Προσθέστε το pentapostagma.gr ως προτιμώμενη πηγή στα αποτελέσματα αναζήτησης στην Google. Μια πρωτοφανής συμφωνία, η οποία μπορεί να αλλάξει τις ισορροπίες όχι μόνο στη Βενεζουέλα αλλά συνολικά στην παγκόσμια αγορά ενέργειας, φαίνεται ότι προωθεί η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ. Η Ουάσιγκτον σχεδιάζει να αποκτήσει παθητική συμμετοχή 35% στην North American Blue Energy Partners (NABEP), την πετρελαϊκή επιχείρηση που ελέγχεται από τον ισχυρό Βενεζουελανό επιχειρηματία Αλεχάντρο Μπετανκούρ.
Πρόκειται για μια εξαιρετικά ασυνήθιστη κίνηση, καθώς η αμερικανική κυβέρνηση δεν περιορίζεται πλέον στην άσκηση διπλωματικής πίεσης ή στην ενθάρρυνση αμερικανικών πετρελαϊκών εταιρειών να επενδύσουν στη Βενεζουέλα. Αντίθετα, επιχειρεί να αποκτήσει η ίδια οικονομικό συμφέρον σε έναν ιδιωτικό ενεργειακό όμιλο που βρίσκεται στην καρδιά του σχεδίου αξιοποίησης των τεράστιων κοιτασμάτων της χώρας.
Το 35% και το προνομιακό πετρέλαιο
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που δημοσίευσε η Wall Street Journal και μετέδωσε το Reuters, οι ΗΠΑ σχεδιάζουν όχι μόνο να αποκτήσουν το 35% της NABEP, αλλά και να εξασφαλίσουν προνομιακό δικαίωμα αγοράς του 20% της πετρελαϊκής παραγωγής της εταιρείας σε τιμή κόστους.
Το δεύτερο σκέλος είναι ίσως ακόμη σημαντικότερο από το πρώτο. Η Ουάσιγκτον θα μπορούσε έτσι να αποκτήσει άμεση πρόσβαση σε σημαντικές ποσότητες βενεζουελάνικου αργού με εξαιρετικά ευνοϊκούς όρους, ενισχύοντας την ενεργειακή ασφάλεια των ΗΠΑ σε μια περίοδο κατά την οποία οι αναταράξεις στη Μέση Ανατολή έχουν αυξήσει τη γεωπολιτική σημασία των ενεργειακών αποθεμάτων του δυτικού ημισφαιρίου.
Η συμμετοχή προβλέπεται να οργανωθεί μέσω του Office of Strategic Capital του Πενταγώνου, με τη χρήση warrants εξαιρετικά χαμηλής τιμής άσκησης. Με αυτόν τον τρόπο, σύμφωνα με το δημοσίευμα, το αμερικανικό Δημόσιο θα μπορούσε να αποκτήσει μετοχική συμμετοχή χωρίς να χρειαστεί να καταβάλει εξαρχής τεράστια κεφάλαια.
Εδώ όμως εμφανίζεται ένα σημαντικό νομικό ζήτημα.
Ο εκπρόσωπος του Πενταγώνου Σον Πάρνελ δήλωσε στο Reuters ότι το Office of Strategic Capital δεν έχει αρμοδιότητα να αποκτά μετοχικές συμμετοχές σε ιδιωτικές επιχειρήσεις, αλλά περιορίζεται στην παροχή δανείων, εγγυήσεων και τεχνικής βοήθειας. Η αντίφαση ανάμεσα στις πληροφορίες για το υπό διαμόρφωση σχήμα και την επίσημη θέση του Πενταγώνου αφήνει επομένως ανοικτά σημαντικά ερωτήματα σχετικά με την τελική νομική δομή της συμφωνίας.
Στο παιχνίδι 65 δισεκατομμύρια βαρέλια
Το σχέδιο συνδέεται με μια πολύ μεγαλύτερη ενεργειακή συμφωνία που ανακοίνωσε ο Ντόναλντ Τραμπ, υποστηρίζοντας ότι οι ΗΠΑ έχουν εξασφαλίσει μέσω συνεργασίας με ιδιωτικές επιχειρήσεις πλειοψηφικό έλεγχο πάνω σε περισσότερα από 65 δισεκατομμύρια βαρέλια αποδεδειγμένων πετρελαϊκών αποθεμάτων της Βενεζουέλας.
Η προσωρινή πρόεδρος της Βενεζουέλας Ντέλσι Ροντρίγκες παρουσίασε από την πλευρά της τη συμφωνία ως πρόγραμμα διάρκειας 25 ετών, το οποίο προβλέπει την ανάπτυξη 17 στρατηγικών πετρελαϊκών πεδίων και αρχικό στόχο παραγωγής άνω του 1,5 εκατ. βαρελιών ημερησίως. Στο ευρύτερο πρόγραμμα προβλέπεται επίσης η ανάπτυξη οκτώ νέων πετρελαϊκών blocks.
Η Ροντρίγκες υποστηρίζει ότι το σχέδιο θα μπορούσε να αποφέρει περίπου 209 δισ. δολάρια στο κράτος της Βενεζουέλας, με βάση τιμή πετρελαίου 65 δολαρίων ανά βαρέλι, επιμένοντας ταυτόχρονα ότι το Καράκας διατηρεί την κυριότητα και την εθνική κυριαρχία επί των φυσικών πόρων του.
