Προσθέστε το pentapostagma.gr ως προτιμώμενη πηγή στα αποτελέσματα αναζήτησης στην Google. Σε μια από τις σημαντικότερες διπλωματικές κινήσεις των τελευταίων μηνών γύρω από τον πόλεμο στην Ουκρανία, οι Αμερικανοί απεσταλμένοι Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ έφθασαν την Κυριακή στο Κίεβο για συνομιλίες με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι, μόλις μία ημέρα μετά την πολύωρη συνάντησή τους με τον Βλαντίμιρ Πούτιν στη Μόσχα.
Η επίσκεψη έχει ιδιαίτερο συμβολικό αλλά και πολιτικό βάρος, καθώς είναι η πρώτη φορά που οι δύο βασικοί διαπραγματευτές του Ντόναλντ Τραμπ επισκέπτονται την ουκρανική πρωτεύουσα στο πλαίσιο της νέας αμερικανικής προσπάθειας για τον τερματισμό ενός πολέμου που διαρκεί πλέον περισσότερο από τεσσεράμισι χρόνια.
Από το Κρεμλίνο κατευθείαν στο Κίεβο
Γουίτκοφ και Κούσνερ είχαν προηγουμένως συζητήσεις διάρκειας άνω των τριών ωρών με τον Ρώσο πρόεδρο στο Κρεμλίνο. Η ρωσική πλευρά χαρακτήρισε τη συνάντηση «χρήσιμη» και ιδιαίτερα ουσιαστική, χωρίς όμως να προκύψει κάποια σαφής ένδειξη ότι σημειώθηκε αποφασιστική πρόοδος.
Σύμφωνα με τον σύμβουλο του Κρεμλίνου Γιούρι Ουσακόφ, οι Αμερικανοί παρουσίασαν σειρά ιδεών σχετικά με πιθανούς δρόμους προς μια διευθέτηση. Οι λεπτομέρειες αυτών των προτάσεων δεν δημοσιοποιήθηκαν. Ο Πούτιν, πάντως, επέμεινε ότι η Ρωσία θεωρεί πως σημειώνει πρόοδο στο πεδίο των επιχειρήσεων και ότι οποιαδήποτε συμφωνία πρέπει να αντιμετωπίζει αυτό που η Μόσχα χαρακτηρίζει «βαθύτερες αιτίες» της σύγκρουσης.
Η στάση αυτή δείχνει ότι η απόσταση μεταξύ των δύο εμπόλεμων πλευρών παραμένει τεράστια, παρά την αναθέρμανση της αμερικανικής διπλωματίας.
Ο Ζελένσκι: «Οι προτάσεις μας είναι έτοιμες»
Πριν από τη συνάντηση με τους Αμερικανούς, ο Ζελένσκι συγκάλεσε την ουκρανική διαπραγματευτική ομάδα, στην οποία συμμετείχαν μεταξύ άλλων ο Κίριλο Μπουντάνοφ, ο Σερχίι Κισλίτσια, ο Ρουστέμ Ουμέροφ και ο Νταβίντ Αραχάμια.
Ο Ουκρανός πρόεδρος υπογράμμισε ότι το Κίεβο ενδιαφέρεται για την επιτάχυνση του τερματισμού του πολέμου, επιμένοντας όμως σε δύο θεμελιώδη ζητήματα: ισχυρές εγγυήσεις ασφαλείας και μια μεταπολεμική συμφωνία την οποία η Ουκρανία θα μπορεί να θεωρήσει αξιοπρεπή και βιώσιμη.
«Οι προτάσεις μας είναι έτοιμες», ανέφερε ο Ζελένσκι, στέλνοντας μήνυμα ότι η ουκρανική πλευρά θέλει να εμφανιστεί ως εποικοδομητικός συνομιλητής της Ουάσιγκτον.
Παράλληλα, στο Κίεβο βρέθηκαν και σύμβουλοι εθνικής ασφαλείας από τη Βρετανία, τη Γαλλία και τη Γερμανία, γεγονός που αναδεικνύει την προσπάθεια των μεγάλων ευρωπαϊκών δυνάμεων να παραμείνουν μέσα στη διαδικασία και να μην περιοριστούν σε ρόλο παρατηρητή μιας αμερικανορωσικής διαπραγμάτευσης.
Το Ντονμπάς παραμένει ο μεγάλος «γόρδιος δεσμός»
Το βασικό πρόβλημα βρίσκεται στο εδαφικό. Η Μόσχα εξακολουθεί να συνδέει οποιαδήποτε συνολική συμφωνία με μεγάλες παραχωρήσεις από την Ουκρανία.
