Το αφήγημα της ακλόνητης γερμανικής σταθερότητας δείχνει να καταρρέει. Σύμφωνα με εκτενές ρεπορτάζ του Politico, στο εσωτερικό της γερμανικής πολιτικής σκηνής σιγοβράζει μια πρωτοφανής «ανταρσία στα ανάκτορα», η οποία έχει ως τελικό στόχο την αποπομπή του εν ενεργεία καγκελαρίου, Φρίντριχ Μερτς, λίγους μόλις μήνες μετά την ανάληψη των καθηκόντων του.
Αν και ο Μερτς προσπαθεί να υποβαθμίσει την εσωκομματική κρίση μετά τον πρόσφατο ανασχηματισμό του υπουργικού του συμβουλίου, η πραγματικότητα στους διαδρόμους της Χριστιανοδημοκρατικής Ένωσης (CDU) είναι εντελώς διαφορετική. Ο απόλυτος καταλύτης αυτής της αναταραχής δεν είναι άλλος από τη ραγδαία, ανεξέλεγκτη άνοδο του ακροδεξιού κόμματος Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD).
Ο τρόμος των εκλογών και η επιχείρηση «Kanzlertausch»
Ενόψει των κρίσιμων περιφερειακών εκλογών του Σεπτεμβρίου σε κρατίδια-κλειδιά, οι δημοσκοπήσεις προκαλούν ίλιγγο στο κυβερνών κόμμα. Η AfD εμφανίζεται ικανή να κατακτήσει, για πρώτη φορά στην ιστορία της, ακόμη και την απόλυτη πλειοψηφία σε κρατίδια όπως η Σαξονία-Άνχαλτ, προκαλώντας υπαρξιακό τρόμο στο CDU.
Στο πλαίσιο αυτό, εντείνεται η συζήτηση για την επιχείρηση «Kanzlertausch» (Αντικατάσταση Καγκελαρίου). Η λογική της εσωκομματικής αντιπολίτευσης είναι ωμή: το κόμμα πρέπει να καρατομήσει τον Μερτς, ο οποίος καταγράφει απογοητευτικά ποσοστά δημοφιλίας, προκειμένου να διασώσει τις εκλογικές του δυνάμεις και να αποτρέψει διαρροές τοπικών στελεχών προς την Ακροδεξιά. Πρόκειται για ένα σενάριο ακραίο για τη μεταπολεμική Γερμανία, η οποία δεν έχει ιστορικό συχνών ανατροπών ηγετών, όπως συμβαίνει σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Ο «εκλεκτός» διάδοχος και ο κίνδυνος του χάους
Στο επίκεντρο της σεναριολογίας, την οποία τροφοδότησε και το περιοδικό Der Spiegel, βρίσκεται ο Χέντρικ Βιστ, ο ισχυρός πρωθυπουργός του κρατιδίου της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας. Ο 49χρονος πολιτικός, ο οποίος πέτυχε το 2022 να σχηματίσει κυβέρνηση συνεργασίας με τους Πράσινους στο κρατίδιό του, προβάλλεται ως το νέο, άφθαρτο πρόσωπο που μπορεί να συσπειρώσει το συντηρητικό στρατόπεδο.
Ωστόσο, οι πολιτικοί ελιγμοί κρύβουν τεράστιους κινδύνους. Εάν ο Μερτς αρνηθεί να παραιτηθεί οικειοθελώς, η αντικατάστασή του απαιτεί την κατάθεση εποικοδομητικής πρότασης μομφής στο κοινοβούλιο. Μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να τινάξει στον αέρα τον κυβερνητικό συνασπισμό, οδηγώντας τη χώρα σε πρόωρες κάλπες.
Ο ηγέτης του αδελφού βαυαρικού κόμματος (CSU), Μάρκους Ζέντερ, έστειλε αυστηρό μήνυμα στους επίδοξους πραξικοπηματίες, προειδοποιώντας ότι η πτώση του Μερτς θα βυθίσει το συντηρητικό μπλοκ στο απόλυτο χάος. «Όποιος θέλει νέες εκλογές τώρα, προωθεί μόνο την άνοδο των ριζοσπαστών στην εξουσία», τόνισε χαρακτηριστικά, επιχειρώντας να βάλει φρένο στην κομματική ανταρσία που απειλεί να αλλάξει τον χάρτη ολόκληρης της Ευρώπης.