Από τη στρατιωτική βάση Joint Base Andrews στο Μέριλαντ, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έστειλε ένα σαφές μήνυμα προς την Τεχεράνη, ξεκαθαρίζοντας ότι η Ουάσιγκτον δεν πρόκειται να επιτρέψει στο Ιράν να καταστεί πυρηνική δύναμη. Η δήλωση αυτή πραγματοποιήθηκε λίγο πριν την προγραμματισμένη έναρξη του ναυτικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών από τις αμερικανικές δυνάμεις, εντείνοντας την πίεση σε μια ήδη εύφλεκτη περιοχή. Ο πρόεδρος υποστήριξε ότι, παρά τις συνεχιζόμενες προσπάθειες του Ιράν, η απόκτηση πυρηνικού οπλισμού παραμένει ένας στόχος που δεν θα επιτευχθεί ποτέ.
Αδιαφορία για τις διαπραγματεύσεις και στρατιωτική πίεση
Σχετικά με το ενδεχόμενο επιστροφής της Τεχεράνης στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, ο Τραμπ εμφανίστηκε ιδιαίτερα σκληρός, δηλώνοντας πως δεν τον απασχολεί το χρονικό πλαίσιο ή η ίδια η διαδικασία. «Αν δεν επιστρέψουν, είμαι εντάξει», ανέφερε χαρακτηριστικά, εκτιμώντας πως η στρατιωτική ισχύς του Ιράν έχει υποστεί σοβαρό πλήγμα, με την παραγωγή πυραύλων και drones να έχει περιοριστεί δραστικά. Η στάση αυτή υποδηλώνει μια μετατόπιση της αμερικανικής στρατηγικής από τη διπλωματία στην άσκηση άμεσης πίεσης μέσω της αποδυνάμωσης των υποδομών της χώρας.
Επιθετική ρητορική κατά του Πάπα Λέοντα
Παράλληλα με τα στρατιωτικά ζητήματα, ο Αμερικανός πρόεδρος προχώρησε σε μια ασυνήθιστη επίθεση προς το Βατικανό. Μέσω του Truth Social, επέκρινε σφοδρά τον Πάπα Λέοντα για τις επιφυλάξεις που εξέφρασε σχετικά με τις αμερικανικές επιχειρήσεις στο Ιράν και τη Βενεζουέλα. Ο Τραμπ χαρακτήρισε τον Ποντίφικα «υπερβολικά φιλελεύθερο» και ισχυρίστηκε ότι η εκλογή του οφείλεται στην αμερικανική επιρροή, δηλώνοντας πως χωρίς τη δική του παρουσία στον Λευκό Οίκο, ο Λέων δεν θα βρισκόταν στο θώκο του. Παράλληλα, τον κατηγόρησε ότι δεν υποστηρίζει τον αγώνα κατά της εγκληματικότητας ούτε την αντιμετώπιση κρατών που επιδιώκουν πυρηνικά όπλα.
Ναυτικός αποκλεισμός και εκτόξευση των τιμών του πετρελαίου
Η ένταση μεταφέρεται πλέον στο πεδίο της θάλασσας, με τον αμερικανικό στρατό να ανακοινώνει την επιβολή αποκλεισμού σε όλα τα πλοία που εισέρχονται ή αναχωρούν από τα ιρανικά λιμάνια. Ο αποκλεισμός, που ξεκινά σήμερα στις 17:00 ώρα Ελλάδας, καλύπτει τον Αραβικό Κόλπο και τον Κόλπο του Ομάν, αν και διευκρινίστηκε ότι η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ θα παραμείνει ελεύθερη για πλοία που δεν έχουν προορισμό το Ιράν. Η είδηση αυτή προκάλεσε άμεσες αναταράξεις στην παγκόσμια οικονομία, με την τιμή του πετρελαίου να καταγράφει άλμα 8%, ξεπερνώντας το φράγμα των 100 δολαρίων το βαρέλι.
Το διπλωματικό αδιέξοδο και ο κίνδυνος γενικευμένου πολέμου
Η απόφαση για τον αποκλεισμό έρχεται ως συνέπεια της κατάρρευσης των απευθείας συνομιλιών, με την Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη να ανταλλάσσουν κατηγορίες για το αδιέξοδο. Παρά την έκκληση του Πακιστάν για τήρηση της συμφωνημένης ανακωχής έως τις 22 Απριλίου, καμία πλευρά δεν φαίνεται διατεθειμένη να υποχωρήσει. Η κατάσταση αυτή εντείνει τους φόβους για κλιμάκωση της σύγκρουσης που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου, η οποία έχει ήδη στοιχίσει τη ζωή σε περισσότερους από 6.000 ανθρώπους, κυρίως στο Ιράν και τον Λίβανο, προκαλώντας ταυτόχρονα ασφυξία στις διεθνείς αγορές.
Στο τραπέζι οι στρατιωτικές επιθέσεις
Σύμφωνα με πληροφορίες της Wall Street Journal, ο Ντόναλντ Τραμπ εξετάζει σοβαρά το ενδεχόμενο περιορισμένων στρατιωτικών πληγμάτων κατά του Ιράν, διατηρώντας όλες τις επιλογές ανοιχτές. Παρόλο που αξιωματούχοι συζήτησαν ακόμη και το σενάριο μιας πλήρους στρατιωτικής εκστρατείας, αυτό θεωρείται λιγότερο πιθανό προς το παρόν. Ο Αμερικανός πρόεδρος φαίνεται να ισορροπεί ανάμεσα στην ανάγκη για μέγιστη πίεση και στην παραδοσιακή του επιφυλακτικότητα απέναντι σε μακροχρόνιες και πολυδάπανες πολεμικές εμπλοκές, επιδιώκοντας ωστόσο να σφίξει τον κλοιό γύρω από την Τεχεράνη.
Προειδοποιήσεις Τραμπ για πλήγματα σε υποδομές και το διπλωματικό χάσμα
Παρά την εμφανή κλιμάκωση της έντασης, ο Λευκός Οίκος διαμηνύει πως το παράθυρο της διπλωματίας δεν έχει κλείσει οριστικά, με τον Ντόναλντ Τραμπ ωστόσο να υιοθετεί μια ιδιαίτερα επιθετική ρητορική. Σε δηλώσεις του στο Fox News, ο Αμερικανός πρόεδρος άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο στοχευμένων επιθέσεων σε κρίσιμες ιρανικές υποδομές, όπως μονάδες αφαλάτωσης και εγκαταστάσεις ηλεκτρικής ενέργειας, τονίζοντας την ευάλωτη φύση τους. Αν και παραδέχθηκε πως οι μακρές συνομιλίες στο Ισλαμαμπάντ ξεκίνησαν με θετικές προοπτικές, απέδωσε το τελικό αδιέξοδο στην άρνηση της Τεχεράνης να αποκηρύξει οριστικά το πυρηνικό της πρόγραμμα, μια φιλοδοξία που το Ιράν εξακολουθεί να αρνείται επίσημα.
Η οπτική της Τεχεράνης και οι κατηγορίες για «μαξιμαλισμό»
Από την πλευρά του, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, παρουσίασε μια διαφορετική εικόνα των διαπραγματεύσεων, υποστηρίζοντας πως οι δύο πλευρές βρέθηκαν πολύ κοντά σε μια ιστορική συμφωνία. Ο ίδιος απέδωσε την αποτυχία στις «μαξιμαλιστικές» απαιτήσεις της Ουάσιγκτον, ενώ ο εκπρόσωπος της ιρανικής διπλωματίας, Εσμαΐλ Μπαγαεΐ, έκανε λόγο για ένα κλίμα βαθιάς καχυποψίας. Σύμφωνα με τον Μπαγαεΐ, ήταν πρακτικά αδύνατο να γεφυρωθούν διαφορές δεκαετιών σε μία και μόνο συνάντηση, γεγονός που κατέστησε το ναυάγιο των συνομιλιών σχεδόν προδιαγεγραμμένο υπό τις παρούσες συνθήκες.
Επικείμενος αποκλεισμός στα Στενά του Ορμούζ
Η αντίδραση του Τραμπ στην κατάρρευση των συνομιλιών ήταν η άμεση ενεργοποίηση της διαδικασίας αποκλεισμού όλων των πλοίων στα Στενά του Ορμούζ. Χωρίς να αποκαλύψει επιχειρησιακές λεπτομέρειες, ο Αμερικανός πρόεδρος ανέφερε πως η Βρετανία και άλλες σύμμαχες χώρες θα συνδράμουν στέλνοντας ναρκαλιευτικά στην περιοχή. Η κίνηση αυτή προκάλεσε την οργισμένη αντίδραση του Ιράν, με τον πρόεδρο του κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ, να δηλώνει πως η χώρα του δεν θα υποκύψει σε απειλές. Παράλληλα, οι Φρουροί της Επανάστασης απείλησαν με αντίποινα, υποστηρίζοντας πως ελέγχουν πλήρως τη ναυσιπλοΐα και προειδοποιώντας για τη δημιουργία μιας «θανάσιμης δίνης» για τους αντιπάλους τους.
Οικονομικές επιπτώσεις και αμφιβολίες των αναλυτών
Η ένταση στην περιοχή έχει ήδη αρχίσει να προκαλεί πρακτικά προβλήματα στο διεθνές εμπόριο, με αναφορές για πακιστανικά δεξαμενόπλοια που αναγκάστηκαν να κάνουν αναστροφή, ενώ εκατοντάδες άλλα πλοία παραμένουν εγκλωβισμένα. Ωστόσο, αναλυτές όπως ο Ντάνι Κιτρίνοβιτς του ινστιτούτου INSS, εκφράζουν αμφιβολίες για το αν ένας τέτοιος αποκλεισμός μπορεί να αναγκάσει το Ιράν σε συνθηκολόγηση. Επισημαίνουν ότι η εφαρμογή ενός τέτοιου σχεδίου απαιτεί τεράστιους ναυτικούς πόρους για μεγάλο χρονικό διάστημα, ενώ η παραδοσιακή ανθεκτικότητα του ιρανικού καθεστώτος υποδηλώνει ότι η πίεση μπορεί να φέρει τα αντίθετα αποτελέσματα.
Το ανοιχτό μέτωπο του Λιβάνου και η στάση του Ισραήλ
Παρά την αποχώρηση των αντιπροσωπειών από το Πακιστάν, ο Αμερικανός αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς ξεκαθάρισε πως η Ουάσιγκτον έχει καταθέσει την τελική και βέλτιστη προσφορά της, περιμένοντας πλέον την απάντηση της Τεχεράνης. Την ίδια ώρα, η προσοχή στρέφεται στον Λίβανο, όπου προγραμματίζονται νέες συνομιλίες στην Ουάσιγκτον. Η κατάσταση στο πεδίο παραμένει αιματηρή, με νέους ισραηλινούς βομβαρδισμούς να κοστίζουν τη ζωή σε τουλάχιστον έξι ανθρώπους. Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου, κατά την επίσκεψή του στον νότιο Λίβανο, ξεκαθάρισε πως για το Ισραήλ ο πόλεμος συνεχίζεται, παρά τη θεωρητική ανακωχή ΗΠΑ-Ιράν, ενώ η Βηρυτός επιμένει να ζητά την πλήρη αποχώρηση των ισραηλινών στρατευμάτων.
