Σε μια περίοδο όπου η γεωπολιτική αστάθεια χτυπά την πόρτα της Ευρώπης και η αμερικανική δέσμευση για την ασφάλεια της Γηραιάς Ηπείρου τίθεται εν αμφιβόλω λόγω των πολιτικών εξελίξεων στην Ουάσιγκτον, το Politico παρεμβαίνει με μια σκληρή ανάλυση κατά του Γενικού Γραμματέα του ΝΑΤΟ. Το δημοσίευμα υποστηρίζει ότι η στάση του Μαρκ Ρούτε απέναντι στις προσπάθειες της Ευρωπαϊκής Ένωσης να χτίσει τη δική της αμυντική αυτονομία δεν είναι απλώς συντηρητική, αλλά δυνητικά επικίνδυνη.
Η εμμονή με την «αλληλοεπικάλυψη»
Σύμφωνα με την ανάλυση, ο Μαρκ Ρούτε, πιστός στο παραδοσιακό δόγμα της Συμμαχίας, εκφράζει ανοιχτά τον σκεπτικισμό του για τις αμυντικές πρωτοβουλίες των Βρυξελλών. Το βασικό του επιχείρημα –το οποίο συμμερίζονται πολλοί «ατλαντιστές»– είναι ο φόβος της «αλληλοεπικάλυψης» (duplication). Ο Ρούτε θεωρεί ότι αν η ΕΕ δημιουργήσει δικές της δομές διοίκησης ή αμυντικούς μηχανισμούς, αυτό θα αποσπάσει πόρους και προσοχή από το ΝΑΤΟ, αποδυναμώνοντας την ενότητα της Δύσης.
Για τον Ρούτε, η Ευρώπη πρέπει να επικεντρωθεί αποκλειστικά στην αύξηση των αμυντικών δαπανών και στην πλήρωση των κενών που έχει υποδείξει το ΝΑΤΟ, χωρίς να αναζητά θεσμική χειραφέτηση.
Ο αντίλογος του Politico: Αγνοώντας τον «ελέφαντα στο δωμάτιο»
Το Politico χαρακτηρίζει αυτή τη προσέγγιση παρωχημένη και επικίνδυνη. Το βασικό σφάλμα στον συλλογισμό του Ρούτε, σύμφωνα με το άρθρο, είναι ότι προϋποθέτει πως οι Ηνωμένες Πολιτείες θα παραμείνουν για πάντα ο αδιαμφισβήτητος εγγυητής της ευρωπαϊκής ασφάλειας.
Με την επανεμφάνιση του Ντόναλντ Τραμπ στο πολιτικό προσκήνιο και την στροφή των ΗΠΑ προς τον Ειρηνικό Ωκεανό για την αντιμετώπιση της Κίνας, η «ομπρέλα» του ΝΑΤΟ δεν θεωρείται πλέον δεδομένη. Το Politico τονίζει ότι η άρνηση της ΕΕ να αναπτύξει τις δικές της ικανότητες ισοδυναμεί με το να μην αγοράζει κάποιος ασφάλεια πυρός για το σπίτι του, απλώς και μόνο επειδή υπάρχει η πυροσβεστική υπηρεσία – η οποία όμως μπορεί να μην έρθει ποτέ.
Το πρόβλημα της Βιομηχανίας και η λύση της ΕΕ
Ένα κρίσιμο σημείο που αναδεικνύει το ρεπορτάζ αφορά την αμυντική βιομηχανία. Το ΝΑΤΟ είναι μια στρατιωτική συμμαχία, όχι οικονομικός οργανισμός. Δεν έχει τη θεσμική δύναμη να ρυθμίσει την αγορά, να επιβάλει κοινές παραγγελίες ή να εξορθολογίσει την παραγωγή όπλων.
Αντιθέτως, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαθέτει τα εργαλεία για να αντιμετωπίσει τον τεράστιο κατακερματισμό της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας. Σήμερα, η Ευρώπη διαθέτει δεκάδες διαφορετικούς τύπους αρμάτων και οπλικών συστημάτων, γεγονός που εκτοξεύει το κόστος και μειώνει την επιχειρησιακή ετοιμότητα. Το Politico υποστηρίζει ότι μόνο η ΕΕ μπορεί να δημιουργήσει μια ενιαία αγορά άμυνας, η οποία θα παράγει περισσότερα και φθηνότερα όπλα – κάτι που τελικά θα ωφελήσει και το ίδιο το ΝΑΤΟ.
Ο φόβος του «διαίρει και βασίλευε»
Η κριτική στον Ρούτε εστιάζει επίσης στο ότι η ρητορική του δίνει άλλοθι σε όσους δεν επιθυμούν μια ισχυρή Ευρώπη. Υπονομεύοντας τον ρόλο του πρώτου Επιτρόπου Άμυνας της ΕΕ (μια θέση που σχεδιάζουν οι Βρυξέλλες) και χαρακτηρίζοντας τις ευρωπαϊκές προσπάθειες ως «ανταγωνιστικές» προς το ΝΑΤΟ, ο Γενικός Γραμματέας ουσιαστικά σαμποτάρει τη μοναδική «ασφαλιστική δικλείδα» που διαθέτει η ήπειρος.
Συμπέρασμα: Ανάγκη για αλλαγή πλεύσης
Το άρθρο καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η ενίσχυση του ευρωπαϊκού πυλώνα εντός του ΝΑΤΟ δεν είναι απειλή, αλλά αναγκαιότητα. Μια ισχυρή αμυντικά ΕΕ, ικανή να σχεδιάζει και να παράγει αυτόνομα, θα είναι πολύ πιο χρήσιμος εταίρος για τις ΗΠΑ, παρά μια Ευρώπη που παραμένει εξαρτημένη και ανήμπορη.
Ο Μαρκ Ρούτε, καταλήγει το Politico, πρέπει να κατανοήσει ότι η εξίσωση ασφαλείας έχει αλλάξει. Το να ζητάς από την Ευρώπη να μείνει αδρανής θεσμικά για να μην «θικτεί» το ΝΑΤΟ, την ώρα που το μέλλον της Συμμαχίας είναι αβέβαιο, αποτελεί ένα στρατηγικό σφάλμα που η ιστορία ενδέχεται να μην συγχωρήσει.
