Σε μια βαρυσήμαντη ομιλία που στοχεύει στον επανακαθορισμό της θέσης της γηραιάς ηπείρου στην παγκόσμια σκακιέρα, ο Πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, έθεσε με επιτακτικό τρόπο το ζήτημα της ευρωπαϊκής κυριαρχίας. Ο Γάλλος ηγέτης προειδοποίησε ότι η Ευρώπη βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι και οφείλει να μετεξελιχθεί άμεσα σε μια «πραγματική γεωπολιτική και οικονομική δύναμη», εάν δεν θέλει να περιθωριοποιηθεί από τον ανταγωνισμό των μεγάλων δυνάμεων.
Η παρέμβαση του κ. Μακρόν έρχεται σε μια χρονική συγκυρία έντονων ανακατατάξεων, με τον πόλεμο στην Ουκρανία να έχει αλλάξει τα δεδομένα ασφαλείας και την οικονομική πίεση από τις ΗΠΑ και την Κίνα να δοκιμάζει τις αντοχές της Ενιαίας Αγοράς.
Η Στρατηγική Αυτονομία ως Μονόδρομος
Κεντρικός πυλώνας της τοποθέτησης του Εμανουέλ Μακρόν είναι η έννοια της «Στρατηγικής Αυτονομίας». Ο Γάλλος Πρόεδρος υπογράμμισε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν μπορεί πλέον να βασίζεται αποκλειστικά σε τρίτους για την ασφάλεια και την ευημερία της.
Ασφάλεια και Άμυνα: Ο κ. Μακρόν τόνισε την ανάγκη για ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας. Η Ευρώπη πρέπει να είναι σε θέση να υπερασπιστεί τα σύνορά της και τα συμφέροντά της, λειτουργώντας συμπληρωματικά με το ΝΑΤΟ, αλλά έχοντας τη δική της, ανεξάρτητη επιχειρησιακή ικανότητα.
Απεξάρτηση: Η εποχή της «γεωπολιτικής αφέλειας» έχει παρέλθει. Η Ευρώπη πρέπει να μειώσει τις εξαρτήσεις της σε κρίσιμους τομείς, όπως η ενέργεια και οι πρώτες ύλες, για να μην είναι ευάλωτη σε εξωτερικούς εκβιασμούς.
Οικονομική Θωράκιση και Ανταγωνιστικότητα
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο Γάλλος Πρόεδρος στον οικονομικό τομέα. Επισήμανε ότι ο παγκόσμιος ανταγωνισμός έχει γίνει πιο σκληρός και συχνά αθέμιτος.
Τεχνολογία και Καινοτομία: Η Ε.Ε. οφείλει να επενδύσει μαζικά στις νέες τεχνολογίες, την τεχνητή νοημοσύνη και την πράσινη μετάβαση. Ο κ. Μακρόν προειδοποίησε ότι αν η Ευρώπη χάσει το τρένο της τεχνολογικής εξέλιξης, θα μετατραπεί σε «μουσείο» και αγορά για τα προϊόντα των ΗΠΑ και της Κίνας.
Προστασία της Βιομηχανίας: Αναφερόμενος εμμέσως πλην σαφώς στις προστατευτικές πολιτικές που εφαρμόζουν οι ΗΠΑ (υπό τον Πρόεδρο Τραμπ) και η Κίνα, ο Μακρόν κάλεσε την Ευρώπη να προστατεύσει τη δική της βιομηχανική βάση. «Πρέπει να παράγουμε περισσότερα στην Ευρώπη», φέρεται να δήλωσε, ζητώντας ισότιμους όρους ανταγωνισμού.
Η Ευρώπη ως Τρίτος Πόλος
Ο Εμανουέλ Μακρόν επανέλαβε το όραμά του για μια Ευρώπη που θα λειτουργεί ως εξισορροπητική δύναμη (balancing power). Αρνήθηκε τη λογική της «ευθυγράμμισης» πίσω από τη μία ή την άλλη υπερδύναμη. Η θέση της Γαλλίας είναι ότι η Ε.Ε. πρέπει να έχει τη δική της φωνή στα διεθνή φόρα, προωθώντας τις αξίες της δημοκρατίας, του διεθνούς δικαίου και της πολυμέρειας. Δεν πρόκειται για απομόνωση από τους συμμάχους, αλλά για μια σχέση εταίρων επί ίσοις όροις.
Το Μήνυμα Ενότητας
Για να επιτευχθούν όλα τα παραπάνω, ο Γάλλος Πρόεδρος κατέστησε σαφές ότι απαιτείται ενότητα και ταχύτητα στη λήψη αποφάσεων. Επέκρινε τις γραφειοκρατικές αγκυλώσεις και τις καθυστερήσεις που συχνά χαρακτηρίζουν τις Βρυξέλλες, καλώντας τα κράτη-μέλη να ξεπεράσουν τους εθνικούς εγωισμούς για το κοινό καλό.
«Ή θα είμαστε οι παίκτες που διαμορφώνουν την ιστορία ή θα γίνουμε το αντικείμενο των αποφάσεων των άλλων», ήταν το δραματικό δίλημμα που έθεσε ο Μακρόν στους Ευρωπαίους ομολόγους του.
Συμπέρασμα
Η παρέμβαση του Εμανουέλ Μακρόν, όπως παρουσιάζεται στο ρεπορτάζ, δεν είναι απλώς μια διαπίστωση προβλημάτων, αλλά ένα κάλεσμα για δράση. Ο Γάλλος Πρόεδρος επιδιώκει να αφυπνίσει την Ευρώπη, υποστηρίζοντας ότι η οικονομική ισχύς χωρίς γεωπολιτικό εκτόπισμα και στρατιωτική ικανότητα είναι εύθραυστη. Το στοίχημα για την Ε.Ε. είναι να μετατρέψει αυτές τις προτάσεις σε συγκεκριμένες πολιτικές, πριν οι διεθνείς εξελίξεις την προσπεράσουν οριστικά.