Το Κρεμλίνο έχει επαναλάβει ότι η θέση που είχε παρουσιάσει ο Πούτιν –μεταξύ άλλων για τις τέσσερις ουκρανικές περιφέρειες που διεκδικεί η Ρωσία και για εγκατάλειψη της προοπτικής ουκρανικής ένταξης στο ΝΑΤΟ– παραμένει αμετάβλητη. Το Κίεβο, από την πλευρά του, αρνείται να παραχωρήσει εδάφη τα οποία εξακολουθεί να ελέγχει και αντιμετωπίζει μια τέτοια απαίτηση ως ουσιαστική συνθηκολόγηση.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το Ντονέτσκ. Πηγή κοντά στο Κρεμλίνο ανέφερε στο Reuters ότι ο Πούτιν εξακολουθεί να επιδιώκει την κατάληψη πρόσθετων ουκρανικών εδαφών, θεωρώντας ότι οι ρωσικές δυνάμεις μπορούν να αποκτήσουν τον έλεγχο του υπόλοιπου τμήματος της περιφέρειας. Δυτικοί στρατιωτικοί αναλυτές εμφανίζονται περισσότερο επιφυλακτικοί απέναντι σε ένα τέτοιο σενάριο, λόγω του αργού ρυθμού των ρωσικών προελάσεων.
Μια περιορισμένη «ανακωχή» για τη διπλωματία
Η επίσκεψη των Αμερικανών συνοδεύτηκε από μια ασυνήθιστη προσωρινή αποκλιμάκωση γύρω από τις δύο πρωτεύουσες. Ο Πούτιν διέταξε να μην πραγματοποιηθούν ρωσικά πλήγματα εναντίον του Κιέβου για τρεις ημέρες, ενώ ο Ζελένσκι δήλωσε ότι η Ουκρανία ήταν έτοιμη να απέχει αντίστοιχα από επιθέσεις εναντίον της Μόσχας έως τη Δευτέρα.
Δεν πρόκειται, ωστόσο, για γενική κατάπαυση του πυρός. Οι μάχες και οι επιθέσεις συνεχίζονται σε άλλα σημεία της χώρας. Η Ρωσία δεν αποδέχθηκε την ουκρανική πρόταση για ευρύτερη τριήμερη εκεχειρία που θα περιλάμβανε και το μέτωπο, ενώ οι αεροπορικές επιχειρήσεις των δύο πλευρών έχουν ενταθεί το τελευταίο διάστημα.
Η Ουκρανία συνεχίζει παράλληλα την εκστρατεία πληγμάτων βαθιά στο ρωσικό έδαφος, με στόχο διυλιστήρια, ενεργειακές εγκαταστάσεις και άλλες κρίσιμες υποδομές, επιχειρώντας να αυξήσει το οικονομικό κόστος του πολέμου για τη Μόσχα.
Το μεγάλο στοίχημα του Τραμπ
Η αποστολή Γουίτκοφ και Κούσνερ δείχνει ότι ο Λευκός Οίκος επιχειρεί εκ νέου να δημιουργήσει μια απευθείας διπλωματική γέφυρα ανάμεσα στη Μόσχα και το Κίεβο. Ο ίδιος ο Τραμπ είχε προαναγγείλει ότι οι απεσταλμένοι του μεταφέρουν πρόταση για τον τερματισμό του πολέμου, χωρίς να αποκαλύψει το περιεχόμενό της.
Το ερώτημα είναι εάν η κινητικότητα αυτή μπορεί να μετατραπεί σε πραγματική διαπραγμάτευση ή εάν πρόκειται για ακόμη έναν γύρο διερευνητικών επαφών.
Η Ουάσιγκτον φαίνεται να αναζητεί τον κοινό παρονομαστή ανάμεσα σε δύο πλευρές που εξακολουθούν να έχουν θεμελιωδώς ασύμβατες απαιτήσεις: η Ρωσία θεωρεί ότι η κατάσταση στο πεδίο μπορεί να βελτιώσει περαιτέρω τη διαπραγματευτική της θέση, ενώ η Ουκρανία αρνείται μια ειρήνη που θα νομιμοποιούσε εδαφικές απώλειες χωρίς ισχυρές εγγυήσεις για το μέλλον.
Γι' αυτό και η πρώτη επίσκεψη των Γουίτκοφ και Κούσνερ στο Κίεβο αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Δεν σηματοδοτεί ακόμη το τέλος του πολέμου. Μπορεί όμως να αποτελέσει την αρχή μιας νέας και πολύ πιο εντατικής φάσης διαπραγματεύσεων, με τις επόμενες εβδομάδες να δείχνουν εάν η νέα αμερικανική πρωτοβουλία μπορεί πράγματι να σπάσει το αδιέξοδο.
