Η φετινή πασχαλινή περίοδος λειτούργησε ως ένα κρίσιμο τεστ για το ηλεκτρικό σύστημα της χώρας, προσφέροντας ουσιαστικά έναν «οδηγό» για τη διαχείριση του δικτύου σε συνθήκες αυξημένης παραγωγής από ανανεώσιμες πηγές και μειωμένης κατανάλωσης. Η συγκεκριμένη διαχείριση δεν ήταν τυχαία, αλλά στηρίχθηκε σε στοχευμένες τεχνικές παρεμβάσεις και θεσμικές ρυθμίσεις που είχαν δρομολογηθεί μήνες νωρίτερα.
Σε περιπτώσεις όπου η παραγωγή ενέργειας ξεπερνά τη ζήτηση, υπάρχει κίνδυνος σοβαρών διαταραχών στο σύστημα, ακόμη και γενικευμένων διακοπών ρεύματος (μπλακ άουτ), όπως είχε συμβεί τον Μάιο του προηγούμενου έτους στην Ισπανία.
Παρότι η εγκατεστημένη ισχύς των ΑΠΕ στην Ελλάδα αυξήθηκε αισθητά – από 15 σε 18 γιγαβάτ σε σχέση με πέρυσι – η εξισορρόπηση της υπερβάλλουσας παραγωγής αποδείχθηκε πιο διαχειρίσιμη, κυρίως για τρεις βασικούς λόγους:
Ο πρώτος είναι ότι ο διαχειριστής του δικτύου (ΔΕΔΔΗΕ) απέκτησε δυνατότητα τηλεχειρισμού των μονάδων παραγωγής, εξασφαλίζοντας έτσι την αποκοπή τους από το δίκτυο όποτε χρειάστηκε. Ο έλεγχος μέσω τηλερύθμισης της παραγωγής από αιολικά πάρκα και μεγάλους φωτοβολταικούς σταθμούς που συνδέονται στο σύστημα υψηλής τάσης εφαρμόζεται εδώ και πολλά χρόνια αλλά η δυνατότητα αυτή επεκτάθηκε πλέον και στο σύνολο σχεδόν των μονάδων παραγωγής ΑΠΕ που συνδέονται στη μέση τάση. Το τελικό αποτέλεσμα είναι ότι είναι δυνατόν πλέον να ελέγχονται από τους Διαχειριστές η παραγωγή σε περίπου 15 από τα 18 GW των ΑΠΕ.
Ο δεύτερος λόγος είναι η ρύθμιση που ψηφίστηκε εν τω μεταξύ, με την οποία επιτρέπεται η υποβολή προσφορών στην αγορά με αρνητικές τιμές. Αυτό σημαίνει ότι για περιόδους περίσσειας ενέργειας μέσα στην ημέρα, το μεσημέρι με τη μεγάλη φωτοβολταική παραγωγή, οι παραγωγοί αντί να αμείβονται για την παραγωγή τους, μπορεί να πληρώνουν με χρέωση έως 50 ευρώ την ΜWh και επομένως για ένα μεγάλο αριθμό παραγωγών από ΑΠΕ είναι πιο συμφέρον να διακόπτουν αυτοβούλως την παραγωγή τους.
Τρίτο στοιχείο είναι ο συντονισμός μεταξύ των συναρμόδιων φορέων (ΥΠΕΝ, Ρυθμιστική Αρχή, ΑΔΜΗΕ, ΔΕΔΔΗΕ) που αποφασίστηκε σε σύσκεψη υπό τον υπουργό Σ. Παπασταύρου τη Μ. Τετάρτη.
Μικρό ρόλο (λόγω του περιορισμένου σχετικά μεγέθους τους) έπαιξαν και οι πρώτες μονάδες αποθήκευσης ενέργειας που λειτούργησαν αυτές τις ημέρες.
Τι έκανε ο ΑΔΜΗΕ το Πάσχα
Όπως αναφέρουν οι σχετικές πληροφορίες, κατά τις ημέρες των αργιών του Πάσχα, ο ΑΔΜΗΕ αντιμετώπισε με ευχέρεια την περίσσεια παραγωγής 3 με 4 GW σχετικά με την εγχώρια κατανάλωση επειδή η περίσσεια αυτή κατά ένα μέρος κατευθύνθηκε σε εξαγωγές και ένα άλλο τμήμα περιορίστηκε με τηλερύθμιση της παραγωγής, από το Κέντρο Ελέγχου Ενέργειας, των σταθμών ΑΠΕ που συνδέονται στην υψηλή τάση. Επιπρόσθετα παρατηρήθηκε ότι πολλοί παραγωγοί ΑΠΕ, που εκπροσωπούνται στις αγορές ενέργειας από τους Φορείς Σωρευτικής Εκπροσώπησης (ΦΟΣΕ) , προχώρησαν σε αυτόβουλη διακοπή έγχυσης ενέργειας για ορισμένες ώρες από τα πάρκα τους λόγω των αρνητικών ή μηδενικών τιμών ενέργειας που υπήρχαν στα χρονικά αυτά διαστήματα στην προημερήσια αγορά του Χρηματιστηρίου Ενέργειας. Παράλληλα ο ΑΔΜΗΕ χρησιμοποίησε κατάλληλα τις αντλητικές μονάδες των υδροηλεκτρικών σταθμών του συστήματος.
Αρμόδιες πηγές αναφέρουν ότι κατά τις επόμενες εβδομάδες της άνοιξης αναμένονται ακόμη μεγαλύτερες προκλήσεις για τη διαχείριση της περίσσειας ενέργειας που παράγεται σε ορισμένες μεσημβρινές ώρες από ΑΠΕ. Είναι ενδεικτικό ότι την Κυριακή των Βαΐων εμφανίστηκε ακόμα μεγαλύτερη (σε σχέση με το Πάσχα) περίσσεια, της τάξης των 6 GW, και αντιμετωπίστηκε με επιτυχία, με περικοπές στις ΑΠΕ από τον ΑΔΜΗΕ και τον ΔΕΔΔΗΕ, αλλά και με συνεισφορά των αυτόβουλων περικοπών παραγωγής σταθμών ΑΠΕ από τους ίδιους τους παραγωγούς.
Σύμμαχο στην προσπάθεια αποτελεί η περαιτέρω ανάπτυξη της αποθήκευσης ενέργειας καθώς σύμφωνα με τις προβλέψεις μέχρι το τέλος Ιουνίου θα έχουν τεθεί σε λειτουργία μπαταρίες ισχύος 400 μεγαβάτ.
