Ένα σοβαρό διπλωματικό επεισόδιο, το οποίο απειλεί να διαταράξει τις σχέσεις μεταξύ του Ισημερινού και των Ηνωμένων Πολιτειών, έλαβε χώρα στην πολιτεία της Μινεσότα. Το Υπουργείο Εξωτερικών του Ισημερινού κατήγγειλε επίσημα ότι πράκτορες της αμερικανικής Υπηρεσίας Μετανάστευσης και Τελωνείων (ICE) επιχείρησαν να εισέλθουν, χωρίς άδεια και κατά παράβαση των διεθνών συνθηκών, στις εγκαταστάσεις του Γενικού Προξενείου της χώρας στη Μινεάπολη.
Το περιστατικό, το οποίο χαρακτηρίζεται από την κυβέρνηση του Κίτο ως «πράξη εκφοβισμού» και ευθεία παραβίαση της εθνικής κυριαρχίας, επαναφέρει στο προσκήνιο την επιθετική πολιτική των αμερικανικών αρχών απέναντι στις διπλωματικές αποστολές χωρών της Λατινικής Αμερικής, εν μέσω μιας περιόδου έντονων μεταναστευτικών ροών.
Το Χρονικό της Καταγγελίας
Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση της Cancillería (Υπουργείο Εξωτερικών του Ισημερινού), το συμβάν εκτυλίχθηκε όταν κλιμάκιο πρακτόρων της ICE εμφανίστηκε αιφνιδιαστικά στην είσοδο του προξενικού καταστήματος στη Μινεάπολη. Οι πράκτορες φέρονται να απαίτησαν την είσοδό τους στο κτήριο, επικαλούμενοι λόγους ελέγχου ή αναζήτησης πληροφοριών για υπηκόους του Ισημερινού που βρίσκονταν εντός ή είχαν συναλλαγές με την υπηρεσία.
Το προσωπικό του προξενείου, τηρώντας τα διπλωματικά πρωτόκολλα, αρνήθηκε την είσοδο στους Αμερικανούς ομοσπονδιακούς πράκτορες, επισημαίνοντας ότι ο χώρος αποτελεί έδαφος του Ισημερινού και προστατεύεται από διπλωματική ασυλία. Ακολούθησε ένταση, με τους πράκτορες να παραμένουν στον εξωτερικό χώρο, δημιουργώντας κλίμα ανησυχίας στους πολίτες που περίμεναν να εξυπηρετηθούν.
Η Παραβίαση της Σύμβασης της Βιέννης
Η οργισμένη αντίδραση του Ισημερινού εδράζεται στο Διεθνές Δίκαιο και συγκεκριμένα στη Σύμβαση της Βιέννης περί Προξενικών Σχέσεων (1963).
Βάσει του Άρθρου 31 της Σύμβασης:
Απαραβίαστο των Προξενικών χώρων: Οι αρχές του κράτους διαμονής (ΗΠΑ) δεν επιτρέπεται να εισέρχονται στο τμήμα των προξενικών χώρων που χρησιμοποιείται αποκλειστικά για τις ανάγκες της προξενικής αρχής, παρά μόνο με τη συγκατάθεση του επικεφαλής της προξενικής αρχής.
Προστασία: Το κράτος διαμονής έχει την ειδική υποχρέωση να λαμβάνει όλα τα κατάλληλα μέτρα για την προστασία των προξενικών χώρων από κάθε εισβολή ή βλάβη και για την αποτροπή κάθε διατάραξης της γαλήνης της προξενικής αρχής ή προσβολής της αξιοπρέπειάς της.
Η κυβέρνηση του Ισημερινού υποστηρίζει ότι η παρουσία και η επιμονή των πρακτόρων της ICE συνιστούν παραβίαση αυτών των θεμελιωδών αρχών.
