Η Σουηδία βρίσκεται μπροστά σε μια δύσκολη πολιτική εξίσωση μετά τις βουλευτικές εκλογές της Κυριακής 13/9, καθώς το μπλοκ της κεντροαριστεράς υπό τη Μαγδαλένα Άντερσον διατηρεί οριακό προβάδισμα, χωρίς ωστόσο να έχει κριθεί ακόμη οριστικά ποιος θα αναλάβει τη διακυβέρνηση της χώρας.
Με σχεδόν το σύνολο των εκλογικών περιφερειών καταμετρημένο, το μπλοκ της αντιπολίτευσης προβλέπεται να εξασφαλίσει 176 από τις 349 έδρες του σουηδικού κοινοβουλίου, έναντι 173 εδρών για τον κυβερνητικό συνασπισμό του πρωθυπουργού Ουλφ Κρίστερσον. Η πλειοψηφία στη σουηδική Βουλή απαιτεί 175 έδρες.
Η εικόνα, πάντως, παραμένει προσωρινή. Οι ψήφοι που απομένουν να καταμετρηθούν, μεταξύ άλλων από το εξωτερικό, ενδέχεται να μεταβάλουν την τελική κατανομή των εδρών. Τα οριστικά αποτελέσματα αναμένονται μέσα στις επόμενες ημέρες.
«Έτοιμη» να σχηματίσει κυβέρνηση η Άντερσον
Η επικεφαλής των Σοσιαλδημοκρατών Μαγδαλένα Άντερσον εμφανίστηκε αισιόδοξη για την επιστροφή της στην πρωθυπουργία, τέσσερα χρόνια μετά την ήττα του κόμματός της.
Οι Σοσιαλδημοκράτες παραμένουν η μεγαλύτερη πολιτική δύναμη στη χώρα, αν και το ποσοστό τους, περίπου 28,1%, σηματοδοτεί σημαντική υποχώρηση σε σχέση με το 2022 και αποτελεί μία από τις χειρότερες επιδόσεις τους εδώ και πολλές δεκαετίες.
Παρά την εκλογική πρωτιά, η Άντερσον θα πρέπει να διαχειριστεί μια εξαιρετικά δύσκολη διαπραγμάτευση με τα υπόλοιπα κόμματα που συγκροτούν το μπλοκ της αντιπολίτευσης.
Το Κόμμα του Κέντρου έχει ήδη ξεκαθαρίσει ότι δεν επιθυμεί τη συμμετοχή του Αριστερού Κόμματος σε μια κυβέρνηση υπό την Άντερσον.
Η αρχηγός του Κέντρου, Ελίζαμπετ Θαντ Ρίνγκβιστ, έχει μάλιστα δηλώσει ότι θα μπορούσε να καταψηφίσει την Άντερσον εάν το Αριστερό Κόμμα συμμετείχε στην κυβέρνηση.
Έτσι, ακόμη και εφόσον επιβεβαιωθεί η οριακή πλειοψηφία των 176 εδρών, η Άντερσον θα χρειαστεί να βρει μια φόρμουλα που θα κρατήσει ενωμένα κόμματα με σημαντικές διαφορές σε ζητήματα φορολογίας, οικονομικής πολιτικής και πυρηνικής ενέργειας.
Υποχωρούν οι Σουηδοί Δημοκράτες
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η επίδοση των ακροδεξιών Σουηδών Δημοκρατών του Τζίμι Άκεσον.
Το κόμμα, το οποίο από το 2022 αποτελεί βασικό κοινοβουλευτικό στήριγμα της κυβέρνησης Κρίστερσον χωρίς να συμμετέχει σε αυτήν, κινείται γύρω στο 17,6%, καταγράφοντας αισθητή πτώση σε σχέση με το 20,5% που είχε λάβει στις προηγούμενες εκλογές. Η υποχώρηση το οδηγεί πλέον στην τρίτη θέση, πίσω από τους Σοσιαλδημοκράτες και τους Μετριοπαθείς.
