Τρεις εβδομάδες μετά την έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή, η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ έχει ήδη ξεκινήσει τις πρώτες άκρως εμπιστευτικές διερευνητικές επαφές για την επόμενη μέρα. Στόχος της Ουάσιγκτον είναι να διαμορφώσει το πλαίσιο των διαπραγματεύσεων με την Τεχεράνη, όταν οι συνθήκες το επιτρέψουν.
Αν και στελέχη της αμερικανικής κυβέρνησης εκτιμούν ότι οι εχθροπραξίες θα συνεχιστούν για τουλάχιστον δύο με τρεις εβδομάδες ακόμη, ο Αμερικανός πρόεδρος άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο σταδιακής «αποκλιμάκωσης». Σύμφωνα με αποκαλυπτικό ρεπορτάζ του Axios, οι στενότεροι σύμβουλοί του θέλουν να έχουν έτοιμη τη διπλωματική βάση. Στην «καρδιά» αυτών των διεργασιών βρίσκονται οι έμπιστοι συνεργάτες του προέδρου, Τζάρεντ Κούσνερ και Στιβ Γουίτκοφ.
Οι 3 «κόκκινες γραμμές» και οι 6 όροι των ΗΠΑ
Για να υπάρξει οποιαδήποτε συμφωνία τερματισμού του πολέμου, η Ουάσιγκτον θέτει τρεις απαράβατους, κεντρικούς άξονες: το άμεσο άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, τον αυστηρό έλεγχο του εμπλουτισμένου ουρανίου και μια μακροπρόθεσμη συμφωνία που θα «δένει» το πυρηνικό πρόγραμμα, τους βαλλιστικούς πυραύλους και τη χρηματοδότηση συμμαχικών οργανώσεων.
Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με το αμερικανικό σχέδιο, οι ΗΠΑ απαιτούν έξι συγκεκριμένες δεσμεύσεις από το Ιράν:
Πενταετές «πάγωμα» ολόκληρου του πυραυλικού προγράμματος.
Πλήρη παύση του εμπλουτισμού ουρανίου.
Παροπλισμό των κρίσιμων πυρηνικών εγκαταστάσεων σε Νατάνζ, Ισφαχάν και Φορντό.
Αυστηρό έλεγχο από διεθνείς παρατηρητές για την κατασκευή φυγοκεντρητών.
Περιφερειακό πλαφόν στο ιρανικό οπλοστάσιο, με όριο τους 1.000 πυραύλους.
Οριστική διακοπή κάθε χρηματοδότησης προς τη Χεζμπολάχ, τους Χούθι και τη Χαμάς.
Το ιρανικό «όχι», οι αποζημιώσεις και το παιχνίδι των λέξεων
Αν και δεν υπάρχει απευθείας δίαυλος επικοινωνίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, χώρες όπως η Αίγυπτος, το Κατάρ και η Βρετανία λειτουργούν ως διαμεσολαβητές. Η Τεχεράνη διαμηνύει ότι επιθυμεί να διαπραγματευτεί, αλλά θέτει τους δικούς της, εξαιρετικά σκληρούς όρους: άμεση εκεχειρία, εγγυήσεις μη επανάληψης του πολέμου και πολεμικές αποζημιώσεις.
Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, ξεκαθάρισε ότι για να ηρεμήσουν τα πράγματα στα Στενά του Ορμούζ, πρέπει να σταματήσουν οι βομβαρδισμοί από ΗΠΑ και Ισραήλ. Ωστόσο, η Ουάσιγκτον απορρίπτει κατηγορηματικά την ιδέα των αποζημιώσεων. Για να ξεπεραστεί ο σκόπελος, οι Αμερικανοί εξετάζουν ένα διπλωματικό «παιχνίδι λέξεων»: αντί για αποζημιώσεις, προτείνουν την επιστροφή των ήδη παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων, ώστε η ηγεσία του Ιράν να μπορέσει να το «πουλήσει» ως νίκη στο εσωτερικό της χώρας.
Τέλος, το επιτελείο του Ντόναλντ Τραμπ αναζητά τον κατάλληλο συνομιλητή, θεωρώντας τον Αμπάς Αραγτσί απλό «διαβιβαστή» χωρίς πραγματική εξουσία υπογραφής. Παράλληλα, προκρίνουν το Κατάρ ως τον πλέον αξιόπιστο μεσολαβητή, παραμερίζοντας το Ομάν, λόγω της αποτελεσματικότητας που έδειξε η Ντόχα στη διαχείριση της κρίσης στη Γάζα.
