Μια αναρρίχηση ρουτίνας στο όρος Κονέρο, στις ακτές της Αδριατικής Θάλασσας, εξελίχθηκε σε μία από τις πιο απρόσμενες γεωλογικές ανακαλύψεις των τελευταίων ετών. Ομάδα ορειβατών εντόπισε περίεργες αυλακώσεις χαραγμένες στον βράχο, σημάδια που έμοιαζαν με ίχνη τα οποία είχαν καταγραφεί λίγους μήνες νωρίτερα σε γειτονική περιοχή. Η παρατήρηση αυτή οδήγησε στην επιστράτευση ειδικών και, τελικά, στην αποκάλυψη ενός θαλάσσιου «μυστικού» ηλικίας περίπου 80 εκατομμυρίων ετών.
Την επιστημονική διερεύνηση ανέλαβαν ο γεωλόγος Paolo Sandroni και ο Alessandro Montanari, διευθυντής του Γεωλογικού Παρατηρητηρίου Coldigioco. Η ερευνητική ομάδα πραγματοποίησε αυτοψία στο σημείο, συνέλεξε δείγματα πετρωμάτων και κατέγραψε με drones τη μορφολογία της πλαγιάς. Τα αποτελέσματα της μελέτης, που δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Cretaceous Research, δείχνουν ότι οι αυλακώσεις δεν δημιουργήθηκαν στη στεριά, αλλά σε έναν αρχαίο θαλάσσιο βυθό.
Σύμφωνα με την ανάλυση, τα ίχνη εντοπίζονται σε ένα χαρακτηριστικό ασβεστολιθικό στρώμα, γνωστό ως Scaglia Rossa, το οποίο έχει μελετηθεί εκτενώς για την ικανότητά του να διατηρεί ιζήματα βαθέων υδάτων. Κατά την Κρητιδική περίοδο, η περιοχή βρισκόταν εκατοντάδες μέτρα κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας, σε ένα περιβάλλον όπου κυριαρχούσαν μεγάλα θαλάσσια ερπετά.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι τα σημάδια πιθανότατα δημιουργήθηκαν από θαλάσσιες χελώνες ή άλλα μεγάλα υδρόβια ερπετά, τα οποία κινήθηκαν μαζικά στον πυθμένα. Το σενάριο που προτείνεται συνδέει τα ίχνη με έναν ισχυρό υποθαλάσσιο σεισμό, ο οποίος προκάλεσε απότομη μετακίνηση ιζημάτων. Η αιφνίδια αυτή «κατάρρευση» του βυθού φαίνεται ότι σκέπασε γρήγορα τα ίχνη, προστατεύοντάς τα από τη διάβρωση και επιτρέποντας τη διατήρησή τους μέχρι σήμερα.
Η ταυτότητα των ζώων
Ωστόσο, η ταυτότητα των ζώων που άφησαν τα σημάδια παραμένει αντικείμενο επιστημονικής συζήτησης. Ορισμένοι ειδικοί στην παλαιοντολογία σπονδυλωτών επισημαίνουν ότι το μοτίβο κίνησης δεν ταυτίζεται πλήρως με τον τρόπο κολύμβησης των σύγχρονων θαλάσσιων χελωνών. Παρά τις επιφυλάξεις, υπάρχει συμφωνία ότι το γεωλογικό πλαίσιο υποστηρίζει την ύπαρξη ενός έντονου σεισμικού γεγονότος που προκάλεσε υποθαλάσσια κατολίσθηση.
Οι ερευνητές θεωρούν ότι η ανακάλυψη στο όρος Κονέρο ανοίγει νέες προοπτικές για τη μελέτη της συμπεριφοράς των θαλάσσιων ερπετών της Κρητιδικής περιόδου, αλλά και για την κατανόηση του τρόπου με τον οποίο τα σεισμικά φαινόμενα επηρέαζαν τα προϊστορικά θαλάσσια οικοσυστήματα. Μελλοντικές αναλύσεις ίσως επιτρέψουν την ακριβέστερη ταυτοποίηση του είδους που άφησε τα ίχνη, μετατρέποντας έναν βραχώδη λόφο της Ιταλίας σε παράθυρο προς έναν χαμένο ωκεανό.