Η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερη πολιτική σημασία, καθώς οι Σουηδοί Δημοκράτες διεκδικούσαν για πρώτη φορά ανοιχτά συμμετοχή στην κυβέρνηση σε περίπτωση επικράτησης της δεξιάς.
Ο Άκεσον είχε δηλώσει πριν από τις εκλογές ότι, εφόσον η δεξιά παράταξη κέρδιζε, το κόμμα του θα διεκδικούσε υπουργικές θέσεις ανάλογες με την εκλογική του δύναμη.
Είχε κάνει λόγο ακόμη και για 12 έως 14 υπουργούς, θέση που ο Κρίστερσον απέρριψε, λέγοντας ότι δεν πρόκειται να υπάρξουν 12 υπουργοί των Σουηδών Δημοκρατών.
Ο Κρίστερσον δεν εγκαταλείπει τη μάχη
Ο απερχόμενος πρωθυπουργός Ουλφ Κρίστερσον, από την πλευρά του, δεν έχει αποδεχθεί ότι η εκλογική αναμέτρηση έχει κριθεί.
Το αποτέλεσμα αφήνει ανοικτό το ενδεχόμενο να επιχειρήσει να παραμείνει στην εξουσία, ιδιαίτερα εάν οι τελικές ψήφοι μεταβάλουν την οριακή διαφορά ή εάν καταφέρει να διαμορφώσει μια διαφορετική κοινοβουλευτική πλειοψηφία.
Το βασικό πρόβλημα για τον Κρίστερσον είναι ότι η δεξιά παράταξη θα πρέπει να διαχειριστεί τον αυξημένο ρόλο που απαιτούν οι Σουηδοί Δημοκράτες, οι οποίοι παρά την πτώση τους παραμένουν καθοριστικός παράγοντας για τον σχηματισμό κυβέρνησης.
Η κυβέρνηση Κρίστερσον ανέλαβε την εξουσία το 2022 με τη συνεργασία των Μετριοπαθών, των Χριστιανοδημοκρατών και των Φιλελευθέρων και την κοινοβουλευτική στήριξη των Σουηδών Δημοκρατών μέσω της συμφωνίας του Τίντο.
Η επόμενη ημέρα
Η εκλογική αναμέτρηση, επομένως, δεν ανέδειξε ακόμη έναν καθαρό νικητή.
Η Άντερσον έχει μπροστά της το δύσκολο έργο να μετατρέψει το οριακό προβάδισμα των κομμάτων της σε λειτουργική κοινοβουλευτική πλειοψηφία, ενώ ο Κρίστερσον θα επιχειρήσει να αξιοποιήσει τις εσωτερικές διαφωνίες της αντιπολίτευσης για να παραμείνει στην πρωθυπουργία.
Το αποτέλεσμα είναι ιδιαίτερα σημαντικό και για τη μελλοντική κατεύθυνση της σουηδικής πολιτικής. Η χώρα τα τελευταία χρόνια έχει υιοθετήσει πολύ αυστηρότερη μεταναστευτική πολιτική και σκληρότερη γραμμή απέναντι στο οργανωμένο έγκλημα, ενώ η επιρροή των Σουηδών Δημοκρατών έχει αυξηθεί σημαντικά.
Η νέα κυβέρνηση, όποια και αν είναι, θα πρέπει επίσης να διαχειριστεί ζητήματα όπως η οικονομία, το κόστος ζωής, η δημόσια υγεία, η εγκληματικότητα, η μετανάστευση και η άμυνα, με τη Σουηδία πλέον μέλος του ΝΑΤΟ.
Για την ώρα, πάντως, το πολιτικό σκηνικό παραμένει ανοικτό. Η Άντερσον έχει το αριθμητικό πλεονέκτημα, αλλά όχι ακόμη μια δεδομένη κυβέρνηση.