Μία από τις σημαντικότερες ανακαλύψεις των τελευταίων δεκαετιών στον χώρο της επιστήμης των πρωτευόντων ανακοίνωσαν επιστήμονες, οι οποίοι εντόπισαν στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό ένα άγνωστο μέχρι σήμερα είδος πιθήκου με κατάμαυρο τρίχωμα, έντονα πορτοκαλί χείλη και μοναδικές φωνητικές εκφράσεις.
Όπως αναφέρει η New York Post, η ανακάλυψη παρουσιάζεται σε μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό PLOS ONE, με τους ερευνητές να κάνουν λόγο για ένα εξαιρετικά σπάνιο εύρημα.
«Σήμερα είναι πολύ ασυνήθιστο να ανακαλύπτεται ένα εντελώς άγνωστο είδος πρωτεύοντος θηλαστικού, πόσο μάλλον ένας σχετικά μεγάλος πίθηκος», δήλωσε ο ανθρωπολόγος Τζόσουα Λίντερ, πρόεδρος της περιβαλλοντικής οργάνωσης The Forest Collective.
Η πρώτη εμφάνιση και το δεκαετές μυστήριο
Ο πίθηκος, που οι κάτοικοι της φυλής Μπαλάνγκα αποκαλούν «Λικουέλι», εντοπίστηκε για πρώτη φορά το 2008 από ομάδα οικολόγων που εξερευνούσε το Εθνικό Πάρκο Λομάμι, στην καρδιά της ζούγκλας του Κονγκό.
Ωστόσο, η μοναδική φωτογραφία που κατάφεραν τότε να τραβήξουν ήταν μερικώς καλυμμένη από τη βλάστηση, γεγονός που δεν επέτρεψε την ασφαλή ταυτοποίηση του ζώου.
Χρειάστηκε να περάσουν δέκα χρόνια μέχρι να καταγραφεί ξανά από κάμερα. Τότε οι επιστήμονες συνειδητοποίησαν ότι πιθανότατα είχαν μπροστά τους ένα εντελώς νέο είδος.
Πορτοκαλί «μάσκα» και διαφορετικές κραυγές
Αν και ανήκει στο γένος Colobus, ο νέος πίθηκος παρουσιάζει εμφανείς διαφορές από τα συγγενικά του είδη.
Ξεχωρίζει για το γυαλιστερό μαύρο τρίχωμα, τη λευκή κηλίδα γύρω από την ουρά και κυρίως για την έντονη πορτοκαλί περιοχή που περιβάλλει τα χείλη και τη μύτη του, δίνοντας την εντύπωση ότι έχει βάψει το πρόσωπό του.
Ο συν-συγγραφέας της μελέτης, Κέιτ Ντέτγουιλερ από το Πανεπιστήμιο Florida Atlantic, εκτιμά ότι τα χαρακτηριστικά αυτά πιθανότατα λειτουργούν είτε ως μέσο αναγνώρισης μεταξύ των ζώων είτε ως στοιχείο προσέλκυσης συντρόφου.
Εξίσου ασυνήθιστες είναι και οι φωνές του, καθώς, σε αντίθεση με άλλους πιθήκους Colobus, εκπέμπει βαθείς, δυνατούς βρυχηθμούς και χαρακτηριστικά ρουθουνίσματα.
Τέσσερα χρόνια ερευνών για την ταυτοποίησή του
Από το 2018 έως το 2022, ομάδα επιστημόνων πραγματοποίησε εκτεταμένες επιτόπιες έρευνες στο Εθνικό Πάρκο Λομάμι, παρακολουθώντας τους πιθήκους στο φυσικό τους περιβάλλον.
Κατέγραψαν τη συμπεριφορά και τις φωνές τους, ενώ έδειξαν φωτογραφίες του ζώου σε κατοίκους 52 χωριών γύρω από το πάρκο.
Μόλις οκτώ χωριά αναγνώρισαν το ζώο, κυρίως επειδή οι κάτοικοι το κυνηγούσαν για τροφή.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι πίθηκοι ζυγίζουν περίπου επτά κιλά και ζουν σε ομάδες που μπορεί να φτάνουν τα 20 άτομα.
Η ανάλυση DNA επιβεβαίωσε ότι πρόκειται για νέο είδος
Κατά τη διάρκεια της έρευνας, οι επιστήμονες απέκτησαν δείγματα από νεκρούς πιθήκους που είχαν κατασχεθεί από λαθροθήρες οι οποίοι τους προόριζαν για το παράνομο εμπόριο άγριου κρέατος.
Η γενετική ανάλυση και η σύγκριση του DNA με δείγματα από μουσεία επιβεβαίωσαν ότι πρόκειται για ένα εντελώς ξεχωριστό είδος, το οποίο ονομάστηκε Colobus congoensis, προς τιμήν της Λεκάνης του Κονγκό.
Πρόκειται μόλις για το πέμπτο νέο είδος αφρικανικού πιθήκου που ανακαλύπτεται τα τελευταία 75 χρόνια.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι το νέο είδος αποσχίστηκε εξελικτικά από τον μαύρο πίθηκο Colobus (C. satanas) πριν από περίπου πέντε εκατομμύρια χρόνια, γεγονός που αποτελεί τη μεγαλύτερη γνωστή εξελικτική απόκλιση μεταξύ ειδών του ίδιου γένους.
Φόβοι ότι απειλείται με εξαφάνιση
Οι ερευνητές προτείνουν ο Colobus congoensis να ενταχθεί άμεσα στα απειλούμενα είδη, καθώς ο πληθυσμός του φαίνεται να είναι περιορισμένος και ζει σε γεωγραφική περιοχή περίπου 1.050 χιλιομέτρων.
Οι βασικότερες απειλές που αντιμετωπίζει είναι το κυνήγι και η αποψίλωση των δασών γύρω από το Εθνικό Πάρκο Λομάμι.
«Η ανακάλυψη αυτή αλλάζει όσα γνωρίζαμε για την εξέλιξη των αφρικανικών πιθήκων», δήλωσε η Κέιτ Ντέτγουιλερ, ενώ ο οικολόγος Τόμας Γκιλέσπι από το Πανεπιστήμιο Έμορι, ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη, σχολίασε ότι η ανακάλυψη είναι ταυτόχρονα συναρπαστική αλλά και ανησυχητική, καθώς γίνεται σε μια περίοδο που τα τροπικά δάση δέχονται ολοένα και μεγαλύτερες πιέσεις από την ανθρώπινη δραστηριότητα.
