Το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας προωθεί ένα σχέδιο-μαμούθ για την προμήθεια και ναυπήγηση περισσότερων από 1.000 θαλάσσιων drones διαφόρων κατηγοριών, με στόχο τη ριζική αλλαγή των ισορροπιών και την ενίσχυση της αποτροπής στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, απηύθυνε επίσημη επιστολή προς την Ένωση Ελλήνων Εφοπλιστών, ζητώντας μια κομβική οικονομική συνεισφορά ύψους 250 εκατομμυρίων ευρώ. Η δωρεά αυτή σχεδιάζεται να γίνει «σε είδος», με τη σταδιακή παράδοση των συστημάτων απευθείας στον Στόλο.
Το Πολεμικό μας Ναυτικό έχει ήδη αναπτύξει δικά του πρωτότυπα, όπως ο «Πυρπολητής» (ένα αυτόνομο σκάφος 5 μέτρων με δυνατότητες επιτήρησης αλλά και αποστολών αυτοκτονίας/κρούσης), ενώ εξετάζονται και άλλα εγχώρια ή διεθνή συστήματα (π.χ. «Κανάρης», αμερικανικά Corsair).
Ποια είναι η στραηγική του ελληνικού Πολεμικού μας Ναυτικού στο Αιγαίο κατά των Τούρκων
Η στρατηγική επιλογή του Πολεμικού Ναυτικού για την ενσωμάτωση άνω των 1.000 θαλάσσιων drones δεν αποσκοπεί στην καταστροφή ή τον αφανισμό ενός άλλου στόλου, αλλά στη δημιουργία μιας ισχυρής, σύγχρονης αποτρεπτικής ασπίδας στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Στο σύγχρονο γεωπολιτικό περιβάλλον, η χρήση αυτών των συστημάτων επαναπροσδιορίζει τις ναυτικές επιχειρήσεις εντελώς αλλάζοντας όλα τα δεδομένα.
Η φιλοσοφία πίσω από σκάφη όπως ο ελληνικός «Πυρπολητής» (σκάφη κρούσης-kamikaze) είναι η ικανότητά τους να απειλήσουν πολύ μεγαλύτερες και ακριβότερες κύριες μονάδες επιφανείας (όπως φρεγάτες ή κορβέτες) με ελάχιστο οικονομικό κόστος και χωρίς ρίσκο για ανθρώπινες ζωές.
Η μαζική παρουσία drones (επιφανείας και υποβρύχιων) στον ελληνικό στόλο θα λειτουργήσει ως παράγοντας «κορεσμού» της εχθρικής αεράμυνας και των συστημάτων εντοπισμού, αναγκάζοντας οποιονδήποτε επίδοξο αντίπαλο να επανεκτιμήσει το ρίσκο οποιασδήποτε επιθετικής ενέργειας.
Η επίσημη αμυντική πολιτική της Ελλάδας εστιάζει στην εξασφάλιση της κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων εντός των ορίων του διεθνούς δικαίου, χρησιμοποιώντας την τεχνολογία για να καταστήσει οποιαδήποτε εχθρική ναυτική παρουσία ευάλωτη και απαγορευτική.
Τα 1.000+ drones θα περιλαμβάνουν σκάφη επιφανείας (USVs) και υποβρύχια οχήματα (UUVs). Θα αναπτυχθούν στρατηγικά στα νησιά του Αιγαίου, δημιουργώντας ένα πυκνό δίκτυο που θα εξασφαλίζει συνεχή επιτήρηση, άμεση αναγνώριση απειλών και δυνατότητες κορεσμού σε περίπτωση ναυτικής εμπλοκή.
Τι έφεραν τα διδάγματα του πολέμου της Ουκρανίας στο Αιγαίο
Τα διδάγματα από τις επιχειρήσεις στη Μαύρη Θάλασσα, όπου η Ουκρανία κατάφερε να περιορίσει δραστικά τη δράση του ρωσικού στόλου χρησιμοποιώντας φθηνά, μη επανδρωμένα σκάφη επιφανείας (USVs), αποτελούν το βασικό προσχέδιο (blueprint) για τη νέα δομή δυνάμεων του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας.
Το Αιγαίο, με το αρχιπελαγικό του ανάγλυφο και τα χιλιάδες νησιά και βραχονησίδες, θεωρείται ιδανικό πεδίο για την εφαρμογή αυτής της στρατηγικής.
Οι βασικοί άξονες στους οποίους μεταφράζεται η ουκρανική εμπειρία στην ελληνική πραγματικότητα είναι οι εξής:
Στην Ουκρανία, drones που κοστίζουν μερικές δεκάδες χιλιάδες ευρώ αχρήστευσαν ή βύθισαν πολεμικά πλοία αξίας εκατοντάδων εκατομμυρίων. Με βάση αυτό, το Πολεμικό μας Ναυτικό ανέπτυξε μέσα σε μόλις έξι μήνες τον «Πυρπολητή», ένα σκάφος 5 μέτρων που ξεπερνά τους 40 κόμβους και μπορεί να λειτουργήσει ως drone καμικάζι μεταφέροντας εκρηκτικά.
Η Μαύρη Θάλασσα απέδειξε ότι ένα πλοίο μπορεί να αποκρούσει ένα ή δύο drones, αλλά έχει σοβαρό πρόβλημα ι όταν δέχεται ταυτόχρονη επίθεση από «σμήνος» 5-10 σκαφών. Η προμήθεια των 1.000+ drones από την Ελλάδα στοχεύει ακριβώς στην ικανότητα κορεσμού των τουρκικών συστημάτων αυτοπροστασίας.
Τα θαλάσσια drones δεν θα δρουν απομονωμένα. Στον ελληνικό σχεδιασμό, το μη επανδρωμένο «Πυρπολητής» και τα υπόλοιπα συστήματα (όπως τα αμερικανικά Corsair) θα είναι πλήρως διασυνδεδεμένα με τις νέες ψηφιακές φρεγάτες FDI Belharra, λειτουργώντας ως τα «μακρινά μάτια και αυτιά» (ISR) του Στόλου.
Για να μην επαφίεται η χρήση τους σε αυτοσχεδιασμούς, ιδρύθηκε ήδη το Κέντρο Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Θαλάσσιων Συστημάτων στον Πόρο (ΚΕ ΠΑΛΑΣΚΑΣ), ώστε τα στελέχη και των τριών κλάδων των Ενόπλων Δυνάμεων να εκπαιδεύονται επαγγελματικά στις νέες τακτικές.
Πως θα δράσουν αυτά τα συστήματα με τις μονάδες επιφανείας του ελληνικού στόλου και τα υποβρύχια
Η ενσωμάτωση των μη επανδρωμένων συστημάτων στο Πολεμικό Ναυτικό αλλάζει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο θα διεξάγονται οι ναυτικές επιχειρήσεις, με τις φρεγάτες FDI Belharra να λειτουργούν ως τα κεντρικά «μυαλά» αυτού του δικτύου.
Συνεργασία Drones και Φρεγατών FDI Belharra
Οι γαλλικής σχεδίασης φρεγάτες Belharra διαθέτουν το προηγμένο ψηφιακό ραντάρ Sea Fire και το σύστημα διαχείρισης μάχης SETIS. Αυτά τα συστήματα τους επιτρέπουν να λειτουργούν ως κέντρα διοίκησης και ελέγχου (C2) για δεκάδες drones ταυτόχρονα:
Τα drones επιφανείας (USVs) και τα ιπτάμενα UAVs θα κινούνται δεκάδες μίλια μπροστά από τη φρεγάτα. Θα στέλνουν ζωντανή εικόνα και δεδομένα στόχων μέσω κρυπτογραφημένων ζεύξεων (Data Links), επιτρέποντας στη Belharra να βλέπει τι συμβαίνει πίσω από νησιά ή σε μεγάλες αποστάσεις χωρίς να αποκαλύπτει τη δική της θέση
Σε περίπτωση πολεμικής εμπλοκής, ένα θαλάσσιο drone μπορεί να εντοπίσει ένα εχθρικό πλοίο και να μεταδώσει τις συντεταγμένες στη φρεγάτα. Η Belharra μπορεί στη συνέχεια να εξαπολύσει τους πυραύλους Aster 30 ή Exocet βασιζόμενη αποκλειστικά στα δεδομένα που της έδωσε το drone (CEC - Cooperative Engagement Capability).
Τα drones θα λειτουργούν ως «αναλώσιμα» αναχώματα. Αν εντοπιστεί επερχόμενη απειλή (π.χ. πύραυλος ή εχθρικό drone), τα USVs μπορούν να αναπτυχθούν περιμετρικά για να προκαλέσουν παρεμβολές ή να δεχτούν το πλήγμα αντί για την κύρια μονάδα επιφανείας.
Υποβρύχια Drones (UUVs) και Αντιναρκικός Πόλεμος
Η υποθαλάσσια διάσταση είναι εξίσου κρίσιμη, ιδιαίτερα για την προστασία των στενών του Αιγαίου και των ναυτικών βάσεων. Τα αυτόνομα υποβρύχια οχήματα (UUVs) θα αναλαμβάνουν πλέον τις πιο επικίνδυνες αποστολές στο ελληνικό Αρχιπέλαγος.
Αντί να ρισκάρει ένα επανδρωμένο ναρκοθηρευτικό, το Πολεμικό μας Ναυτικό θα εισάγει UUVs εξοπλισμένα με σόναρ υψηλής ευκρίνειας. Αυτά θα χαρτογραφούν τον βυθό, θα εντοπίζουν θαλάσσιες νάρκες και, αν χρειαστεί, μικρά drones-καμικάζι (όπως τα γαλλικά K-Ster) θα "κλειδώνουν πάνω στη νάρκη" για να την ανατινάζουν.
Μικρά υποβρύχια drones, που κινούνται αθόρυβα με μπαταρίες, μπορούν να «καθίσουν» στον βυθό σε κρίσιμα περάσματα του Αιγαίου. Εκεί θα λειτουργούν ως ποντισμένα υδρόφωνα, ακούγοντας τις κινήσεις τουρκικών υποβρυχίων, στέλνοντας σήμα στην πλησιέστερη ελληνική φρεγάτα ή ανθυποβρυχιακό ελικόπτερο Romeo (MH-60R).
Τα UUVs χρησιμοποιούνται για τη συνεχή επιτήρηση υποθαλάσσιων καλωδίων τηλεπικοινωνιών, ενεργειακών αγωγών και των ναυστάθμων από δολιοφθορές (σαμποτάζ) ή δράση ειδικών δυνάμεων.
Με λίγα και απλά λόγια αλλάζει ολόκληρη η φιλοσοφία μάχης στην θάλασσα, μετατρέποντας μικρά οπλικά αυτόνομα συστήματα σε αιχμή του δόρατος κατά του τουρκικού Πολεμικού Ναυτικού στο σενάριο πολεμικής αναμέτρησης.