Η Τουρκία του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν βρίσκεται για άλλη μια φορά σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι, με το βλέμμα στραμμένο ανατολικά. Καθώς το φιτίλι της σύγκρουσης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν καίει επικίνδυνα, η Άγκυρα δεν μένει θεατής. Στα υπόγεια του τουρκικού Υπουργείου Εξωτερικών και του Γενικού Επιτελείου, τα σχέδια για μια «προληπτική» στρατιωτική επέμβαση εντός της ιρανικής επικράτειας έχουν ήδη πάρει την τελική τους μορφή, με το πρόσχημα της αποτροπής μιας νέας ανθρωπιστικής καταστροφής.
Ενώ η ένταση ανάμεσα σε Ουάσιγκτον και Τεχεράνη χτυπάει «κόκκινο», η Άγκυρα στρώνει το χαλί για μια δική της παρέμβαση. Με τη δικαιολογία της αναχαίτισης νέων προσφυγικών κυμάτων, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν επεξεργάζεται σενάρια που ξεπερνούν τη διαχείριση συνόρων και φτάνουν μέχρι την εγκαθίδρυση «ζωνών ασφαλείας» εντός της ιρανικής επικράτειας.
Η στρατηγική της «Ζώνης Ανάσχεσης»: Εισβολή με ανθρωπιστικό προσωπείο
Η Άγκυρα έχει αναπτύξει ένα νέο δόγμα ασφαλείας, το οποίο προβλέπει ότι τα σύνορα της Τουρκίας δεν ξεκινούν από τη γραμμή της οριοθέτησης, αλλά αρκετά χιλιόμετρα μέσα στο έδαφος των γειτόνων της.
Οι πληροφορίες από την κλειστή ενημέρωση στη Βουλή κάνουν λόγο για τη δημιουργία μιας στρατιωτικά ελεγχόμενης ζώνης εντός του Ιράν. Ο στόχος είναι ξεκάθαρος: να εγκλωβιστούν οι προσφυγικές ροές σε καταυλισμούς «ιρανικής πλευράς», ώστε κανένας εκτοπισμένος να μην πατήσει το πόδι του σε τουρκικό έδαφος.
Η Τουρκία περιμένει τη στιγμή που η κεντρική διοίκηση της Τεχεράνης θα κλονιστεί από τα αμερικανικά πλήγματα. Τότε, οι τουρκικές δυνάμεις θα εισβάλουν για να «προστατεύσουν» τα σύνορά τους, δημιουργώντας τετελεσμένα που θα είναι δύσκολο να ανατραπούν αργότερα.Η Άγκυρα πλέον δεν βλέπει το προσφυγικό ως ανθρωπιστικό ζήτημα, αλλά ως ένα στρατηγικό εργαλείο που μπορεί να αναδιατάξει ολόκληρη την εσωτερική της πολιτική.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Γιατί ο Σιντίκ Αφγάν ο Αφγανός μαθηματικός θεωρεί το 2026 το πιο επικίνδυνο έτος στην ιστορία;
Το «τραύμα» της Συρίας και η πολιτική επιβίωση
Για τον Ερντογάν, το προσφυγικό δεν είναι μόνο ζήτημα ασφάλειας, είναι ζήτημα επιβίωσης στο εσωτερικό της χώρας.Η τουρκική κοινωνία, εξαντλημένη από την οικονομική κρίση και τα εκατομμύρια των Σύρων προσφύγων, δεν αντέχει ούτε έναν επιπλέον άνθρωπο. Η αντιπολίτευση καραδοκεί, και οποιαδήποτε ολιγωρία στα σύνορα με το Ιράν θα μπορούσε να σημάνει το τέλος της κυριαρχίας του ΑΚΡ.
Από το 2011 και μετά, η Άγκυρα έμαθε ότι οι προσφυγικές ροές είναι ένα «εργαλείο» που αναδιατάσσει την κοινωνική συνοχή. Αυτή τη φορά, η «ανοιχτή πόρτα» έχει κλείσει οριστικά και στη θέση της μπαίνει η «σιδερένια γροθιά».
Το παζάρι με το ΝΑΤΟ και ο ρόλος του «επιτήδειου ουδέτερου»
Ο Ερντογάν παίζει το προσφυγικό χαρτί ως τον απόλυτο μοχλό πίεσης προς τη Δύση. Το μήνυμα που στέλνει στον Λευκό Οίκο είναι ωμό: «Αν προχωρήσετε σε πόλεμο χωρίς να με υπολογίσετε, θα αντιδράσω αυτόνομα για να σώσω τη χώρα μου από την προσφυγική πίεση».
Η Τουρκία διεκδικεί οικονομική βοήθεια και, κυρίως, γεωπολιτικά ανταλλάγματα (ίσως σε Αιγαίο ή Κύπρο), προκειμένου να λειτουργήσει ως το «τείχος» της Ευρώπης απέναντι στο χάος που έρχεται από το Ιράν.
Οι τρεις «θανάσιμες» απειλές στον ορίζοντα
Η τουρκική γραφειοκρατία ασφαλείας βλέπει το Ιράν ως μια πολύ πιο σύνθετη περίπτωση από τη Συρία.Μια κλιμάκωση στο Ιράν θα ενεργοποιήσει αμέσως τα δίκτυα των Κούρδων αυτονομιστών και των διακινητών σε Ιράκ και Συρία, δημιουργώντας ένα τεράστιο «τόξο αστάθειας» που θα πνίξει την Τουρκία.
Η Τεχεράνη είναι «μάνα» στον ασύμμετρο πόλεμο. Η Άγκυρα φοβάται τυφλά χτυπήματα και προβοκάτσιες που δεν θα φέρουν επίσημη υπογραφή, αλλά θα πλήξουν την καρδιά της τουρκικής ασφάλειας.Οποιαδήποτε διαταραχή στις εμπορικές ροές και την ενέργεια από το Ιράν θα είναι το τελειωτικό χτύπημα για την τουρκική λίρα.
