον αντίπαλο.
Ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι αναφέρθηκε πρόσφατα και στην απειλή των αεριωθούμενων drones Shahed, σημειώνοντας ότι το υπουργείο Άμυνας και οι ουκρανικές Ένοπλες Δυνάμεις πρέπει να αναπτύξουν δυνατότητες αναχαίτισής τους.
Σμήνη 1.000 drones με τεχνητή νοημοσύνη
Ο Σμιτ εκτιμά ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα επιτρέψει τελικά στους υπολογιστές να κατευθύνουν ολόκληρα σμήνη drones και να αξιοποιούν τα αποτελέσματα προηγούμενων επιθέσεων, προκειμένου να βελτιώνουν διαρκώς την αποτελεσματικότητά τους.
«Οι άνθρωποι δεν μπορούν να ελέγξουν ένα σμήνος 1.000 drones, αλλά ένας υπολογιστής μπορεί», ανέφερε. «Εκτιμώ, λοιπόν, ότι οι υπολογιστές θα καταρτίζουν επιχειρησιακά σχέδια στο εσωτερικό ενός σμήνους».
Για τους στρατιώτες και των δύο πλευρών, τα drones που χρησιμοποιούνται ήδη έχουν καταστήσει εξαιρετικά επικίνδυνη οποιαδήποτε έξοδο από τις προστατευμένες θέσεις.
«Το πεδίο της μάχης σήμερα είναι μια νεκρή ζώνη, στην οποία τίποτα δεν κινείται, επειδή υπάρχουν drones και συστήματα αντιμετώπισης drones πάνω από τα κεφάλια σου», είπε ο Σμιτ.
Τα μικρά drones «θέασης πρώτου προσώπου», γνωστά ως FPV, έχουν μετατραπεί στις «σφαίρες» αυτού του πολέμου, κυνηγώντας στρατιώτες που βρίσκονται εκτεθειμένοι. Παράλληλα, ρωσικά αεροσκάφη εξαπολύουν ισχυρές κατευθυνόμενες βόμβες εναντίον ουκρανικών θέσεων, απειλώντας ακόμη και τους στρατιώτες που παραμένουν στα καταφύγιά τους.
Βαρύς φόρος αίματος
Οι ρωσικές δυνάμεις υφίστανται επίσης βαριές απώλειες. Σύμφωνα με εκτίμηση του ουκρανικού υπουργείου Άμυνας, 42.020 Ρώσοι στρατιώτες σκοτώθηκαν ή τραυματίστηκαν τον Αύγουστο, περίπου 1.350 ημερησίως. Τον Ιούλιο, οι αντίστοιχες απώλειες υπολογίστηκαν σε 42.860.
Το Κίεβο χαρακτήρισε τον απολογισμό του Αυγούστου έναν από τους βαρύτερους από την έναρξη της πλήρους κλίμακας εισβολής.
Ο αρχηγός των βρετανικών Ενόπλων Δυνάμεων, πτέραρχος Ρίτσαρντ Νάιτον, δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι οι συνολικές ρωσικές απώλειες έχουν φτάσει το 1,5 εκατομμύριο, συμπεριλαμβανομένων περίπου 500.000 νεκρών.
«Ο ρυθμός των θανάτων από τη ρωσική πλευρά είναι φρικτός. Είναι απλώς φρικτός, και αυτοί είναι επίσης άνθρωποι», σχολίασε ο Σμιτ.
Τα νέα Shahed με κινεζικούς κινητήρες
Σύμφωνα με τον πρώην CEO της Google, η Ρωσία έχει εξοπλίσει ορισμένα από τα ιρανικής σχεδίασης επιθετικά drones Shahed με μικρούς και χαμηλού κόστους κινεζικούς αεριωθούμενους κινητήρες. Με αυτόν τον τρόπο, τα drones κινούνται ταχύτερα από τα μέσα αναχαίτισης που χρησιμοποιεί εναντίον τους η Ουκρανία.
«Πώς αναχαιτίζεις, λοιπόν, ένα ταχύτερο drone; Πρέπει να προσθέσεις τον δικό σου αεριωθούμενο κινητήρα στο αντι-drone», εξήγησε.
Σύμφωνα με το Open Source Munitions Portal, ένα πρόγραμμα παρακολούθησης οπλικών συστημάτων, τα αεριωθούμενα drones μπορούν να αναπτύξουν ταχύτητα πλεύσης άνω των 300 μιλίων την ώρα, περισσότερα από 480 χιλιόμετρα, έναντι περίπου 110 μιλίων την ώρα, σχεδόν 177 χιλιομέτρων, των παλαιότερων εκδόσεων.
Πριν από οκτώ μήνες, οι ουκρανικές ομάδες αντιμετώπιζαν με επιτυχία τα Shahed, σύμφωνα με τον Σμιτ. Σήμερα, όμως, αναγκάζονται να αναζητήσουν νέους τρόπους για να σταματήσουν τις ταχύτερες εκδόσεις τους.
Ο ίδιος υποστήριξε ότι οι δυτικές χώρες πρέπει να κάνουν περισσότερα, τόσο για να αντλήσουν διδάγματα από την εμπειρία της Ουκρανίας όσο και για να τη βοηθήσουν να ανταποκριθεί στις νέες απειλές.
«Πώς είναι δυνατόν εμείς στη Δύση να μην αξιοποιούμε αυτή τη γνώση για την άμυνα των δικών μας χωρών;» διερωτήθηκε.
Ο φόβος ενός «ολοκληρωτικού πολέμου»
Η Ουκρανία ανταγωνίζεται παράλληλα άλλες εμπόλεμες περιοχές για την εξασφάλιση αμερικανικών οπλικών συστημάτων. Τον Μάρτιο, ο Ζελένσκι είχε δηλώσει στο NBC News ότι φοβόταν πως ο πόλεμος με το Ιράν θα μπορούσε να οδηγήσει στην εκτροπή αμερικανικών προμηθειών προς τη Μέση Ανατολή. Διευκρίνισε, πάντως, ότι έως εκείνη τη στιγμή οι προγραμματισμένες παραδόσεις προς το Κίεβο δεν είχαν διαταραχθεί.
Ο Σμιτ προειδοποίησε ότι οι εχθροπραξίες μπορεί να εξελιχθούν σε «ολοκληρωτικό πόλεμο». Όπως εξήγησε, οι Ουκρανοί είναι αποφασισμένοι να αντισταθούν, επειδή φοβούνται ότι μια ήττα θα κατέστρεφε τις οικογένειές τους.
«Τα πάντα και στις δύο χώρες αποτελούν στόχο για όλους τους άλλους. Αυτό είναι απλώς φρικτό», πρόσθεσε.
Ο πρώην επικεφαλής της Google εξέφρασε, ωστόσο, την ελπίδα ότι τα ισχυρά υπολογιστικά συστήματα θα μπορούσαν να λειτουργήσουν αποτρεπτικά, καθώς καμία πλευρά δεν θα ήταν σε θέση να προβλέψει με ακρίβεια την αντίδραση της άλλης.
«Χρειάζονται δυτική βοήθεια», είπε αναφερόμενος στους Ουκρανούς. «Χρειάζονται κυρίως χρηματοδότηση και τεχνολογική υποστήριξη, ώστε να μπορέσουν να αντιμετωπίσουν αυτά τα διαδοχικά κύματα επιθέσεων».
«Εάν λάβουν αυτή τη βοήθεια, πιστεύω ότι η Ουκρανία μπορεί να αντέξει».