Προσθέστε το pentapostagma.gr ως προτιμώμενη πηγή στα αποτελέσματα αναζήτησης στην Google. Το «χτύπημα» στον Γερμανό καγκελάριο από τον θρίαμβο της ακροδεξιάς στη Σαξονία-Άνχαλτ ήταν βαρύ. Αναλυτές εκτιμούν ότι το τέλος της θητείας του πλησιάζει, ενώ μία εικόνα από την κρίσιμη εκλογική βραδιά έρχεται να θυμίσει έναν ακόμα πολιτικό άνδρα που εγκατέλειψε πρόωρα τον πρωθυπουργικό θώκο.
Η εικόνα του καγκελαρίου στο αυτοκίνητό του το βράδυ της εκλογικής συντριβής στη Σαξονία-Άνχαλτ είναι αποκαλυπτική. Εμφανώς προβληματισμένος -σχεδόν δακρυσμένος- αποχωρεί από τα πολιτικά γραφεία του CDU. Όπως εύστοχα παρατηρεί ο δημοσιογράφος της Ναυτεμπορικής, Οδυσσέας Γραμματικάκης, στην εκπομπή World Pulse, ο φωτογραφικός φακός απαθανάτισε τον Βρετανό πρώην πρωθυπουργό, Κιρ Στάρμερ, σε ανάλογη κατάσταση την περίοδο της αποχώρησής του από την Ντάουνιγκ Στριτ, λίγους μήνες πριν.
Ο Στάρμερ αποχώρησε από τη θέση του πρωθυπουργού μετά από σοβαρές πιέσεις που δέχθηκε από το Εργατικό Κόμμα. Οι πολιτικές του οδήγησαν την κυβερνώσα παράταξη σε «βατερλό» στις εκλογές για τα κοινοβούλιο Σκωτίας και Ουαλίας, και άνοιξαν τον δρόμο στον δελφίνο Άντι Μπέρναμ να πάρει τα ηνία της Βρετανίας.
Η περίπτωση του Φρίντριχ Μερτς παρουσιάζει σημαντικές ομοιότητες. Το 43,8% του AfD στο ομόσπονδο κρατίδιο της ανατολικής Γερμανίας ήταν βαριά ήττα για το αφήγημα του καγκελαρίου, ο οποίος όταν ανήλθε στην εξουσία υποσχέθηκε ότι θα αποτελέσει ανάχωμα στην ανάπτυξη της ακροδεξιάς.
«Ο λάθος άνθρωπος στη λάθος θέση»
Ήδη από το καλοκαίρι οι φωνές στο CDU που ήθελαν αντικατάσταση του καγκελαρίου όλο και δυνάμωναν. Ρεπορτάζ του Politico αποκάλυπτε ότι στους κόλπους της Χριστιανοδημοκρατικής Ένωσης συζητιόταν ανοιχτά η κάθοδος στις κρίσιμες εκλογές του Σεπτεμβρίου με άλλον στο «τιμόνι» του κόμματος.
«Φαβορί» θεωρείται από πολλούς ο 51χρονος πρωθυπουργός της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας, Χέντρικ Βουστ.
Ο Φρίντριχ Μερτς είναι πλέον το ίδιο αντιδημοφιλής στο κόμμα του όσο και στην κοινωνία με την δημοτικότητά του να χτυπά ιστορικά χαμηλά, κάτω από 15%. Προεκλογικά στη Σαξονία-Άνχαλτ, το πρόσωπό του δεν εμφανιζόταν σε καμία αφίσα, ενώ απέφυγε να έρθει σε επαφή με το κοινό κατά την επίσκεψή του στην πρωτεύουσα του κρατιδίου.
Τα Γερμανικά μέσα «κατακεραυνώνουν» τον καγκελάριο, με το περιοδικό Spiegel να τον αποκαλεί «τον λάθος άνθρωπο στη λάθος θέση για αυτούς τους καιρούς», ενώ επίσης αναφέρει ότι ο το CDU/CSU πρέπει να αναρωτηθεί αν θέλει να ρισκάρει και άλλες προεκλογικές αναμετρήσεις μαζί του».
Ο «γολγοθάς» του κυβερνώντος κόμματος δεν τελείωσε. Το CDU φαίνεται να οδεύει προς ακόμα δύο εκλογικές πανωλεθρίες στο Βερολίνο και στο κρατίδιο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία τον Σεπτέμβρη.
Τι «σώζει» τον Μερτς
Μία μάλλον πρόσκαιρη σανίδα σωτηρίας για τον Γερμανό καγκελάριο ίσως δώσουν τα πολιτειακά εμπόδια για την αντικατάστασή του.
Το γερμανικό Σύνταγμα δεν επιτρέπει την απλή απομάκρυνση ενός καγκελαρίου μέσω μιας αρνητικής ψήφου εμπιστοσύνης. Για να αλλάξει καγκελάριος χωρίς να οδηγηθεί η χώρα σε εκλογές, απαιτείται η λεγόμενη «εποικοδομητική πρόταση δυσπιστίας»: η Bundestag πρέπει ταυτόχρονα να αποσύρει την εμπιστοσύνη της από τον Μερτς και να εκλέξει τον διάδοχό του με κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Επομένως, μια εσωκομματική εξέγερση εναντίον του καγκελαρίου από μόνη της δεν αρκεί.
Το μεγαλύτερο πολιτικό εμπόδιο είναι η απουσία ενός συμφωνημένου διαδόχου και, κυρίως, η ανάγκη να εξασφαλιστεί η στήριξη του SPD. Οι σοσιαλδημοκράτες θα πρέπει να συμφωνήσουν στον νέο καγκελάριο, κάτι που θα απαιτούσε μία νέα πολιτική συμφωνία μέσα σε έναν ήδη εύθραυστο κυβερνητικό συνασπισμό.
Τέλος, το ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών λειτουργεί ως ισχυρό αντικίνητρο για όσους σκέφτονται να αμφισβητήσουν τον Μερτς. Η ενίσχυση της AfD καθιστά μια εκλογική αναμέτρηση ιδιαίτερα επικίνδυνη για τη CDU/CSU, καθώς μια κατάρρευση της κυβέρνησης θα μπορούσε να οδηγήσει σε ακόμη μεγαλύτερη άνοδο της ακροδεξιάς.
Έτσι δημιουργείται ένα παράδοξο: ο Μερτς μπορεί να βρίσκεται υπό έντονη πολιτική πίεση, αλλά οι εσωκομματικοί αντίπαλοί του δεν διαθέτουν εύκολη και ασφαλή εναλλακτική. Για να υπάρξει αλλαγή καγκελαρίου θα πρέπει να συνδυαστούν η αποχώρηση ή η συναίνεση του ίδιου του Μερτς, η συμφωνία της CDU/CSU σε έναν διάδοχο και η κοινοβουλευτική στήριξη του SPD -ένας συνδυασμός που σήμερα κάθε άλλο παρά αυτονόητος είναι.
Σημειώνεται ότι στην μεταπολεμική ιστορία της Γερμανίας μόνο τρεις φορές έχει αντικατασταθεί εν ενεργεία καγκελάριος.
