Η κλιμάκωση του πολέμου στη Μέση Ανατολή φέρνει στο προσκήνιο, με τον πιο επίσημο τρόπο, τον ρόλο των αμερικανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων σε ευρωπαϊκό έδαφος. Ο Ιρανός πρέσβης στη Γερμανία, Ματζίντ Νίλι, προχώρησε σε μια διπλωματική κίνηση γεμάτη υπονοούμενα, ζητώντας από τη γερμανική κυβέρνηση σαφείς διευκρινίσεις για τη χρήση της αεροπορικής βάσης Ramstein.
Ο εκπρόσωπος της Τεχεράνης έθεσε το κρίσιμο ερώτημα: Αποτελεί η αξιοποίηση της βάσης από τις ΗΠΑ για επιθέσεις στο Ιράν «πράξη επιθετικότητας» σύμφωνα με το ψήφισμα 3314 του ΟΗΕ; Το συγκεκριμένο ψήφισμα ορίζει ρητά ως επιθετική ενέργεια οποιαδήποτε επίθεση ενός κράτους εναντίον ενός άλλου, η οποία εκπορεύεται από το έδαφος μιας τρίτης χώρας. «Δεν γνωρίζουμε ακόμη αν αυτό ισχύει για το Ramstein ή όχι», σχολίασε με νόημα ο Ιρανός διπλωμάτης.
Το ειδικό καθεστώς της «πύλης προς την Ευρώπη»
Η βάση Ramstein, που βρίσκεται στο κρατίδιο της Ρηνανίας-Παλατινάτου, δεν είναι μια τυχαία εγκατάσταση. Αποτελεί τη μεγαλύτερη αεροπορική βάση των ΗΠΑ στην Ευρώπη και τον κεντρικό κόμβο υλικοτεχνικής υποστήριξης του αμερικανικού στρατού για επιχειρήσεις προς την Αφρική και τη Μέση Ανατολή.
Το νομικό της καθεστώς είναι ιδιότυπο. Βασίζεται σε συμφωνίες που χρονολογούνται από το 1954 και το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Αν και βρίσκεται σε γερμανικό έδαφος, απολαμβάνει καθεστώς ασυλίας ανάλογο με αυτό μιας ξένης πρεσβείας. Οποιοσδήποτε Γερμανός αξιωματούχος ή πολιτικός επιθυμεί να εισέλθει, χρειάζεται την άδεια του Αμερικανού διοικητή. Επιπλέον, σύμφωνα με τη Γερμανική Ομοσπονδιακή Βουλή, τυχόν απόφαση τερματισμού της λειτουργίας της απαιτεί διετή προειδοποίηση, καθιστώντας αδύνατη την άμεση διακοπή των τρεχουσών επιχειρήσεων.
Διχασμός στην Ευρώπη και η «λευκή επιταγή» του Βερολίνου
Ο ρόλος των ευρωπαϊκών χωρών στη διευκόλυνση των αμερικανικών επιθέσεων δεν είναι ενιαίος. Όπως έγινε γνωστό, η Ισπανία προχώρησε στο κλείσιμο των δικών της βάσεων στις ΗΠΑ, καθώς η Μαδρίτη θεωρεί τις επιθέσεις εναντίον του Ιράν παράνομες βάσει του διεθνούς δικαίου. Αντίθετα, ο Γερμανός υπουργός Άμυνας, Μπόρις Πιστόριους, ξεκαθάρισε ότι το Βερολίνο «δεν βλέπει προς το παρόν κανένα λόγο να αμφισβητήσει τη νομιμότητα της χρήσης της βάσης».
Η στάση του σημερινού καγκελάριου, Friedrich Merz, βρήκε ανέλπιστη στήριξη από τον πρώην καγκελάριο Gerhard Schröder, ο οποίος υπενθύμισε, μιλώντας στη Süddeutsche Zeitung, ότι το ίδιο ακριβώς είχε πράξει και ο ίδιος στον πόλεμο του Ιράκ το 2003:
«Πολλοί ήθελαν να ακολουθήσω μια σκληρή γραμμή. Αλλά τους ρώτησα αν έπρεπε να κλείσω την αεροπορική βάση. Αυτό θα σήμαινε το τέλος των γερμανοαμερικανικών σχέσεων. Φυσικά τους διαθέσαμε τα αεροδρόμια... αλλά αυτό που είχε σημασία ήταν ότι δεν συμμετείχαμε στον πόλεμο».
Υπενθυμίζεται ότι η βάση Ramstein έχει βρεθεί ξανά στο στόχαστρο κριτικής και νομικών προσφυγών, καθώς από εκεί ελέγχονται οι πτήσεις των αμερικανικών μαχητικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones) που πραγματοποιούν στοχευμένες εξοντώσεις.
