Σοβαρές διαστάσεις λαμβάνει η υπόθεση του κυκλώματος φοροδιαφυγής στη Θεσσαλονίκη και τη Χαλκιδική, το οποίο φέρεται να συσσώρευσε οφειλές που ξεπερνούν τα 203 εκατομμύρια ευρώ προς το Ελληνικό Δημόσιο και τον ΕΦΚΑ μέσα σε μόλις τρία χρόνια. Η έρευνα της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) αποκαλύπτει έναν πολυσύνθετο μηχανισμό, στον οποίο φέρονται να συμμετείχαν γνωστοί επιχειρηματίες, λογιστές, δικηγόρος και εκατοντάδες πρόσωπα που χρησιμοποιούνταν ως «αχυράνθρωποι».
Η μεγάλη επιχείρηση των ελεγκτικών Αρχών πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 6 Νοεμβρίου, οδηγώντας στη σύλληψη 18 ατόμων. Το Σάββατο 7 Νοεμβρίου ασκήθηκαν κακουργηματικές διώξεις σε βάρος 16 προσώπων, ενώ δύο ακόμη αφέθηκαν ελεύθερα αντιμετωπίζοντας πλημμεληματικές κατηγορίες σχετικές με τη νομοθεσία περί όπλων.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν δημοσιοποιηθεί, η υπόθεση δεν περιορίζεται σε μεμονωμένες περιπτώσεις απόκρυψης εισοδημάτων, αλλά αφορά ένα οργανωμένο σύστημα διαδοχικής δημιουργίας εταιρειών και μεταφοράς φορολογικών υποχρεώσεων σε τρίτα πρόσωπα.
Η αυτοκρατορία των 2.000 επιχειρήσεων και των 4.200 ΑΦΜ
Το μέγεθος της υπόθεσης αποτυπώνεται στα αριθμητικά δεδομένα της έρευνας. Οι ελεγκτές εντόπισαν περισσότερα από 4.200 ΑΦΜ, περίπου 2.000 επιχειρήσεις, 1.300 πρόσωπα που εμφανίζονταν ως διαχειριστές και περίπου 700 υποκρυπτόμενους πραγματικούς διαχειριστές.
Οι επιχειρήσεις συνδέονταν με περισσότερες από 700 διευθύνσεις, κυρίως στον κλάδο της εστίασης και της νυχτερινής διασκέδασης. Σύμφωνα με τις έρευνες, όταν μια εταιρεία συγκέντρωνε σημαντικές φορολογικές και ασφαλιστικές υποχρεώσεις, η δραστηριότητα μπορούσε να συνεχίζεται μέσω άλλου εταιρικού σχήματος.
Με τον τρόπο αυτό, οι πραγματικοί εκμεταλλευτές των καταστημάτων φέρονται να διατηρούσαν τον έλεγχο της οικονομικής δραστηριότητας, ενώ τα χρέη παρέμεναν συνδεδεμένα με πρόσωπα που εμφανίζονταν τυπικά ως υπεύθυνοι.
Από τα συνολικά 203 εκατομμύρια ευρώ, 68 εκατομμύρια αφορούν φορολογικές οφειλές και 135 εκατομμύρια ασφαλιστικές εισφορές προς τον ΕΦΚΑ.
Ο γνωστός ηθοποιός και οι αμοιβές των 200 έως 700 ευρώ
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η εμπλοκή γνωστού ηθοποιού και πρώην μοντέλου, ο οποίος φέρεται να χρησιμοποιήθηκε ως «αχυράνθρωπος» εξαιτίας των οικονομικών δυσκολιών που αντιμετώπιζε.
Σύμφωνα με πληροφορίες που μετέδωσε το MEGA και αναπαρήγαγαν τα Παραπολιτικά, μέλη του κυκλώματος τον προσέγγισαν γνωρίζοντας την οικονομική του κατάσταση και του προσέφεραν μηνιαία αμοιβή από 200 έως 700 ευρώ, προκειμένου να εμφανίζεται ως διαχειριστής εταιρειών.
Κατά τις ίδιες πληροφορίες, ο ηθοποιός φέρεται να παραδέχθηκε προανακριτικά ότι είχε αναλάβει τον συγκεκριμένο ρόλο, χωρίς αυτό να συνιστά δικαστική διαπίστωση ενοχής.
Η περίπτωση αυτή αναδεικνύει μια ιδιαίτερη πτυχή της υπόθεσης: την αξιοποίηση ανθρώπων που αντιμετώπιζαν οικονομικά προβλήματα για τη δημιουργία εταιρικών σχημάτων, πίσω από τα οποία φέρονται να κρύβονταν άλλοι επιχειρηματίες.
Ανάλογη είναι η περίπτωση μιας 27χρονης άνεργης γυναίκας, η οποία, σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, εμφανιζόταν ως διαχειρίστρια δύο εταιρειών.
Στρατολογούσαν ακόμη και ασθενείς έξω από νοσοκομεία
Ακόμη πιο σοκαριστικές είναι οι πληροφορίες για τη στρατολόγηση ανθρώπων με σοβαρά προβλήματα υγείας.
Σύμφωνα με την έρευνα, πρόσωπα που συνδέονται με το κύκλωμα φέρονται να αναζητούσαν υποψήφιους «αχυρανθρώπους» ακόμη και έξω από το Θεαγένειο Νοσοκομείο της Θεσσαλονίκης και τον «Άγιο Σάββα» στην Αθήνα.
Οι άνθρωποι αυτοί φέρονται να δέχονταν μικρά χρηματικά ποσά για να εμφανίζονται ως νόμιμοι εκπρόσωποι επιχειρήσεων, χωρίς να ασκούν πραγματική διοίκηση.
