Ένα σοβαρό λάθος σε δελτίο ειδήσεων της δημόσιας τηλεόρασης προκάλεσε έντονες αντιδράσεις και άνοιξε εκ νέου τη συζήτηση για την αξιοπιστία της ενημέρωσης. Κατά τη διάρκεια του απογευματινού δελτίου του ERTNEWS, παρουσιάστηκε ρεπορτάζ για τις εξελίξεις στο Ιράν και τη βίαιη καταστολή διαδηλώσεων στην Τεχεράνη, το οποίο ωστόσο συνοδεύτηκε από λανθασμένα τηλεοπτικά πλάνα.
Αντί για εικόνες από το Ιράν, οι τηλεθεατές είδαν σκηνές από επεισόδια που είχαν σημειωθεί στη Θεσσαλονίκη, μετά από συναυλία του ΛΕΞ. Στα πλάνα εμφανίζονταν ελληνικές αστυνομικές δυνάμεις να συγκρούονται με πολίτες στους δρόμους της συμπρωτεύουσας, εικόνες οι οποίες παρουσιάστηκαν, χωρίς καμία διευκρίνιση, ως μέρος των ταραχών στη Μέση Ανατολή.
Η εικόνα που δημιούργησε σύγχυση
Το συγκεκριμένο οπτικό υλικό δεν άφηνε περιθώρια παρερμηνείας ως προς την προέλευσή του, γεγονός που κατέστησε το λάθος ακόμη πιο εμφανές. Η χρήση ελληνικών πλάνων σε ρεπορτάζ διεθνούς κρίσης δημιούργησε εύλογα ερωτήματα για τις διαδικασίες ελέγχου και επιμέλειας που ακολουθήθηκαν πριν την προβολή του δελτίου.
Μέχρι στιγμής, δεν έχει υπάρξει επίσημη διορθωτική δήλωση ή δημόσια συγγνώμη προς το τηλεοπτικό κοινό. Σύμφωνα με πληροφορίες, δεν προγραμματίζεται να εκδοθεί σχετική ανακοίνωση, ενώ έχουν γίνει αυστηρές συστάσεις προς τα εμπλεκόμενα μέλη της παραγωγής και την ομάδα που είχε την ευθύνη του ρεπορτάζ.
Αντιδράσεις από την ιδιωτική τηλεόραση
Το περιστατικό δεν πέρασε απαρατήρητο από εκπομπές της ιδιωτικής τηλεόρασης, οι οποίες το σχολίασαν εκτενώς. Ο Γιώργος Λιάγκας, μιλώντας στο «Πρωινό», χαρακτήρισε το συμβάν ως ένα από εκείνα τα ανθρώπινα λάθη που, ωστόσο, προκαλούν εύλογη απορία όταν συμβαίνουν στη δημόσια τηλεόραση. Όπως ανέφερε, η ΕΡΤ διαχρονικά προβάλλει μια εικόνα σοβαρότητας ή, όπως είπε χαρακτηριστικά, σοβαροφάνειας, γεγονός που καθιστά τέτοια περιστατικά ακόμη πιο προβληματικά.
Επισήμανε επίσης ότι, ενώ θα μπορούσε να υπάρξει μια απλή και καθαρή παραδοχή του λάθους με μια συγγνώμη προς τους τηλεθεατές, επιλέχθηκε η σιωπή. Κατά τον ίδιο, αυτή η στάση εντείνει την αρνητική εντύπωση και πλήττει την εμπιστοσύνη του κοινού.
«Επικίνδυνη ανικανότητα» ή απλό λάθος
Ακόμη πιο αιχμηρός υπήρξε ο Δημήτρης Ουγγαρέζος, ο οποίος σχολίασε το θέμα από την εκπομπή «Buongiorno» του MEGA. Όπως τόνισε, ανεξάρτητα από την πρόθεση, το αποτέλεσμα είναι αυτό που μετρά στην ενημέρωση. Χαρακτήρισε το περιστατικό ως «επικίνδυνη ανικανότητα», υπογραμμίζοντας ότι ένα δελτίο ειδήσεων οφείλει να είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με την αξιοπιστία.
Σύμφωνα με την τοποθέτηση του, όταν ο τηλεθεατής βλέπει εικόνες που δεν αντιστοιχούν στην είδηση που ακούει, τότε εύλογα αρχίζει να αμφισβητεί όχι μόνο το συγκεκριμένο ρεπορτάζ, αλλά συνολικά την εγκυρότητα της πληροφόρησης που λαμβάνει.
Ζήτημα θεσμικής ευθύνης
Το περιστατικό επαναφέρει στο προσκήνιο τον ρόλο και την ευθύνη της δημόσιας τηλεόρασης ως θεσμικού φορέα ενημέρωσης. Σε αντίθεση με την ιδιωτική τηλεόραση, η ΕΡΤ χρηματοδοτείται από τους πολίτες και φέρει αυξημένο βάρος αξιοπιστίας και ακρίβειας. Ένα τέτοιο λάθος, ειδικά σε θέμα διεθνούς κρίσης και ανθρώπινων δικαιωμάτων, δεν αντιμετωπίζεται απλώς ως τεχνικό ολίσθημα.
Η απουσία άμεσης διόρθωσης ή δημόσιας τοποθέτησης ενισχύει τις επικρίσεις και δημιουργεί την αίσθηση ότι το ζήτημα υποτιμήθηκε. Για πολλούς, το πρόβλημα δεν είναι μόνο η εσφαλμένη χρήση των πλάνων, αλλά και ο τρόπος διαχείρισης μετά την αποκάλυψη του λάθους.
Πλήγμα στην εμπιστοσύνη
Η ενημέρωση στηρίζεται στην ακρίβεια εικόνας και λόγου. Όταν αυτή η ισορροπία διαταράσσεται, το κόστος δεν είναι απλώς επικοινωνιακό αλλά ουσιαστικό. Το συγκεκριμένο περιστατικό αφήνει ένα αποτύπωμα δυσπιστίας και θέτει επιτακτικά το ερώτημα κατά πόσο τηρούνται με συνέπεια οι βασικοί κανόνες δημοσιογραφικής δεοντολογίας, ιδίως σε μέσα που φέρουν τον τίτλο της δημόσιας ενημέρωσης.
