Τι είδους ζωή έχουν οι κατάσκοποι αφού ξεσκεπαστούν; Η κατασκοπεία ήρθε για άλλη μια φορά στη δημοσιότητα αφού τρεις Βούλγαροι πολίτες κατηγορήθηκαν στη Βρετανία για συμμετοχή σε ρωσικό κύκλωμα κατασκοπείας,όπως αναφέρει το Politico .
Η μοίρα των πιο διάσημων Ρώσων κατασκόπων που αποκαλύφθηκαν στις χώρες όπου δρούσαν προσφέρει κρίσιμες ενδείξεις για το τι μπορεί να συμβεί τώρα στους τρεις μετά τη σύλληψή τους. Μερικοί κατάσκοποι είναι απλώς πολύ σημαντικοί για να μείνουν να μαραζώνουν σε μια ξένη φυλακή μετά τη σύλληψή τους και μπορεί να ελευθερωθούν σε μια ανταλλαγή κατασκόπων μεταξύ των δύο χωρών.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Θα μας "γδάρουν"! Ετοιμάζουν κλίμα τρομερών ανατιμήσεων το Φθινόπωρο σε τρόφιμα-καύσιμα και ρεύμα
Σε άλλες περιπτώσεις, η χώρα που έπιασε έναν κατάσκοπο αρνείται να τον παραδώσει επειδή η προδοσία ήταν τόσο μεγάλη που ο κατηγορούμενος αξίζει πολύ χρόνο πίσω από τα κάγκελα. Τότε μερικοί άνθρωποι θεωρούνται αναγκαίοι: οι κατάσκοποι που είναι πολύ ασήμαντοι και εκείνοι για τους οποίους εργάζονταν κρυφά δεν τους νοιάζει τι θα τους συμβεί μόλις εκτεθούν.
Άννα Τσάπμαν, το «Bond girl» του Πούτιν
Για την Anna Vasilievna Kushchenko (γνωστή και ως Anna Chapman), την πρώην μυστική πράκτορα της Ρωσίας στις ΗΠΑ που γοήτευσε τα αμερικανικά και βρετανικά ταμπλόιντ, η ζωή μετά την επιστροφή στη Ρωσία ήταν πολύ κερδοφόρα και γεμάτη επιδείξεις μόδας, ρόλους σε τηλεοπτικές παραγωγές και άλλες επιχειρηματικές ευκαιρίες .
Κατά την επιστροφή της στη Ρωσία το 2010, μετά τη μεγαλύτερη ανταλλαγή κατασκόπων από το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, η χώρα της την Τσάπμαν υποδέχτηκε με τρομπέτες. Οι ΗΠΑ απέλασαν 10 Ρώσους, συμπεριλαμβανομένου της Τσάπμαν, και το Κρεμλίνο αντάλλαξε τον Σεργκέι Σκριπάλ, έναν Ρώσο αξιωματικό πληροφοριών που καταδικάστηκε για κατασκοπεία υπέρ της Βρετανίας, και άλλους τρεις.
Η Τσάπμαν και οι συνάδελφοί της στο δίκτυο κατασκοπείας συνάντησαν τον Βλαντιμίρ Πούτιν κατά την επιστροφή τους στη Ρωσία, όπου φέρεται να τραγούδησαν μαζί πατριωτικά τραγούδια. Πολλοί από αυτούς προσλήφθηκαν τότε ως υψηλά αμειβόμενοι σύμβουλοι σε κρατικές εταιρείες, αλλά η Τσάπμαν έκανε την τύχη της όταν το Κρεμλίνο άρχισε να προωθεί την εικόνα της ως το «κορίτσι του Μποντ του Πούτιν». Από τότε,η Τσάπμαν έχει επιλεγεί ως μοντέλο, σχεδιάστρια μόδας, τηλεοπτική παρουσιάστρια και επιχειρηματίας.
Ο Αντρέι Μπεζρούκοφ, γνωστός στις ΗΠΑ ως Ντόναλντ Χίθφιλντ, ο οποίος προερχόταν από την ίδια ανταλλαγή κρατουμένων, βρήκε επίσης νέο ρόλο στη Ρωσία, όπου είναι τώρα καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Διεθνών Υποθέσεων της Μόσχας.
Τα τρία ελίτ μέλη της βρετανικής κοινωνίας που κατασκόπευαν για λογαριασμό της KGB
Τρεις από τους πέντε κατασκόπους του δικτύου του Κέιμπριτζ – οι Kim Philby, Guy Burgess και Donald Maclean – κατάφεραν να δραπετεύσουν και κατέφυγαν στη Μόσχα. Οι ρόλοι τους ως διπλοί πράκτορες εξακολουθούν να στοιχειώνουν όσους εργάζονται για τη βρετανική υπηρεσία πληροφοριών – και οι τρεις προέρχονταν από την ελίτ της βρετανικής κοινωνίας και θεωρούνταν οι πιο έμπιστοι.
Οι τρεις κατάσκοποι προκάλεσαν βαθιά και μακροχρόνια ζημιά στις βρετανικές υπηρεσίες: μαζί μετέδωσαν χιλιάδες άκρως απόρρητα έγγραφα, παρείχαν πληροφορίες για πιθανούς Ρώσους αποστάτες και πρόδωσαν όσους εργάζονταν για τους Βρετανούς και τους Αμερικανούς πίσω από το Σιδηρούν Παραπέτασμα.
