Χιλιάδες διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν στην σερβική πόλη Κράλιεβο την Κυριακή (28/06), συνεχίζοντας την πίεση στον πρόεδρο Αλεξάνταρ Βούτσιτς μια ημέρα αφότου δήλωσε ότι θα παραιτηθεί (εντός των επόμενων εβδομάδων), προκειμένου να ανοίξει ο δρόμος για πρόωρες προεδρικές και βουλευτικές εκλογές.
Αν και πολλοί διαδηλωτές εξέφρασαν την ικανοποίησή τους για την παραίτηση του Βούτσιτς, φοβούνται ότι μπορεί να μην παραιτηθεί πλήρως από την εξουσία. Αναλυτές αναφέρουν ότι μπορεί να προσπαθήσει να θέσει υποψηφιότητα για πρωθυπουργός και να εγκαταστήσει έναν σύμμαχό του στην Προεδρία, ώστε να μπορεί να συνεχίσει να ασκεί την εξουσία.
«Δεν μπορώ να φανταστώ ότι θα παραιτηθεί και θα αφήσει την εξουσία σε κάποιον άλλο», δήλωσε ο Μάρκο Τζόκιτς, ένας 41χρονος ειδικός στην πληροφορική που επέστρεψε στην πόλη καταγωγής του για τις διαμαρτυρίες.
Ο Βούτσιτς, ο οποίος βρίσκεται στην εξουσία ως πρωθυπουργός ή πρόεδρος επί 12 χρόνια, έχει αντιμετωπίσει μήνες διαμαρτυριών υπό την ηγεσία φοιτητών, οι οποίες πυροδοτήθηκαν από την κατάρρευση μιας τσιμεντένιας τέντας σε σιδηροδρομικό σταθμό στην πόλη Νόβι Σαντ στα τέλη του 2024, η οποία στοίχισε τη ζωή σε 16 ανθρώπους.
Το περιστατικό έγινε σύμβολο αυτού που πολλοί Σέρβοι θεωρούν κακοδιαχείριση της κυβέρνησης και διαφθορά υπό τον Βούτσιτς. Οι επακόλουθες διαμαρτυρίες ήταν οι μεγαλύτερες στη Σερβία από την ανατροπή του Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς το 2000. Ο Βούτσιτς αρνείται οποιαδήποτε διαφθορά.
Την Κυριακή, ο κόσμος αψήφησε ένα κύμα καύσωνα για να συγκεντρωθεί σε μια διαμαρτυρία
σε μια κεντρική πλατεία στο Κράλιεβο, όπου πανό έγραφαν «Οι φοιτητές νικούν». Χιλιάδες διαδηλωτές κυμάτιζαν σερβικές σημαίες καθώς συγκεντρώνονταν ειρηνικά.
«Δεν μπορούμε να συνεχίσουμε έτσι, τα πράγματα πρέπει να αλλάξουν», δήλωσε ο Ίλια Κόρντασιτς, ο οποίος συμμετείχε από τη βορειοανατολική πόλη Ζρένιανιν.
Η Γελένα Ντάνιτσιτς, καθηγήτρια σερβικής γλώσσας, δήλωσε πριν από το συλλαλητήριο: «Δεν πρόκειται απλώς για μια πολιτική διαμάχη, αλλά για μια μάχη μεταξύ καλού και κακού».
Οι αναλυτές αναμένουν ότι οι Βρυξέλλες και η Μόσχα θα παρακολουθούν στενά την εξέλιξη των γεγονότων τις επόμενες εβδομάδες.
Η ΕΕ καταδίκασε τη χρήση βίας εναντίον ειρηνικών διαδηλωτών στη Σερβία και εξέφρασε ανησυχίες για την ελευθερία του Τύπου και την ανεξαρτησία της δικαστικής εξουσίας.
Η Σερβία, η οποία βρίσκεται στο ανατολικό κατώφλι της ΕΕ, είναι υποψήφια για ένταξη στο μπλοκ, αλλά το Βελιγράδι εξακολουθεί να έχει ισχυρούς δεσμούς με τη Ρωσία και την Κίνα. Ο Βούτσιτς έχει ακολουθήσει μια λεπτή γραμμή διπλωματικά, προσπαθώντας να εξισορροπήσει αυτές τις σχέσεις.
Πριν η Σερβία μπορέσει να ενταχθεί στην ΕΕ, πρέπει να βελτιώσει το κράτος δικαίου, συμπεριλαμβανομένων των συνθηκών για ελεύθερες και δίκαιες εκλογές, και να εξαλείψει τη διαφθορά και το οργανωμένο έγκλημα. Πρέπει επίσης να ευθυγραμμίσει τις εξωτερικές πολιτικές της με εκείνες του μπλοκ και να δημιουργήσει σχέσεις με την πρώην επαρχία της, το Κόσοβο, το οποίο κήρυξε την ανεξαρτησία του το 2008.
