Ενώ ο κόσμος ασχολείται με τη ρητορική του Τραμπ, η πραγματική απειλή είναι η οικονομική μας «παράλυση».Ο Νουριέλ Ρουμπινί, ο «προφήτης της καταστροφής», κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για μία ακόμη φορά.
Ανάλυση του Νουριέλ Ρουμπινί στο Project Syndicate
Η νέα Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ προσφέρει μια θεμελιωδώς λανθασμένη αξιολόγηση για την Ευρώπη, η οποία ιστορικά αποτελεί τον πιο έμπιστο σύμμαχο της Αμερικής. Η κυβέρνηση Τραμπ προειδοποιεί ότι η ανεξέλεγκτη μετανάστευση και οι λεγόμενες «woke» (αφυπνισμένες) πολιτικές θα μπορούσαν να οδηγήσουν στη «διαγραφή του ευρωπαϊκού πολιτισμού» μέσα σε λίγες δεκαετίες.
Ωστόσο, αυτό το επιχείρημα βασίζεται σε μια βαθιά παρανόηση της τρέχουσας κρίσης. Ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση όντως αντιμετωπίζει μια υπαρξιακή απειλή, αυτή ελάχιστα σχετίζεται με το μεταναστευτικό ή την πολιτιστική ατζέντα. Στην πραγματικότητα, το ποσοστό των κατοίκων που έχουν γεννηθεί στο εξωτερικό είναι ελαφρώς υψηλότερο στις ΗΠΑ παρά στην Ευρώπη. Η πραγματική, θανάσιμη απειλή για την Ευρώπη είναι η οικονομική και τεχνολογική της οπισθοδρόμηση.

Το χάσμα που τρομάζει - ΗΠΑ εναντίον ΕΕ
Τα νούμερα είναι αμείλικτα: Μεταξύ 2008 και 2023, το ΑΕΠ των ΗΠΑ εκτινάχθηκε κατά 87%, ενώ της Ευρωπαϊκής Ένωσης αυξήθηκε μόλις κατά 13,5%. Την ίδια περίοδο, το κατά κεφαλήν ΑΕΠ της ΕΕ κατέρρευσε από το 76,5% του αμερικανικού επιπέδου στο αποκαρδιωτικό 50%. Είναι σοκαριστικό το γεγονός ότι ακόμη και η φτωχότερη πολιτεία των ΗΠΑ –το Μισισιπή– διαθέτει πλέον υψηλότερο κατά κεφαλήν εισόδημα από αρκετές μεγάλες ευρωπαϊκές οικονομίες, συμπεριλαμβανομένης της Γαλλίας και της Ιταλίας.
Αυτή η απόκλιση δεν οφείλεται σε δημογραφικούς λόγους, αλλά στην εκρηκτική αύξηση της παραγωγικότητας στις ΗΠΑ μέσω της καινοτομίας. Σήμερα, από τις 50 μεγαλύτερες εταιρείες τεχνολογίας παγκοσμίως, οι μισές είναι αμερικανικές και μόλις τέσσερις ευρωπαϊκές. Τις τελευταίες πέντε δεκαετίες, 241 αμερικανικές νεοφυείς επιχειρήσεις κατάφεραν να ξεπεράσουν σε αξία τα 10 δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ στην Ευρώπη ο αριθμός αυτός περιορίζεται στις 14.
Η χαμένη κούρσα των βιομηχανιών του μέλλοντος
Η Ευρώπη εισέρχεται στον αγώνα για την τεχνολογική ηγεμονία –που περιλαμβάνει την Τεχνητή Νοημοσύνη, τη ρομποτική, την κβαντική υπολογιστική και την ενέργεια σύντηξης– με τραγικό μειονέκτημα. Πρόκειται ουσιαστικά για μια κούρσα δύο αλόγων, των ΗΠΑ και της Κίνας. Η καινοτομία πλέον «ανθίζει» στην Ιαπωνία, την Ταϊβάν, τη Νότια Κορέα και την Ινδία, ενώ στην Ευρώπη περιορίζεται σε ελάχιστες χώρες, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ελβετία, οι οποίες δεν είναι καν μέλη της ΕΕ.
Γιατί η Ευρώπη «σβήνει»;
Το τεχνολογικό χάσμα οφείλεται σε τέσσερις βασικούς παράγοντες:
Έλλειψη Κεφαλαίων: Οι ΗΠΑ διαθέτουν ένα δυναμικό οικοσύστημα χρηματοδότησης, ενώ η Ευρώπη στερείται μιας πραγματικής ένωσης κεφαλαιαγορών.
Γραφειοκρατικός Στραγγαλισμός: Ενώ μια αμερικανική επιχείρηση απευθύνεται αμέσως σε 330 εκατομμύρια καταναλωτές, η Ευρώπη παραμένει εγκλωβισμένη σε 27 διαφορετικά εθνικά κανονιστικά πλαίσια, που λειτουργούν ως «εσωτερικοί δασμοί».
Κουλτούρα Ρισκοφοβίας: Στην Ευρώπη η αποτυχία συχνά τιμωρείται, ενώ στις ΗΠΑ θεωρείται απαραίτητο μάθημα για την επιτυχία.
Υποεπένδυση στην Άμυνα: Η Ευρώπη «επαναπαύτηκε» στις αμυντικές δαπάνες των ΗΠΑ μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, χάνοντας την καινοτομία που παράγει η στρατιωτική έρευνα.
Το σημείο καμπής: Σταδιακά και μετά ξαφνικά
Ο Ρουμπινί προειδοποιεί, ότι η διατήρηση του ευρωπαϊκού κοινωνικού μοντέλου απαιτεί πλέον τεράστιες επενδύσεις στην άμυνα και την τεχνολογία. Αν η Ευρώπη δεν αντιμετωπίσει τις διαρθρωτικές της αδυναμίες, η σταδιακή διάβρωση που βιώνουμε θα μετατραπεί σε μια ξαφνική και μη αναστρέψιμη απώλεια οικονομικής σημασίας. Όπως έλεγε ο Χέμινγουεϊ για την πτώχευση, συμβαίνει «σταδιακά και μετά ξαφνικά». Η Ευρώπη βρίσκεται ακριβώς σε αυτό το κρίσιμο σημείο.