Σε αντίθεση με την Τσάπμαν, κανένας από τους δύο δεν έζησε μια αστραφτερή ζωή στη ζοφερή κοινωνία της Σοβιετικής Ένωσης. Ο Φίλμπι ήταν απογοητευμένος που η KGB δεν του έδινε περισσότερη αυτοπεποίθηση για πολλά χρόνια και δεν του έδωσε τίποτα άλλο να κάνει. Τα πρώτα χρόνια μετά την αποχώρησή του από τη Βρετανία, ο Φίλμπι βρισκόταν ουσιαστικά σε κατ' οίκον περιορισμό. Ο στενότερος έμπιστός του στην KGB, ο Μιχαήλ Λιουμπίμοφ, ο οποίος διηύθυνε κατασκοπευτικά δίκτυα στη Βρετανία και τη Δανία κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, αποκάλυψε αργότερα ότι οι Ρώσοι φοβούνταν ότι ο Φίλμπι θα έφευγε πίσω στην Αγγλία από την πλήξη και επειδή του έλειπε το σπίτι.
Η προσαρμογή στη ρωσική κοινωνία, το πιο δύσκολο έργο
Αργότερα, στον Φίλμπι δόθηκε ένας μικρός ρόλος στην KGB όπου εκπαίδευε νεοσύλλεκτους και του επετράπη να γράψει τα απομνημονεύματα του που όμως λογοκρίθηκαν. Ο Burgess και ο Maclean δυσκολεύτηκαν επίσης να προσαρμοστούν στη ζωή στη Σοβιετική Ένωση.
Η ζωή του Burgess ως αλκοολικού έγινε ακόμα πιο χαοτική. Ο Maclean ήταν πιο πειθαρχημένος και προσαρμοσμένος κάπως καλύτερα, έχοντας τον ρόλο του ειδικού στην οικονομική πολιτική της Δύσης και στις εξωτερικές υποθέσεις της Μεγάλης Βρετανίας.
Ο Maclean, ωστόσο, έπεσε στην παγίδα του αλκοόλ και η σύζυγός του, Melinda, τον άφησε για τον Φίλμπι , πριν επιστρέψει στη Δύση. Ανάμεσα στους κατασκόπους που κανείς δεν νοιάζεται μετά την απομάκρυνσή τους είναι ο David Ballantyne Smith, με καταγωγή από τη Σκωτία. Εκτίει 13 χρόνια φυλάκιση αφού οι βρετανικές αρχές ανακάλυψαν ότι είχε κατασκοπεύσει υπέρ της Ρωσίας. Ο Σμιθ αντέγραψε μυστικά έγγραφα που βρήκε σε συρτάρια ανοιχτά και σε γραφεία στη βρετανική πρεσβεία στο Βερολίνο, όπου εργαζόταν ως φρουρός.
Η μεγαλύτερη καταστροφή στην ιστορία των υπηρεσιών πληροφοριών των ΗΠΑ
Ο Όλντριχ Έιμς, υπάλληλος της CIA, και ο Ρόμπερτ Χάνσεν, υπάλληλος του FBI, συνελήφθησαν τη δεκαετία του 1990.
Ο Χάνσεν κατασκόπευε για τις ρωσικές και σοβιετικές υπηρεσίες πληροφοριών από το 1979 έως το 2001 και η πράξη προδοσίας του χαρακτηρίστηκε από τους εισαγγελείς ως «αναμφισβήτητα η μεγαλύτερη καταστροφή στην ιστορία των πληροφοριών των Ηνωμένων Πολιτειών».
Ο Χάνσεν πούλησε χιλιάδες άκρως απόρρητα έγγραφα σχετικά με τις πυρηνικές στρατηγικές των ΗΠΑ, την τεχνολογική πρόοδο στον στρατιωτικό εξοπλισμό των ΗΠΑ και τα προγράμματα αντικατασκοπείας της Ουάσιγκτον. Ο Έιμς διέρρευσε τα ονόματα των πρακτόρων της KGB που δούλευαν κρυφά για τους Αμερικανούς - εκτελέστηκαν αμέσως μετά την αποκάλυψη.
Για λίγο συζητήθηκε το ενδεχόμενο να συμπεριληφθούν και οι δύο σε ανταλλαγή κατασκόπων, αλλά οι Ρώσοι δεν ασχολήθηκαν. Επιπλέον, η προδοσία τους θεωρήθηκε πολύ σοβαρή για να αξίζει την απελευθέρωση.
Από το 2002 μέχρι τον θάνατό του τον Ιούνιο του τρέχοντος έτους σε ηλικία 79 ετών, ο Χάνσεν κρατούνταν σε φυλακή υψίστης ασφαλείας στο Κολοράντο, όπου βρισκόταν σε απομόνωση για 23 ώρες την ημέρα. Ο Έιμς, τώρα 82 ετών, καταδικάστηκε σε ισόβια κάθειρξη και κρατείται σε φυλακή μεσαίας ασφαλείας στην Ιντιάνα.
Αυτοί που δραπέτευσαν και εξαφανίστηκαν
Δεν συλλαμβάνονται όλοι. Οι δύο Ρώσοι που είναι ύποπτοι για τη δηλητηρίαση του Σκριπάλ και της κόρης του στο Σόλσμπερι το 2018 εμφανίστηκαν στη ρωσική τηλεόραση αφού αναγνωρίστηκαν ως ύποπτοι. Υποστήριξαν τότε ότι ήταν απλώς τουρίστες που ήθελαν να δουν την «υπέροχη» αγγλική πόλη για να επισκεφτούν τον καθεδρικό ναό. Το BBC δημοσίευσε μια αναφορά το 2021 δηλώνοντας ότι το ζευγάρι είχε εξαφανιστεί από την κοινή θέα αφού εμφανίστηκε στην τηλεόραση.