Η πραγματικότητα, πάντως, είναι περισσότερο περίπλοκη. Παρά το γεγονός ότι η Βενεζουέλα διαθέτει τα μεγαλύτερα αποδεδειγμένα πετρελαϊκά αποθέματα στον κόσμο, η σημερινή παραγωγή της κινείται περίπου στα 1,25 εκατ. βαρέλια ημερησίως, πολύ χαμηλότερα από τις ιστορικές δυνατότητές της, ύστερα από χρόνια υποεπένδυσης, κακοδιαχείρισης, κυρώσεων και εγκατάλειψης κρίσιμων υποδομών.
Ποιος είναι ο Αλεχάντρο Μπετανκούρ
Στο επίκεντρο ολόκληρης της υπόθεσης βρίσκεται ο 46χρονος Αλεχάντρο Μπετανκούρ, ένας από τους πλέον ισχυρούς αλλά και αμφιλεγόμενους επιχειρηματίες της Βενεζουέλας.
Η NABEP έχει εξελιχθεί στη δεύτερη μεγαλύτερη ιδιωτική πετρελαϊκή επιχείρηση της χώρας μετά τη Chevron, με παραγωγή που, σύμφωνα με διεθνή δημοσιεύματα, έχει φθάσει περίπου στα 200.000 βαρέλια ημερησίως.
Η διαδρομή του Μπετανκούρ, ωστόσο, συνοδεύεται από έντονες αντιπαραθέσεις. Έγινε γνωστός κατά την περίοδο του Ούγκο Τσάβες ως ένας από τους λεγόμενους «bolichicos», τη νέα τάξη επιχειρηματιών που απέκτησε τεράστιο πλούτο μέσω κρατικών συμβάσεων. Έχει βρεθεί στο επίκεντρο ερευνών σε διάφορες χώρες για καταγγελίες σχετικές με ξέπλυμα χρήματος και άλλες οικονομικές υποθέσεις, χωρίς όμως να έχει καταδικαστεί ή, σύμφωνα με την πλευρά του, να του έχει απαγγελθεί ποινική κατηγορία.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκαλούν μάλιστα δημοσιεύματα σύμφωνα με τα οποία Αμερικανοί αξιωματούχοι επιχείρησαν τους τελευταίους μήνες να διευκολύνουν την επίλυση νομικών προβλημάτων που αντιμετώπιζε ο Μπετανκούρ στην Ευρώπη, καθώς ο επιχειρηματίας έχει εξελιχθεί σε σημαντικό ενδιάμεσο μεταξύ Ουάσιγκτον και Καράκας.
Γιατί οι αμερικανικοί πετρελαϊκοί κολοσσοί διστάζουν
Η στροφή της κυβέρνησης Τραμπ προς ένα τόσο ασυνήθιστο μοντέλο κρατικής συμμετοχής συνδέεται και με την απροθυμία μεγάλων αμερικανικών πετρελαϊκών εταιρειών να αναλάβουν το τεράστιο επενδυτικό και πολιτικό ρίσκο της Βενεζουέλας.
Οι ExxonMobil και ConocoPhillips παραμένουν επιφυλακτικές, έχοντας ακόμη ανοικτές διαφορές που σχετίζονται με τις απαλλοτριώσεις περιουσιακών στοιχείων τους το 2007. Αντίθετα, η Chevron βρίσκεται κοντά σε νέες συμφωνίες, ενώ και η Halliburton φέρεται να εξετάζει συμμετοχή στην προσπάθεια ανασυγκρότησης της πετρελαϊκής παραγωγής.
Η Ουάσιγκτον φαίνεται επομένως να επιχειρεί κάτι πολύ μεγαλύτερο από μια απλή εμπορική συμφωνία: να μετατρέψει το πετρέλαιο της Βενεζουέλας σε στρατηγικό ενεργειακό απόθεμα του αμερικανικού συστήματος ισχύος.
Εάν το σχέδιο υλοποιηθεί όπως περιγράφεται, οι ΗΠΑ θα αποκτήσουν οικονομικό συμφέρον σε μια από τις σημαντικότερες ιδιωτικές πετρελαϊκές επιχειρήσεις της Βενεζουέλας, προνομιακή πρόσβαση στην παραγωγή της και έμμεση επιρροή στην αξιοποίηση δεκάδων δισεκατομμυρίων βαρελιών.
Το μεγάλο ερώτημα είναι εάν αυτή η πρωτοφανής σύμπραξη κράτους, Πενταγώνου και ιδιωτικών πετρελαϊκών συμφερόντων μπορεί πράγματι να μετατρέψει τον τεράστιο υπόγειο πλούτο της Βενεζουέλας σε πραγματική παραγωγή. Διότι τα κοιτάσματα μπορεί να είναι γιγαντιαία, αλλά απαιτούνται χρόνια επενδύσεων και δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια για την αποκατάσταση ενός ενεργειακού συστήματος που έχει υποστεί μακροχρόνια παρακμή.
Σε κάθε περίπτωση, η κίνηση δείχνει ότι για την Ουάσιγκτον το βενεζουελάνικο πετρέλαιο δεν αποτελεί πλέον απλώς οικονομική ευκαιρία. Μετατρέπεται σε εργαλείο γεωπολιτικής και ενεργειακής στρατηγικής των Ηνωμένων Πολιτειών για τις επόμενες δεκαετίες.
