Την πεποίθησή του ότι η επόμενη ηγεσία των Ηνωμένων Εθνών θα πρέπει να έχει γυναικείο πρόσημο εξέφρασε με σαφήνεια ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες. Σε δηλώσεις του, λίγους μήνες πριν την ολοκλήρωση της δεύτερης και τελευταίας θητείας του, ο Πορτογάλος διπλωμάτης έθεσε το ζήτημα της εκπροσώπησης των φύλων στο ανώτατο αξίωμα του διεθνούς οργανισμού, τονίζοντας ότι αποτελεί ζήτημα δικαιοσύνης και ισότητας.
Η τοποθέτηση αυτή έρχεται σε μια χρονική συγκυρία όπου εντείνονται οι συζητήσεις για τη διαδοχή του, η οποία αναμένεται να δρομολογηθεί εντός του τρέχοντος έτους, ενόψει της λήξης της θητείας του στις 31 Δεκεμβρίου 2026.
«Οι συνθήκες έχουν ωριμάσει»
Ο κ. Γκουτέρες, ο οποίος βρίσκεται στο τιμόνι του ΟΗΕ από το 2017, υπογράμμισε ότι στα 80 χρόνια ιστορίας του Οργανισμού, τη θέση του Γενικού Γραμματέα έχουν καταλάβει αποκλειστικά άνδρες. «Πιστεύω πραγματικά ότι ήρθε η ώρα», δήλωσε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι «οι συνθήκες είναι πλέον ώριμες» για μια τέτοια ιστορική αλλαγή.
Ο ίδιος επισήμανε ότι κατά τη διάρκεια της θητείας του εργάστηκε συστηματικά για την επίτευξη της ισότητας των φύλων στις ανώτερες διοικητικές βαθμίδες του ΟΗΕ, πετυχαίνοντας για πρώτη φορά ίση εκπροσώπηση ανδρών και γυναικών στην ηγετική ομάδα του Οργανισμού. Ωστόσο, αναγνώρισε ότι η τελική επιλογή για τη θέση του Γενικού Γραμματέα δεν ανήκει στον ίδιο, αλλά στα κράτη-μέλη και συγκεκριμένα στο Συμβούλιο Ασφαλείας και τη Γενική Συνέλευση.
Η διαδικασία διαδοχής και τα ονόματα
Η διαδικασία επιλογής του νέου επικεφαλής είναι πολύπλοκη και συχνά επηρεάζεται από τις γεωπολιτικές ισορροπίες. Παραδοσιακά, η θέση εναλλάσσεται μεταξύ των γεωγραφικών ομάδων του ΟΗΕ, ωστόσο δεν υπάρχει αυστηρός κανόνας. Για την επερχόμενη εκλογή, ακούγονται ήδη έντονα ονόματα γυναικών από τη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική, καθώς και από την Ανατολική Ευρώπη, περιοχές που διεκδικούν τη σειρά τους.
Μεταξύ των ονομάτων που κυκλοφορούν σε διπλωματικούς κύκλους είναι αυτό της πρωθυπουργού των Μπαρμπάντος, Μία Μότλεϊ, και της πρώην προέδρου της Χιλής, Μισέλ Μπατσελέτ, χωρίς όμως να υπάρχει ακόμα επίσημη υποψηφιότητα. Η δημόσια παρέμβαση του Γκουτέρες θεωρείται ότι ασκεί ηθική πίεση προς τα κράτη-μέλη να εξετάσουν σοβαρά γυναικείες υποψηφιότητες, σπάζοντας μια παράδοση δεκαετιών.
