Συναγερμός στην Ευρώπη: Από κυβερνοεπιθέσεις μέχρι απειλές για βόμβες σε πτήσεις

Μια πρωτοφανής αλληλουχία κυβερνοεπιθέσεων και απειλών ασφαλείας προκαλεί έντονο προβληματισμό στην Ευρώπη, καθώς μέσα σε λίγες ημέρες έχουν καταγραφεί περιστατικά που επηρεάζουν την καθημερινότητα των πολιτών, την οικονομική δραστηριότητα, τις υπηρεσίες υγείας και τις αερομεταφορές. 

Χάκερ κατάφεραν να παρέμβουν σε συστήματα ψύξης σούπερ μάρκετ σε διαφορετικές ευρωπαϊκές χώρες, ανεβάζοντας τις θερμοκρασίες ακόμη και στους 50 βαθμούς Κελσίου και καταστρέφοντας μεγάλες ποσότητες τροφίμων. Στη Γαλλία, παρόμοιο περιστατικό επηρέασε εγκαταστάσεις αποθήκευσης αίματος, ενώ γαλλική τράπεζα ανακοίνωσε απώλειες περίπου 100 εκατομμυρίων ευρώ από κυβερνοεπίθεση.

Την ίδια περίοδο, η διεθνής αγορά κρυπτονομισμάτων συγκλονίστηκε από την κλοπή περίπου 6,4 δισεκατομμυρίων δολαρίων από την Binance, ενώ ευρωπαϊκές αεροπορικές εταιρείες βρέθηκαν αντιμέτωπες με διαδοχικές απειλές για τοποθέτηση εκρηκτικών μηχανισμών σε επιβατικά αεροσκάφη.

Οι εξελίξεις αυτές ενισχύουν την ανησυχία για την ασφάλεια συστημάτων που συνδέονται με το διαδίκτυο και χρησιμοποιούνται σε κρίσιμες λειτουργίες της οικονομίας και της κοινωνίας. Παράλληλα, επαναφέρουν τη συζήτηση για το ενδεχόμενο υβριδικών επιχειρήσεων αποσταθεροποίησης, χωρίς ωστόσο να υπάρχουν μέχρι στιγμής αποδείξεις ότι τα διαφορετικά περιστατικά αποτελούν μέρος ενός ενιαίου σχεδίου.

Στο στόχαστρο τα ψυγεία των σούπερ μάρκετ – Θερμοκρασίες έως 50 βαθμούς

Η πλέον ασυνήθιστη διάσταση του νέου κύματος κυβερνοεπιθέσεων αφορά τα συστήματα ψύξης και κατάψυξης μεγάλων αλυσίδων λιανικής.

Στις 2 Νοεμβρίου, επιχειρήσεις σε τουλάχιστον επτά ευρωπαϊκές χώρες ανέφεραν προβλήματα στους ψυκτικούς θαλάμους τους, με αποτέλεσμα να καταστραφούν τρόφιμα και να αποσυρθούν προϊόντα από την αγορά.

Στο Βέλγιο επηρεάστηκαν καταστήματα αλυσίδων όπως οι Carrefour, Delhaize, Intermarché και Spar, ενώ προβλήματα καταγράφηκαν επίσης στη Σουηδία, στην Ιρλανδία, στην Ολλανδία, στο Λουξεμβούργο, στη Φινλανδία και στην Εσθονία.

Στη Σουηδία, καταστήματα των ICA και Coop βρέθηκαν αντιμέτωπα με ξαφνική άνοδο της θερμοκρασίας των ψυγείων. Σε κατάστημα της ICA, η θερμοκρασία έφθασε τους 50 βαθμούς Κελσίου, προκαλώντας την καταστροφή των αποθηκευμένων προϊόντων.

Στην Ιρλανδία, η εταιρεία Musgrave ανακοίνωσε ότι επηρεάστηκαν τα συστήματα ψύξης 13 καταστημάτων SuperValu. Τα προϊόντα ψυγείου και κατάψυξης αποσύρθηκαν προληπτικά από την πώληση.

Ανάλογες παρεμβάσεις εντοπίστηκαν σε εγκαταστάσεις στο Βέλγιο, όπου οι τεχνικοί αναγκάστηκαν να αποσυνδέσουν εξοπλισμό από το δίκτυο για να περιορίσουν τις επιπτώσεις.