Το Διπλωματικό Διάβημα
Το Υπουργείο Εξωτερικών του Ισημερινού προχώρησε άμεσα στις εξής ενέργειες:
Επίσημη Διαμαρτυρία: Απέστειλε ρηματική διακοίνωση στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ, ζητώντας εξηγήσεις για τη συμπεριφορά των ομοσπονδιακών πρακτόρων.
Καταγγελία σε Διεθνείς Οργανισμούς: Ενημέρωσε τον Οργανισμό Αμερικανικών Κρατών (OAS) για το περιστατικό, ζητώντας την προστασία των διπλωματικών του αποστολών.
Σε δηλώσεις του, ο Υπουργός Εξωτερικών του Ισημερινού τόνισε: «Δεν θα ανεχθούμε καμία ενέργεια που υπονομεύει την κυριαρχία μας ή εκφοβίζει τους συμπολίτες μας που προσέρχονται στο προξενείο για νόμιμες διοικητικές πράξεις. Το προξενείο είναι άσυλο και έδαφος του Ισημερινού».
Ο Ρόλος της ICE και οι Μετανάστες
Η ICE (Immigration and Customs Enforcement) έχει δεχθεί και στο παρελθόν κριτική για τις τακτικές της, οι οποίες συχνά κινούνται στα όρια της νομιμότητας όσον αφορά τους «ευαίσθητους χώρους» (sensitive locations), όπως σχολεία, εκκλησίες και νοσοκομεία. Αν και τα προξενεία δεν αναφέρονται ρητά στους εσωτερικούς κανονισμούς της ως απαγορευμένες ζώνες, προστατεύονται από το διεθνές δίκαιο.
Το περιστατικό στη Μινεάπολη εγείρει φόβους στην κοινότητα των μεταναστών. Πολλοί πολίτες του Ισημερινού που ζουν στις ΗΠΑ χωρίς νομιμοποιητικά έγγραφα φοβούνται πλέον να επισκεφθούν τα προξενεία τους για να ανανεώσουν διαβατήρια ή να δηλώσουν γεννήσεις τέκνων, υπό τον φόβο ότι η ICE παρακολουθεί τις εισόδους ή επιχειρεί να εισβάλει.
Η Στάση των ΗΠΑ
Μέχρι στιγμής, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ δεν έχει εκδώσει αναλυτική ανακοίνωση για το συγκεκριμένο συμβάν, ωστόσο διπλωματικοί κύκλοι στην Ουάσιγκτον επισημαίνουν ότι οι ΗΠΑ σέβονται τη Σύμβαση της Βιέννης. Συνήθως, τέτοια περιστατικά αποδίδονται σε «υπερβάλλοντα ζήλο» τοπικών κλιμακίων της ICE που ενδεχομένως αγνοούν τις λεπτές διπλωματικές ισορροπίες.
Ωστόσο, με δεδομένο το αυστηρότερο κλίμα που επικρατεί στο μεταναστευτικό ενόψει πολιτικών εξελίξεων στις ΗΠΑ, η πίεση προς τις κοινότητες των Λατινοαμερικανών αυξάνεται.
Ένα επικίνδυνο προηγούμενο
Η καταγγελία του Ισημερινού δεν είναι απλώς ένα γραφειοκρατικό ζήτημα. Εάν επιβεβαιωθεί ότι πράκτορες επιχείρησαν να παραβιάσουν το άσυλο μιας διπλωματικής αποστολής, δημιουργείται ένα επικίνδυνο προηγούμενο που μπορεί να επηρεάσει τη λειτουργία όλων των πρεσβειών και προξενείων.
Η διεθνής κοινότητα και οι χώρες της Λατινικής Αμερικής παρακολουθούν στενά την υπόθεση, περιμένοντας τη δέσμευση των ΗΠΑ ότι θα σεβαστούν το απαραβίαστο των διπλωματικών χώρων, διασφαλίζοντας ότι τα προξενεία θα παραμείνουν ασφαλείς λιμένες για τους πολίτες τους, μακριά από τον φόβο της σύλληψη ή της απέλασης εντός των τειχών τους.
