Η απόφαση της κυβέρνησης Τραμπ να χαλαρώσει προσωρινά τις κυρώσεις στο ρωσικό πετρέλαιο άνοιξε νέο μέτωπο έντασης μεταξύ Ουάσιγκτον και ευρωπαϊκών πρωτευουσών, με τον Γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς στην πρώτη γραμμή της κριτικής. Ο Μερτς κατηγορεί ανοιχτά τον Λευκό Οίκο ότι, στο όνομα της αποκλιμάκωσης των τιμών ενέργειας μετά τις αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις στο Ιράν, δίνει στην Μόσχα οξυγόνο για να χρηματοδοτήσει τον πόλεμο κατά της Ουκρανίας.
«Το θεωρούμε λάθος», τόνισε ο Μερτς από τη Νορβηγία, δίπλα στον Νορβηγό πρωθυπουργό Γιόνας Γκαρ Στέρε, υπογραμμίζοντας ότι σήμερα υπάρχει «πρόβλημα τιμής, όχι προσφοράς» στο πετρέλαιο και ότι η άρση κυρώσεων δεν δικαιολογείται ενεργειακά. Ο Γερμανός καγκελάριος αποκάλυψε ότι η κίνηση της Ουάσιγκτον τον αιφνιδίασε, καθώς μόλις την Τετάρτη, σε κοινή βιντεοκλήση των G7, οι Ευρωπαίοι είχαν πιέσει τον Ντόναλντ Τραμπ να μην χαλαρώσει το πλαίσιο πίεσης προς τη Ρωσία.
Μερτς, πετρέλαιο και πόλεμος στην Ουκρανία
Για τον Μερτς, το δίλημμα είναι ξεκάθαρο: κάθε παραπάνω βαρέλι ρωσικού πετρελαίου που φεύγει από τα δεξαμενόπλοια σημαίνει περισσότερα έσοδα για το Κρεμλίνο και περισσότερα όπλα στο ουκρανικό μέτωπο. Ο ίδιος προειδοποιεί ότι η Μόσχα επιχειρεί να εκμεταλλευτεί τον πόλεμο στο Ιράν για να αποδυναμώσει την άμυνα της Ουκρανίας και να «τεστάρει» το ΝΑΤΟ στο ανατολικό του άκρο και στον Βορρά, την ώρα που η Δύση αποσπάται από τις εξελίξεις στον Περσικό Κόλπο.
Οι επιθέσεις ΗΠΑ–Ισραήλ στο Ιράν και τα ιρανικά αντίποινα σε συμμάχους των Αμερικανών στον Κόλπο έχουν παραλύσει τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, ένα από τα πιο κρίσιμα θαλάσσια «σημεία πνιγμού» για το παγκόσμιο πετρέλαιο, εκτοξεύοντας τις τιμές. Ο Μερτς αντιπροτείνει ενεργοποίηση στρατηγικών αποθεμάτων –ήδη η Γερμανία απελευθερώνει αποθέματα– ως πιο ασφαλές εργαλείο συγκράτησης των τιμών, χωρίς να ανοίγει μια νέα οικονομική «γραμμή τροφοδοσίας» προς τη Ρωσία.
Ο Μερτς στο στόχαστρο, αλλά και σε ρόλο «φρένου»
Την ίδια ώρα, ο Μερτς βρίσκεται ο ίδιος υπό ασφυκτική πίεση στο εσωτερικό, καθώς η γερμανική κοινή γνώμη τιμωρεί την κυβέρνησή του για τον συνδυασμό ενεργειακής ανασφάλειας, οικονομικής κόπωσης και φόβου ενός «ατελείωτου πολέμου» στο Ιράν. Πρόσφατα προειδοποίησε ότι λείπει ένα κοινό σχέδιο για μια «γρήγορη και πειστική» λήξη της σύγκρουσης, ενώ η ακροδεξιά κερδίζει έδαφος εκμεταλλευόμενη την κούραση της κοινωνίας.
Παράλληλα, ο καγκελάριος κατηγορείται από ευρωπαίους εταίρους –ιδίως από τη Μαδρίτη– για υπερβολική «δουλοπρέπεια» απέναντι στον Τραμπ, με την Ισπανίδα αντιπρόεδρο Γιολάντα Ντίαθ να καταγγέλλει ότι η Ευρώπη χρειάζεται ηγεσία και όχι «υποτελείς» του Αμερικανού προέδρου. Ωστόσο, στο ζήτημα του ρωσικού πετρελαίου, ο Μερτς εμφανίζεται να τραβάει καθαρή κόκκινη γραμμή, στοιχιζόμενος πλήρως με τη γραμμή G7 και επιμένοντας ότι οι κυρώσεις δεν μπορούν να μετατραπούν σε μοχλό διαχείρισης των τιμών εις βάρος της ασφάλειας της Ουκρανίας.
Μερτς, πετρέλαιο και ρήγμα με την Ουάσιγκτον
Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, από το Παρίσι, χαρακτήρισε την απόφαση των ΗΠΑ «όχι πολύ λογική», προειδοποιώντας ότι η άρση κυρώσεων σημαίνει περισσότερα έσοδα για τη Ρωσία, περισσότερες επιθέσεις με drones στη Μέση Ανατολή και περισσότερα χρήματα για τη ρωσική πολεμική μηχανή. Ο Εμανουέλ Μακρόν, από την πλευρά του, υπενθύμισε ότι η άνοδος των τιμών «δεν σημαίνει ότι πρέπει να ξαναγράψουμε την πολιτική των κυρώσεων», ξεκαθαρίζοντας ότι η γαλλική θέση παραμένει ευθυγραμμισμένη με το πλαίσιο G7, σύμφωνα με το Politico.
Σε αυτό το σκηνικό, ο Μερτς επιχειρεί να εμφανιστεί ως η φωνή της ευρωπαϊκής συνέπειας απέναντι σε μια Ουάσιγκτον που, υπό την πίεση της αμερικανικής αντλίας και του προεκλογικού κλίματος, κάνει στροφή στο ρωσικό πετρέλαιο. Το αν αυτή η σκληρή γραμμή θα ενισχύσει το προφίλ του στο εσωτερικό ή θα βαθύνει το πολιτικό κόστος μιας ήδη εύθραυστης κυβέρνησης, μένει να φανεί στις κάλπες και στους λογαριασμούς ενέργειας των Γερμανών.