Το περιστατικό δεν ήταν μεμονωμένο. Τον Οκτώβριο, χάκερ είχαν παρέμβει σε συστήματα ψύξης εκατοντάδων γαλλικών σούπερ μάρκετ, προκαλώντας μεγάλες οικονομικές απώλειες και, σύμφωνα με τις σχετικές αναφορές, ακόμη και πυρκαγιές.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέφρασε ανησυχία για τις επαναλαμβανόμενες επιθέσεις, με τον αρμόδιο επίτροπο για τη γεωργία και τα τρόφιμα, Κριστόφ Χάνσεν, να τις αντιμετωπίζει ως απειλή για την εφοδιαστική αλυσίδα τροφίμων και την εμπιστοσύνη των καταναλωτών.

Πώς μπόρεσαν οι χάκερ να επηρεάσουν τη θερμοκρασία;

Το στοιχείο που προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία είναι ότι οι επιθέσεις δεν περιορίστηκαν σε ηλεκτρονικά αρχεία ή βάσεις δεδομένων. Επηρέασαν τη λειτουργία πραγματικού εξοπλισμού.

Τα σύγχρονα ψυγεία επαγγελματικής χρήσης διαθέτουν συστήματα παρακολούθησης και απομακρυσμένης διαχείρισης. Μέσω αυτών, τεχνικοί μπορούν να ελέγχουν τη θερμοκρασία, να εντοπίζουν βλάβες και να τροποποιούν παραμέτρους λειτουργίας χωρίς να βρίσκονται στο κατάστημα.

Η ίδια τεχνολογία, όμως, δημιουργεί κινδύνους όταν δεν προστατεύεται επαρκώς.

Ερευνητές κυβερνοασφάλειας επισημαίνουν ότι συσκευές βιομηχανικού ελέγχου που είναι προσβάσιμες μέσω του διαδικτύου μπορεί να αποτελέσουν στόχο, ιδιαίτερα εάν χρησιμοποιούν παλιό λογισμικό ή ανεπαρκώς προστατευμένους λογαριασμούς πρόσβασης.

Οι αρχές δεν έχουν δημοσιοποιήσει οριστικό τεχνικό πόρισμα για τον τρόπο εισόδου των δραστών στα συγκεκριμένα συστήματα.

Γαλλία: Στο στόχαστρο ακόμη και οι εγκαταστάσεις αποθήκευσης αίματος

Ακόμη μεγαλύτερο προβληματισμό προκαλεί η επέκταση των περιστατικών σε εγκαταστάσεις που συνδέονται άμεσα με τη δημόσια υγεία.

Στις αρχές Νοεμβρίου, τρεις περιφερειακές εγκαταστάσεις της γαλλικής υπηρεσίας αίματος, Établissement Français du Sang (EFS), επηρεάστηκαν από κυβερνοεπίθεση στα συστήματα παρακολούθησης και ελέγχου ψυκτικών θαλάμων.

Το περιστατικό καταγράφηκε τη νύχτα της 1ης προς τη 2α Νοεμβρίου, περίπου την ίδια περίοδο που σημειώθηκαν οι επιθέσεις σε ευρωπαϊκά σούπερ μάρκετ.

Το προσωπικό ειδοποιήθηκε από τα συστήματα συναγερμού και προχώρησε στη μεταφορά των αποθεμάτων αίματος σε άλλους, μη συνδεδεμένους ψυκτικούς θαλάμους.

Το γαλλικό υπουργείο Υγείας ανακοίνωσε ότι η κατάσταση τέθηκε υπό έλεγχο και ότι απενεργοποιήθηκε η απομακρυσμένη πρόσβαση στον επηρεαζόμενο εξοπλισμό.

Σύμφωνα με την EFS, δεν υπήρξε επίπτωση στα αποθέματα αίματος.

Η υπόθεση αναδεικνύει μια κρίσιμη πτυχή της κυβερνοασφάλειας: μια ψηφιακή παρέμβαση μπορεί να απειλήσει εξοπλισμό απαραίτητο για την παροχή ιατρικών υπηρεσιών, ακόμη και χωρίς να παραβιαστούν ηλεκτρονικοί φάκελοι ασθενών

Κυβερνοεπίθεση σε γαλλική τράπεζα – Κλάπηκαν περίπου 100 εκατομμύρια ευρώ

Στον χρηματοπιστωτικό τομέα, η γαλλική Crédit Mutuel Arkéa ανακοίνωσε ότι κυβερνοεγκληματίες κατάφεραν να αφαιρέσουν περίπου 100 εκατομμύρια ευρώ μέσω μη εξουσιοδοτημένων συναλλαγών.

