Ένας προβοκάτορας σκηνοθέτης, ένας ηθοποιός που εκτοπίστηκε από το Χόλιγουντ και μία αμφιλεγόμενη ταινία. Το Citizen Vigilante με πρωταγωνιστή τον Άρμι Χάμερ και την υπογραφή του Ούβε Μπολ, του χειρότερου, όπως έχει χαρακτηριστεί, σκηνοθέτη στον κόσμο, έχει βρεθεί στο επίκεντρο για όλους τους λάθους λόγους.
Το φιλμ απαγεορεύτηκε στη Γερμανία, τη γενέτειρα του Μπολ, με την αρμόδια Αρχή Ταξινόμησης Ταινιών (FSK) να μην χορηγεί ηλικιακή κατάταξη. Το αποτέλεσμα; Η ταινία δεν μπορεί να προβληθεί νόμιμα στους κινηματογράφους, να κυκλοφορήσει σε φυσική μορφή ή να διατεθεί μέσω των μεγάλων πλατφορμών streaming στη χώρα.
Ο Έλον Μασκ όμως ανέβασε στο X το φιλμ για περιορισμένο διάστημα 48 ωρών, εξασφαλίζοντάς της με αυτόν τον τρόπο πολύ μεγαλύτερη προβολή από αυτήν που θα είχε μέσω μιας συμβατικής κινηματογραφικής διανομής. Ο Ούβε Μπολ βέβαια είναι συνηθισμένος, αφού οι ταινίες του, συνήθως χαμηλού προϋπολογισμού μεταφορές βιντεοπαιχνιδιών, έχουν θεωρηθεί από τις χειρότερες που έχουν γυριστεί ποτέ.
Το τρέιλερ της ταινία
Το Citizen Vigilante ξεκινά με μια μητέρα που μαχαιρώνεται μέχρι θανάτου από μετανάστες μπροστά στον τρομοκρατημένο γιο της σε μια ανώνυμη ευρωπαϊκή πόλη. Ο Χάμερ, που πριν από μερικά χρόνια είδε την καριέρα του να καταρρέει εξαιτίας κατηγοριών σε βάρος του για σεξουαλική επίθεση και κανιβαλιστικές φαντασιώσεις, πρωταγωνιστεί στον ρόλο του Σάντερς, ενός πλούσιου Αμερικανού επιχειρηματία που απογοητεύεται όλο και περισσότερο από τον νόμο.
Έτσι, αποφασίζει να πάρει την κατάσταση στα χέρια του και να γίνει αυτόκλητος τιμωρός. Απονέμει τη δική του «δικαιοσύνη» και στρέφεται κατά βίαιων εγκληματιών, μεταναστών και διεφθαρμένων αξιωματούχων, σε μια αιματηρή ταινία εκδίκησης που έχει κατηγορηθεί ότι μετατρέπει την αντι-μεταναστευτική αγανάκτηση σε φαντασίωση αυτοδικίας. Στην πορεία, δε, γίνεται ηρωική φιγούρα για πολλούς, μεταξύ αυτών, όπως φαίνεται, και για τον ίδιο τον σκηνοθέτη.
Ο Ούβε Μπολ έχει περάσει δεκαετίες ως ο επαγγελματίας προβοκάτορας του κινηματογράφου, όμως ο Γερμανός σκηνοθέτης λέει ότι το Citizen Vigilante ίσως είναι η πιο αμφιλεγόμενη ταινία του μέχρι σήμερα. Μιλώντας στην Telegraph, ο σκηνοθέτης επιμένει να παρουσιάζει την ταινία του ως αντανάκλαση όσων συμβαίνουν σήμερα στην κοινωνία και όχι ως μια φαντασίωση εκπλήρωσης επιθυμιών τύπου John Wick: «Το θέμα είναι τόσο μπροστά στα μάτια μας και, αν δει κανείς τι συνέβη μόλις στο Μπέλφαστ, είναι απίστευτα επίκαιρο. Ελπίζω η ταινία να κυκλοφορήσει στη Βρετανία το συντομότερο δυνατό, γιατί ξέρω ότι στην Αμερική υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον και ανταπόκριση. Στην Ευρώπη αυτή τη στιγμή οι άνθρωποι αποφεύγουν να κάνουν αυτού του είδους τη σκληρή πολιτική ταινία, αλλά εγώ πάντα προσπαθούσα να περνάω πολιτικά θέματα μέσα σε ταινίες είδους. Δεν είναι ντοκιμαντέρ, είναι θρίλερ και ελπίζω οι θεατές να ανταποκριθούν».
Για την ταινία άντλησε έμπνευση από μια υπόθεση στο Αμβούργο το 2016, όταν μια ομάδα εφήβων βίασε ομαδικά ένα 14χρονο κορίτσι και το άφησε να πεθάνει, μόνο και μόνο για να αφεθούν οι δράστες ελεύθεροι με ποινές με αναστολή. «Αν δει κανείς τι συνέβη στο Αμβούργο, όπου οι βιαστές αφέθηκαν ελεύθεροι χωρίς καμία ποινή, η κάλυψη στα μέσα ενημέρωσης ήταν του τύπου “αχ, οι καημένοι οι δράστες”. Είναι σαν να ζούμε σε ένα εντελώς παράλογο και αλλόκοτο πολιτικό περιβάλλον, ειδικά στην Ευρώπη, όπου οι άνθρωποι έχουν χάσει εντελώς τον προσανατολισμό τους. Υπάρχει τεράστια διαφορά ανάμεσα στη λεγόμενη “ρητορική μίσους” και στο να μαχαιρώνεις ανθρώπους στον λαιμό. Αλλά τα γεγονότα δεν έχουν πια σημασία», τόνισε.
Η απόφαση της αρμόδιας επιτροπής FSK, που δίνει τη σήμανση καταλληλότητας στις ταινίες, είναι για τον Μπολ ξεκάθαρη λογοκρισία. «Το σύστημα καταλληλότητας αρνήθηκε να μας δώσει ηλικιακή διαβάθμιση, οπότε τώρα μπορείς να τη δεις μόνο αν φέρεις Blu-ray από την Αυστρία ή την Ελβετία. Και πιστεύω ότι το έκαναν επίτηδες. Ήταν μια συνειδητή απόφαση λογοκρισίας. Προσέλαβα δικηγόρο για να διαμαρτυρηθώ, αλλά χάσαμε με ψήφους έξι προς δύο, καθώς μου είπαν ότι η ταινία υποκινούσε βία κατά των μεταναστών», υποστήριξε.
Στην ίδια συνέντευξη, ξεκαθάρισε επίσης πως δεν είναι ναζί: «Τώρα σου λένε ότι αν είσαι συντηρητικός σε οτιδήποτε, κοινωνικά, σεξουαλικά, πολιτικά, είσαι ναζί. Αλλά έτσι έχουν τα πράγματα αυτή τη στιγμή. Αν αμφισβητήσεις οτιδήποτε, όπως τα εκατοντάδες δισεκατομμύρια που διοχετεύονται στην Ουκρανία, τότε είσαι είτε φίλος του Πούτιν είτε ναζί είτε και τα δύο. Δεν είμαι ναζί».
Στην πραγματικότητα, ο Μπολ δεν θεωρεί καν τον εαυτό του συντηρητικό: «Μεγάλωσα ως Σοσιαλδημοκράτης, όπως και η υπόλοιπη οικογένειά μου, και ψηφίζαμε ηγέτες όπως ο πρώην καγκελάριος της Γερμανίας, Γκέρχαρντ Σρέντερ. Τώρα, φυσικά, κι εκείνος θα ήταν persona non grata, παρότι έκανε τη μοναδική οικονομική μεταρρύθμιση στη Γερμανία που λειτούργησε. Σήμερα, οι Σοσιαλδημοκράτες θέλουν ηγέτες όπως ο Μαμντάνι στη Νέα Υόρκη: κυριολεκτικά κομμουνιστές, που θέλουν απλώς να φορολογήσουν μέχρι θανάτου τους πλούσιους και να αναλάβει το κράτος την οικονομία, ώστε όλοι να ακολουθούμε σοσιαλιστικούς κανόνες».
Όσον αφορά στον λόγο που επέλεξε τον Άρμι Χάμερ, εξήγησε ότι τον θεωρεί καλό ηθοποιό, αλλά και ότι «είχε ακυρωθεί και ήθελε να δουλέψει». Η φράση αυτή έδωσε ακόμη μεγαλύτερο βάρος στην υπόθεση, καθώς η ταινία παρουσιάζεται πλέον όχι μόνο ως αμφιλεγόμενο έργο για τη μετανάστευση, αλλά και ως όχημα επιστροφής ενός ηθοποιού που είχε απομακρυνθεί από το Χόλιγουντ.
Ο Μπολ εξέφρασε μάλιστα την επιθυμία να έχει στις ταινίες του ένα καστ με σπουδαίους ηθοποιούς που έχουν βρεθεί απέναντι στο σύστημα. «Πάρτε για παράδειγμα τον Κέβιν Σπέισι. Έναν από τους καλύτερους ηθοποιούς που εργάζονται σήμερα. Θα ήθελα πολύ να τον βάλω σε έναν δυνατό ανδρικό πρωταγωνιστικό ρόλο σε μία από τις ταινίες μου, αλλά αν το έκανα, μπορώ να εγγυηθώ ότι η ταινία δεν θα έβρισκε Αμερικανό διανομέα. Για μένα, αυτό είναι άδικο. Κέρδισε όλες τις αγωγές και τις δικαστικές υποθέσεις και τώρα έχει κολλήσει σε αυτές τις πολύ φτηνές εξωτικές ταινίες που κάνει. Πιστεύω ότι πρέπει να επιστρέψει και να πάρει άλλη μία ευκαιρία», ανέφερε μεταξύ άλλων.
Το Citizen Vigilante κυκλοφόρησε περιορισμένα στις ΗΠΑ στις 19 Ιουνίου και διατίθεται επίσης σε ψηφιακές πλατφόρμες. Η προβολή του μέσω X, όμως, του έδωσε πολύ μεγαλύτερη ορατότητα, συνδέοντας την ταινία με τη μετανάστευση, την αυτοδικία, τη γερμανική κινηματογραφική κατάταξη και την κουλτούρα της ακύρωσης.
Ο Μασκ δεν πρόβαλε απλώς μια ταινία που είχε μπλοκαριστεί στη Γερμανία. Αξιοποίησε ένα βίαιο φιλμ με αντι-μεταναστευτικό φορτίο ως ακόμη ένα αντικείμενο σύγκρουσης γύρω από τη λογοκρισία, την ελευθερία της έκφρασης και την υποτιθέμενη φίμωση των «ακυρωμένων» φωνών
