Στις παγωμένες εκτάσεις της Αρκτικής, εκεί που κάποτε κυριαρχούσε η σιωπή των πάγων, τώρα αντηχούν οι κραυγές ενός παγκόσμιου διπλωματικού εκβιασμού. Ο Ντόναλντ Τραμπ, με μια κίνηση που θυμίζει άλλες, σκοτεινότερες εποχές, φαίνεται να επιβάλλει ένα «περίγραμμα συμφωνίας» που μετατρέπει τη Γροιλανδία σε ένα κατακερματισμένο φέουδο της αμερικανικής ισχύος. Σύμφωνα με αποκαλύψεις των New York Times, η Ουάσιγκτον δεν κατάφερε (ακόμη) να αγοράσει ολόκληρο το νησί, αλλά βρήκε έναν πιο ύπουλο τρόπο, να κάνει τη δημιουργία «αμερικανικών θυλάκων» κυριαρχίας πάνω σε ξένο έδαφος.
Η «κόκκινη γραμμή» που ξεθωριάζει στο χιόνι
Ενώ η Δανία και η ηγεσία της Γροιλανδίας φωνάζουν απεγνωσμένα πως η «κυριαρχία δεν είναι προς πώληση», ο Τραμπ πιέζει με τέτοια ένταση που οι Ευρωπαίοι ηγέτες φαίνεται να υποχωρούν για να γλιτώσουν από την οργή του. Το σχέδιο που βρίσκεται στο τραπέζι δεν είναι τίποτα λιγότερο από έναν ακρωτηριασμό της δανικής κυριαρχίας. Οι προτάσεις περιλαμβάνουν την επικαιροποίηση της συμφωνίας του 1951, ώστε να δημιουργηθούν περιοχές που θα θεωρούνται επίσημα αμερικανικό έδαφος, στα πρότυπα των βρετανικών βάσεων στην Κύπρο.
Πρόκειται για μια εφιαλτική προοπτική: Αμερικανοί στρατιώτες και πράκτορες θα κινούνται σε θύλακες όπου ο νόμος της Δανίας ή της Γροιλανδίας δεν θα έχει καμία ισχύ. Εκεί, κάτω από την ομπρέλα του «Golden Dome» —του νέου πυραυλικού συστήματος του Τραμπ— η Αμερική θα εδραιώσει μια «κυρίαρχη αξίωση» που θα διαρκέσει «για πάντα», όπως δήλωσε κυνικά ο ίδιος ο πρόεδρος.
«Arctic Sentry»: Το Πρόσχημα του Φόβου
Για να χρυσωθεί το χάπι, η επιχείρηση ονομάστηκε «Arctic Sentry» (Φρουρός της Αρκτικής), βαφτίζοντάς την ως μια αποστολή του ΝΑΤΟ για την αντιμετώπιση της Ρωσίας και της Κίνας. Όμως, πίσω από τα ωραία λόγια του Γερμανού καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς και των άλλων ηγετών που «ανακουφίστηκαν» επειδή ο Τραμπ απέσυρε προσωρινά τους δασμούς, κρύβεται μια πικρή αλήθεια: Η Ευρώπη θυσιάζει το έδαφος της Γροιλανδίας για να αγοράσει λίγη ηρεμία από τον Λευκό Οίκο.
Ο Τραμπ δεν θέλει μόνο τις βάσεις. Θέλει και τον πλούτο που κρύβεται κάτω από τους πάγους. Η συμφωνία προβλέπει τον πλήρη αποκλεισμό της Ρωσίας και της Κίνας από τις εξορύξεις σπάνιων γαιών, δίνοντας το αποκλειστικό δικαίωμα εκμετάλλευσης στις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους. Είναι ένα πλιάτσικο ορυκτού πλούτου που ντύνεται με τον μανδύα της εθνικής ασφάλειας.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Μήπως ο Τραμπ κρύβει το κλειδί για την επαφή με εξωγήινους πολιτισμούς; "Έχουμε όπλα για τα οποία δεν μπορώ καν να μιλήσω"
Ο Εκβιασμός ως Διπλωματικό Εργαλείο
Η τραγωδία της Γροιλανδίας αναδεικνύει το νέο πρόσωπο της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής: «Κάντε αυτό που θέλω ή θα καταστρέψω τις οικονομίες σας». Ο Τραμπ απείλησε με οικονομικό όλεθρο ολόκληρη την Ευρώπη αν δεν του παρέδιδαν τη Γροιλανδία. Μόλις πήρε την υπόσχεση για τους «κυρίαρχους θύλακες», ακύρωσε τους δασμούς, συμπεριφερόμενος σαν ένας ιδιοκτήτης καζίνο που αποφάσισε να χαρίσει μερικές μάρκες στους χαμένους παίκτες.
Η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρέντερικσεν, προσπαθεί να σώσει τα προσχήματα δηλώνοντας πως «δεν διαπραγματευόμαστε την κυριαρχία μας», αλλά η παρουσία οκτώ ανώτερων αξιωματούχων που επιβεβαιώνουν το σχέδιο δείχνει πως οι αποφάσεις έχουν ήδη ληφθεί πίσω από κλειστές πόρτες. Ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας, Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν, στέκεται σχεδόν μόνος του να υπερασπιστεί την αξιοπρέπεια του λαού του, την ίδια ώρα που το ΝΑΤΟ δηλώνει πως «περιμένει πολιτική καθοδήγηση» για να αρχίσει να χαράζει τα νέα σύνορα πάνω στον πάγο.
Συμπέρασμα: Η αρκτική στις φλόγες του αυταρχισμού
Αυτό που συμβαίνει σήμερα δεν είναι μια νίκη για την ασφάλεια, αλλά μια ήττα για την ελευθερία. Ο Τραμπ απέδειξε πως αν πιέσεις αρκετά, ακόμα και οι πιο ιερές αρχές της εθνικής κυριαρχίας μπορούν να λυγίσουν. Η Γροιλανδία ίσως να μην πουλήθηκε ολόκληρη, αλλά τεμαχίζεται σε «δόσεις», αφήνοντας πίσω της μια Ευρώπη που τρέμει στην επόμενη ανάρτηση του «πλανητάρχη» στα social media. Ο πάγος λιώνει, όχι από την κλιματική αλλαγή, αλλά από τη φωτιά μιας αλαζονείας που δεν γνωρίζει σύνορα.