Η υπόθεση δημοσιοποιήθηκε στις 4 Νοεμβρίου και επιβεβαιώθηκε με νεότερες πληροφορίες στις 5 Νοεμβρίου.

Σύμφωνα με την τράπεζα, οι δράστες χρησιμοποίησαν λογαριασμό που ανήκε στο χρηματοπιστωτικό ίδρυμα για να πραγματοποιήσουν δόλιες μεταφορές χρημάτων.

Η διοίκηση ανακοίνωσε ότι εργάζεται για την ανάκτηση των ποσών και ότι τα περιουσιακά στοιχεία των πελατών δεν επηρεάστηκαν.

Για προληπτικούς λόγους, ανεστάλησαν προσωρινά ορισμένες συναλλαγές, προκαλώντας καθυστερήσεις σε μεταφορές χρημάτων.

Οι γαλλικές εισαγγελικές αρχές διερευνούν την υπόθεση. Δεν έχει ανακοινωθεί οριστικά ποιοι βρίσκονται πίσω από την επίθεση.

Binance: Η κλοπή δισεκατομμυρίων και οι υποψίες για τη Βόρεια Κορέα

Στις 29 Οκτωβρίου, η διεθνής πλατφόρμα ανταλλαγής κρυπτονομισμάτων Binance έγινε στόχος μιας από τις μεγαλύτερες καταγεγραμμένες κλοπές ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων.

Σύμφωνα με την εταιρεία ανάλυσης blockchain Chainalysis, οι επιτιθέμενοι απέσπασαν περίπου 6,4 δισεκατομμύρια δολάρια από ηλεκτρονικά πορτοφόλια της πλατφόρμας, μεταφέροντας κεφάλαια μέσω διαφορετικών δικτύων blockchain.

Η Chainalysis συνέδεσε την επίθεση, βάσει της δικής της ανάλυσης, με την ομάδα TraderTraitor, η οποία θεωρείται ότι σχετίζεται με τη Βόρεια Κορέα.

Ένα μέρος των κλεμμένων περιουσιακών στοιχείων μεταφέρθηκε σε διαφορετικά ψηφιακά νομίσματα, ενώ ενεργοποιήθηκαν διαδικασίες δέσμευσης κεφαλαίων. Περίπου 2,8 δισεκατομμύρια δολάρια είχαν δεσμευτεί, σύμφωνα με την αρχική ανάλυση της Chainalysis.

Το περιστατικό αναδεικνύει την κλίμακα που μπορούν να λάβουν οι ψηφιακές οικονομικές επιθέσεις, καθώς και τη δυσκολία εντοπισμού και ανάκτησης κεφαλαίων που μετακινούνται ταχύτατα μέσω διεθνών δικτύων.

Παρότι δεν πρόκειται για επίθεση αποκλειστικά στην Ευρώπη, η υπόθεση αποκτά ιδιαίτερη σημασία για την ευρωπαϊκή αγορά κρυπτονομισμάτων, όπου δραστηριοποιούνται εκατομμύρια επενδυτές και επιχειρήσεις.

Αεροπορικές πτήσεις υπό απειλή – Εκτροπές, έλεγχοι και απογειώσεις μαχητικών

Την ώρα που οι ευρωπαϊκές αρχές προσπαθούν να αντιμετωπίσουν τις κυβερνοεπιθέσεις, ένα διαφορετικό αλλά εξίσου ανησυχητικό κύμα περιστατικών έχει θέσει σε συναγερμό τις αεροπορικές υπηρεσίες ασφαλείας.

Από τις 3 Νοεμβρίου, ευρωπαϊκές αεροπορικές εταιρείες λαμβάνουν διαδοχικές απειλές για ύπαρξη εκρηκτικών μηχανισμών σε επιβατικά αεροσκάφη, με αποτέλεσμα να πραγματοποιούνται έκτακτες προσγειώσεις, εκτροπές πτήσεων και εντατικοί έλεγχοι.

Οι απειλές επηρέασαν εταιρείες όπως οι Ryanair, Wizz Air, Finnair, Aer Lingus, LOT Polish Airlines, easyJet και Aegean Airlines.

Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, περίπου 20 πτήσεις επηρεάστηκαν από το κύμα των απειλών, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις κινητοποιήθηκαν ακόμη και στρατιωτικά αεροσκάφη για τη συνοδεία επιβατικών πτήσεων.

Οι έλεγχοι δεν αποκάλυψαν πραγματικούς εκρηκτικούς μηχανισμούς, αλλά οι αρχές υπογραμμίζουν ότι κάθε τέτοια απειλή πρέπει να αντιμετωπίζεται ως δυνητικά πραγματική μέχρι να ολοκληρωθεί η διερεύνησή της.

Πτήση Aer Lingus: Εκτροπή στη Γαλλία και στρατιωτική κινητοποίηση

Ένα από τα σοβαρότερα περιστατικά αφορούσε πτήση της Aer Lingus από το Δουβλίνο προς τη Ρώμη.

Το αεροσκάφος, με 151 επιβάτες και έξι μέλη πληρώματος, εκτράπηκε προς τη γαλλική αεροπορική βάση Évreux-Fauville, στη Νορμανδία, μετά από απειλή για βόμβα.

Σύμφωνα με τις σχετικές αναφορές, γαλλικά μαχητικά κινητοποιήθηκαν για τη συνοδεία του αεροσκάφους, ενώ μετά την προσγείωση ακολούθησε επιχείρηση ελέγχου από στρατιωτικό προσωπικό και ειδικούς εξουδετέρωσης εκρηκτικών μηχανισμών.

Το αεροσκάφος προσγειώθηκε με ασφάλεια και δεν εντοπίστηκαν εκρηκτικά.

Finnair: Απειλές σε πτήσεις από το Ελσίνκι

Αντίστοιχη κινητοποίηση σημειώθηκε σε πτήση της Finnair από το Ελσίνκι προς τη Ρώμη, η οποία συνοδεύτηκε από ιταλικά στρατιωτικά αεροσκάφη μετά από προειδοποίηση για πιθανή βόμβα.

Το αεροσκάφος προσγειώθηκε με ασφάλεια στο αεροδρόμιο Φιουμιτσίνο, όπου πραγματοποιήθηκαν οι προβλεπόμενοι έλεγχοι.

Δεύτερη πτήση της Finnair, με προορισμό τη Βιέννη, δέχθηκε επίσης απειλή, αλλά συνέχισε την πορεία της και προσγειώθηκε χωρίς πρόβλημα.

Οι συγκεκριμένες απειλές αποδείχθηκαν αβάσιμες.

Ryanair και Wizz Air: Απειλές σε διαφορετικές ευρωπαϊκές διαδρομές

Στο στόχαστρο βρέθηκαν επίσης πτήσεις της Ryanair με προορισμό τη Σόφια, οι οποίες αναχωρούσαν από ευρωπαϊκά αεροδρόμια, μεταξύ των οποίων το Λονδίνο, η Μαδρίτη και η Κοπεγχάγη.

Σε μία περίπτωση, αεροσκάφος που είχε αναχωρήσει από το Λονδίνο Στάνστεντ εκτράπηκε προς το Πλόβντιβ της Βουλγαρίας.

Παράλληλα, πτήση της Wizz Air από το Μιλάνο προς τη Βαρσοβία εκτράπηκε προς τη Βιέννη.

Πρόσθετοι έλεγχοι πραγματοποιήθηκαν και στην Πράγα, όπου τέσσερις αφικνούμενες πτήσεις επηρεάστηκαν από προειδοποιήσεις για πιθανή ύπαρξη εκρηκτικών μηχανισμών.

Απειλή για βόμβα σε πτήση Πράγα-Λάρνακα

Στις 6/11/26, τέσσερις πτήσεις που έφταναν στο αεροδρόμιο της Πράγας και πέντε πτήσεις που αναχωρούσαν από την Πράγα έγιναν στόχος νέων απειλών για βόμβες, δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων η εκπρόσωπος του αεροδρομίου, Ντενίσα Χεϊτμανκόβα.

«Οι απειλές αφορούν αφίξεις από τη Δανία, τη Μεγάλη Βρετανία και δύο από την Ισπανία. Όσον αφορά τις αναχωρήσεις, πρόκειται για πτήσεις προς την Ολλανδία, την Κύπρο, τη Ρουμανία, την Ιταλία και τη Μεγάλη Βρετανία», ανέφερε.

Πάντως, η πτήση με προορισμό τη Λάρνακα, για την οποία υπήρξε σχετική αναφορά για απειλή, προσγειώθηκε κανονικά και με ασφάλεια στο αεροδρόμιο Λάρνακας, ανέφεραν έγκυρες πηγές στο ΚΥΠΕ.

Ποιος βρίσκεται πίσω από τις απειλές;

Το ερώτημα που απασχολεί τις αρχές είναι εάν οι απειλές προέρχονται από μεμονωμένους δράστες ή εάν αποτελούν οργανωμένη προσπάθεια διατάραξης των ευρωπαϊκών αερομεταφορών.

Σύμφωνα με το Reuters, οι απειλές συχνά μεταφέρονται μέσω ανώνυμων ηλεκτρονικών μηνυμάτων ή τηλεφωνημάτων.

Οι βρετανικές αρχές χαρακτήρισαν ορισμένα περιστατικά κακόβουλες φάρσες, ενώ ειδικοί ασφαλείας επισημαίνουν ότι η συγκέντρωση τόσων περιστατικών σε μικρό χρονικό διάστημα είναι ασυνήθιστη.

Δεν έχει υπάρξει δημόσια επιβεβαιωμένη ταυτοποίηση των δραστών ούτε επίσημη σύνδεσή τους με συγκεκριμένο κράτος ή οργάνωση.

Ακόμη και όταν αποδεικνύονται ψευδείς, οι απειλές μπορούν να προκαλέσουν σημαντικό οικονομικό κόστος, ακυρώσεις, καθυστερήσεις, αναστάτωση επιβατών και κινητοποίηση μεγάλου αριθμού αστυνομικών και στρατιωτικών δυνάμεων.

Κυβερνοεπιθέσεις και στον αεροπορικό τομέα – Η περίπτωση Amadeus

Το κύμα των απειλών για βόμβες συμπίπτει χρονικά με αυξημένη προσοχή στην ψηφιακή ασφάλεια του αεροπορικού κλάδου.

Η ισπανική εταιρεία τεχνολογίας ταξιδιών Amadeus ανακοίνωσε τον Οκτώβριο ότι εντόπισε ευπάθεια σε περιβάλλον εμφάνισης δεδομένων κρατήσεων.

Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωσή της, ορισμένα δεδομένα κρατήσεων ήταν προσβάσιμα μέσω της ευπάθειας. Η εταιρεία δήλωσε ότι δεν υπάρχουν στοιχεία πρόσβασης σε δεδομένα πληρωμών ή άλλα οικονομικά στοιχεία, ούτε ενδείξεις ότι η ευπάθεια αξιοποιήθηκε για επίθεση ransomware.

Η Amadeus ανακοίνωσε ότι προχώρησε σε διορθωτικές ενέργειες και ενίσχυσε την παρακολούθηση των συστημάτων της.

Η συγκεκριμένη υπόθεση είναι διαφορετική από τις απειλές για βόμβες. Ωστόσο, καταδεικνύει τη σημασία της προστασίας των ψηφιακών συστημάτων που υποστηρίζουν τις διεθνείς αερομεταφορές.

Δεν υπάρχουν στοιχεία που να συνδέουν την ευπάθεια της Amadeus με τις απειλές κατά των πτήσεων.

Βρετανία: Ransomware σε σχολικό δίκτυο και ενδείξεις χρήσης τεχνητής νοημοσύνης

Στις 3 Νοεμβρίου δημοσιοποιήθηκαν στοιχεία για επίθεση ransomware σε σχολικό δίκτυο στη Βρετανία, κατά την οποία οι δράστες κατάφεραν να κρυπτογραφήσουν 37 από περίπου 50 συστήματα στα οποία είχαν αποκτήσει πρόσβαση.

Η επίθεση πραγματοποιήθηκε τον Σεπτέμβριο, αλλά τα τεχνικά ευρήματα δημοσιοποιήθηκαν στις αρχές Νοεμβρίου.

Σύμφωνα με την εταιρεία κυβερνοασφάλειας Bitdefender, οι δράστες χρησιμοποίησαν εργαλεία για την απόσπαση διαπιστευτηρίων, την εξερεύνηση του δικτύου και την επέκταση της πρόσβασής τους σε πρόσθετα συστήματα.

Οι ερευνητές εντόπισαν ενδείξεις που παραπέμπουν σε πιθανή χρήση τεχνητής νοημοσύνης για την υποβοήθηση της επίθεσης, χωρίς όμως να μπορούν να επιβεβαιώσουν εάν χρησιμοποιήθηκε συγκεκριμένο μοντέλο ή αυτοματοποιημένος μηχανισμός.