Ενδεικτική είναι η περίπτωση εργαζομένου που, σύμφωνα με στοιχεία της δικογραφίας τα οποία δημοσιοποίησε το iEidiseis, εμφανιζόταν ως διαχειριστής δέκα εταιρειών με συνολικές οφειλές περίπου 30 εκατομμυρίων ευρώ, ενώ παράλληλα εργαζόταν ως λαντζέρης και οδηγός φορτηγού με περιορισμένες αποδοχές.
Ακόμη πιο παράδοξο είναι το εύρημα για δώδεκα αποβιώσαντες διαχειριστές, των οποίων τα στοιχεία φέρονται να εξακολουθούσαν να συνδέονται με έκδοση ή λήψη τιμολογίων μετά τον θάνατό τους.
Οι συγκεκριμένες πληροφορίες προέρχονται από δημοσιογραφική παρουσίαση του ανακριτικού υλικού και δεν έχουν επιβεβαιωθεί όλες ανεξάρτητα.
Ο δικηγόρος, οι πλαστές εξουσιοδοτήσεις και οι λογιστές
Καθοριστική θέση στον υπό διερεύνηση μηχανισμό φέρονται να κατείχαν τρεις λογιστές και ένας δικηγόρος, οι οποίοι αναλάμβαναν τη δημιουργία εταιρειών και την οργάνωση των προσώπων που εμφανίζονταν ως διαχειριστές.
Ο δικηγόρος φέρεται να συνδέεται με δίκτυο 219 εταιρειών και 27 εικονικών διαχειριστών. Σύμφωνα με το δημοσιοποιημένο υλικό, εξετάζεται η χρήση εξουσιοδοτήσεων με πλαστές βεβαιώσεις γνησίου υπογραφής, ώστε να διεκπεραιώνονται διαδικασίες ενώπιον δημόσιων υπηρεσιών.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται σε 19 έγγραφα που φέρονται να έφεραν πλαστές θεωρήσεις από ΚΕΠ της Καλαμαριάς.
Παράλληλα, οι ερευνητές εξετάζουν τον τρόπο διαχείρισης τραπεζικών λογαριασμών, κωδικών πρόσβασης και εταιρικών στοιχείων, προκειμένου να διαπιστωθεί ποιοι ασκούσαν πραγματικά τον έλεγχο των επιχειρήσεων.
Πολυτελείς βίλες και ταξίδια την ώρα που συσσωρεύονταν χρέη
Την ώρα που εκατομμύρια ευρώ σε φόρους και ασφαλιστικές εισφορές παρέμεναν απλήρωτα, ορισμένοι από τους φερόμενους εμπλεκομένους εμφανίζονταν να απολαμβάνουν πολυτελή τρόπο ζωής.
Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, πραγματοποιούσαν ταξίδια σε εξωτικούς προορισμούς και δημοσίευαν φωτογραφίες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Κατά τις έρευνες σε κατοικίες εντοπίστηκαν, μεταξύ άλλων, όπλα, γεμιστήρες, ακριβά ρολόγια και χρηματικά ποσά, τα οποία περιλαμβάνονται στα ευρήματα που εξετάζουν οι αρμόδιες Αρχές.
Η αντίθεση ανάμεσα στον τρόπο ζωής ορισμένων υπόπτων και στην οικονομική κατάσταση των ανθρώπων που φέρονται να χρησιμοποιήθηκαν ως «αχυράνθρωποι» αποτελεί μία από τις πλέον χαρακτηριστικές πτυχές της υπόθεσης.
Οι κακουργηματικές διώξεις και οι επόμενες απολογίες
Η εισαγγελική έρευνα οδήγησε στην άσκηση διώξεων για διεύθυνση, συγκρότηση και ένταξη σε εγκληματική οργάνωση, απάτη σε βάρος του Δημοσίου, πλαστογραφία και νομιμοποίηση εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες, κατά περίπτωση.
Οι κατηγορούμενοι αναμένεται να απολογηθούν ενώπιον του τρίτου ειδικού ανακριτή Θεσσαλονίκης στις 9, 10 και 11 Νοεμβρίου.
Συνήγοροι υπεράσπισης έχουν ήδη αμφισβητήσει την αποδιδόμενη εμπλοκή των εντολέων τους, ενώ έχουν διατυπωθεί επιφυλάξεις και για τη μεθοδολογία υπολογισμού της οικονομικής ζημίας.
Η υπόθεση βρίσκεται ακόμη στο στάδιο της δικαστικής διερεύνησης.
Το μεγάλο ερώτημα που ανακύπτει είναι πώς ένας τόσο εκτεταμένος μηχανισμός μπόρεσε να λειτουργεί επί χρόνια, με χιλιάδες ΑΦΜ και εκατοντάδες επιχειρήσεις να συσσωρεύουν οφειλές εκατομμυρίων ευρώ.
Πέρα από την ποινική διάσταση, η υπόθεση αναδεικνύει την ανάγκη αποτελεσματικότερων διασταυρώσεων μεταξύ φορολογικών, ασφαλιστικών και εταιρικών μητρώων, ώστε να εντοπίζονται εγκαίρως περιπτώσεις στις οποίες οι πραγματικοί διαχειριστές επιχειρήσεων αποκρύπτονται πίσω από τρίτα πρόσωπα.
Η εξέλιξη της ανάκρισης αναμένεται να αποσαφηνίσει τις ευθύνες και το πραγματικό εύρος ενός μηχανισμού που, σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής στοιχεία, άφησε πίσω του ένα τεράστιο οικονομικό βάρος για το Δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία.