Προσθέστε το pentapostagma.gr ως προτιμώμενη πηγή στα αποτελέσματα αναζήτησης στην Google. Γιατί η Ελλάδα, μια χώρα με τεράστια ναυτική παράδοση και κομβική γεωστρατηγική θέση, δεν διαθέτει αεροπλανοφόρο;
Αν κοιτάξετε τον χάρτη της Μεσογείου, η Γαλλία αναπτύσσει το πυρηνοκίνητο αεροπλανοφόρο Charles de Gaulle των σαράντα δύο χιλιάδων τόνων, η Ιταλία επιχειρεί με το Cavour των τριάντα χιλιάδων τόνων και το αμφίβιο ελικοπτεροφόρο Trieste, ενώ ακόμη και η Τουρκία έχει εντάξει στον στόλο της το TCG Anadolu και σχεδιάζει το εγχώριο αεροπλανοφόρο MUGEM με εκτόπισμα εξήντα χιλιάδων τόνων.
Αυτό καθιστά την Ελλάδα τη μόνη μεγάλη ναυτική δύναμη της ευρωπαϊκής Μεσογείου, πέραν των μικροκρατών όπως η Μάλτα, χωρίς πολεμικό πλοίο αυτής της κατηγορίας. Η απάντηση όμως δεν κρύβεται απλώς σε οικονομικές αδυναμίες, αλλά σε μια βαθιά στρατιωτική λογική, στη γεωγραφία και στο επιχειρησιακό δόγμα των Ενόπλων Δυνάμεων.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ποια είναι τα ιταλικά ναρκαλιευτικά που εξετάζει το ΠΝ
Η Γεωγραφία Ως Αβύθιστο Αεροπλανοφόρο
Ο βασικότερος λόγος που η Αθήνα δεν επένδυσε ποτέ στην απόκτηση αεροπλανοφόρου συμπυκνώνεται στη μοναδική μορφολογία του Αιγαίου Πελάγους. Με περισσότερα από δύο χιλιάδες πεντακόσια νησιά, νησίδες και βραχονησίδες, το Αιγαίο λειτουργεί στην πράξη ως ένα γιγαντιαίο, αβύθιστο αεροπλανοφόρο.
Στρατιωτικές βάσεις και αεροδρόμια στη Λήμνο, τη Σκύρο, το Καστέλι, τη Σούδα και τη Ρόδο επιτρέπουν στην Πολεμική Αεροπορία να καλύπτει ολόκληρη τη θαλάσσια έκταση μέσα σε λίγα μόλις λεπτά. Για παράδειγμα, ένα μαχητικό Rafale F3R που απογειώνεται από την εκατοστή ενδέκατη Πτέρυγα Μάχης στη Νέα Αγχίαλο ή την εκατοστή δέκατη τέταρτη στη Τανάγρα, χρειάζεται λιγότερο από δέκα λεπτά για να βρίσκεται πάνω από το κεντρικό Αιγαίο με πλήρη φόρτο πυραύλων Meteor.
Σε ένα τόσο κλειστό και κορεσμένο επιχειρησιακό περιβάλλον, ένα μεγάλο πλοίο επιφανείας μήκους άνω των διακοσίων μέτρων δεν προσφέρει τακτικό πλεονέκτημα. Αντίθετα, μετατρέπεται σε έναν τεράστιο και ευάλωτο στόχο. Σε μια πιθανή σύρραξη, η τουρκική αεροπορία και παράκτιες συστοιχίες πυραύλων ATMACA ή BORA θα μπορούσαν να στοχοποιήσουν ένα αεροπλανοφόρο από πολλαπλές κατευθύνσεις, καθιστώντας την επιβίωσή του εξαιρετικά δύσκολη.
Ένα ενδιαφέρον ιστορικό στοιχείο είναι ότι κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, ο Βρετανός ναύαρχος Άντριου Κάνινγκαμ είχε αποκαλέσει την Κρήτη ως το πολυτιμότερο σταθερό αεροπλανοφόρο της Ανατολικής Μεσογείου, μια διαπίστωση που ισχύει στο ακέραιο μέχρι και σήμερα.
Το Δυσβάσταχτο Κόστος Και Η Οικονομία Κλίμακας
Πέρα από τους τακτικούς περιορισμούς, η απόκτηση και συντήρηση ενός αεροπλανοφόρου απαιτεί αστρονομικούς πόρους που ξεπερνούν κατά πολύ τις δυνατότητες του ελληνικού αμυντικού προϋπολογισμού. Το κόστος ναυπήγησης ενός σύγχρονου ελαφρού αεροπλανοφόρου κυμαίνεται μεταξύ δύο και τεσσάρων δισεκατομμυρίων ευρώ.
Για να καταλάβουμε τη συγκριτική αναλογία, το ακριβότερο και πιο εξελιγμένο πρόγραμμα του Πολεμικού Ναυτικού σήμερα, η αγορά των τριών γαλλικών φρεγατών FDI Belharra, κόστισε συνολικά περίπου τρία δισεκατομμύρια ευρώ. Δηλαδή, ένα και μόνο αεροπλανοφόρο ισούται οικονομικά με ολόκληρο τον νέο στόλο των υπερσύγχρονων φρεγατών μας.
Παράλληλα, η εγχώρια ναυπήγηση ενός τέτοιου σκάφους είναι αυτή τη στιγμή πρακτικά αδύνατη λόγω έλλειψης της απαιτούμενης τεχνογνωσίας, εξειδικευμένων υποδομών και τεράστιας βιομηχανικής κλίμακας στα ελληνικά ναυπηγεία.
Επιπλέον, ο ετήσιος προϋπολογισμός εξοπλισμών και λειτουργικών δαπανών ολόκληρου του Πολεμικού Ναυτικού κινείται σε επίπεδα που καθιστούν μια τέτοια αγορά απαγορευτική. Ένα αεροπλανοφόρο δεν επιχειρεί ποτέ μόνο του, αλλά απαιτεί μια πλήρη Ομάδα Κρούσης με αντιαεροπορικές φρεγάτες, υποβρύχια escort και πλοία ανεφοδιασμού, ενώ το ημερήσιο λειτουργικό κόστος ενός αεροπλανοφόρου ξεπερνά τα δύο εκατομμύρια ευρώ.
Τέλος, τα μαχητικά κάθετης απονήωσης F-35B κοστίζουν άνω των εκατό εκατομμυρίων δολαρίων ανά μονάδα, απαιτώντας παράλληλα εντελώς διαφορετικές υποδομές συντήρησης και εκπαίδευσης ιπταμένων, γεγονός που θα απορροφούσε τις αμυντικές δαπάνες της χώρας για πάνω από μία δεκαετία.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Astute: Το ισχυρότερο υποβρύχιο στην Ευρώπη προκαλεί σοκ
Δόγμα Προβολής Ισχύος Έναντι Περιφερειακής Αποτροπής
Η ειδοποιός διαφορά μεταξύ της Ελλάδας και των υπόλοιπων ευρωπαϊκών χωρών της Μεσογείου έγκειται στο επιχειρησιακό δόγμα. Η Γαλλία και η Ιταλία διατηρούν αεροπλανοφόρα επειδή οι ένοπλες δυνάμεις τους είναι σχεδιασμένες για προβολή ισχύος εκτός των συνόρων τους, στο πλαίσιο αποστολών του ΝΑΤΟ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον Ινδικό Ωκεανό, τον Περσικό Κόλπο ή τις ακτές της Αφρικής.
Αντίστοιχα, η Τουρκία κατασκευάζει το MUGEM και χρησιμοποιεί το Anadolu διότι επιδιώκει να επιβάλει την παρουσία της στη Λιβύη, τη Σομαλία και την Ερυθρά Θάλασσα, εξυπηρετώντας τις αναθεωρητικές της φιλοδοξίες.
Αντιθέτως, η Ελλάδα διατηρεί ένα αμυντικό δόγμα που επικεντρώνεται στην περιφερειακή αποτροπή και την προστασία της εθνικής κυριαρχίας στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Για τις ανάγκες του Πολεμικού Ναυτικού, η επένδυση σε ευέλικτες, βαριά οπλισμένες φρεγάτες με πυραύλους Aster 30, σε αθόρυβα υποβρύχια Type 214 με τορπίλες βαρέως τύπου Black Shark, και σε παράκτιες πυραυλακάτους, προσφέρει ασύγκριτα μεγαλύτερη μαχητική ικανότητα ανά ευρώ.
Το Μέλλον Και Η Ανατολική Μεσόγειος
Σημαίνει αυτό ότι η Ελλάδα δεν θα αποκτήσει ποτέ ένα πλοίο μεγάλου εκτοπίσματος; Όχι απαραίτητα. Καθώς το γεωπολιτικό περιβάλλον μεταβάλλεται και οι ελληνικές στρατηγικές δεσμεύσεις διευρύνονται προς την Ανατολική Μεσόγειο, την Κύπρο και την Ερυθρά Θάλασσα, οι ανάγκες του Πολεμικού Ναυτικού ενδέχεται να αλλάξουν.
Αν στο μέλλον οι οικονομικές συνθήκες και οι αμυντικοί προϋπολογισμοί το επιτρέψουν, η Αθήνα δεν θα κατευθυνθεί σε ένα κλασικό αεροπλανοφόρο, αλλά πιθανότατα σε ένα Αμφίβιο Πλοίο Πολλαπλών Ρόλων LHD. Ένα τέτοιο σκάφος, εκτοπίσματος δεκαπέντε έως είκοσι χιλιάδων τόνων, θα μπορούσε να μεταφέρει ελικόπτερα ανθυποβρυχιακού πολέμου Romeo MH-60R, επιθετικά Apache, πεζοναύτες και ειδικές δυνάμεις, λειτουργώντας παράλληλα ως πλωτό κέντρο διοίκησης.
Ένα τέτοιο πλοίο θα επέτρεπε στην Ελλάδα να προβάλει την ισχύ της πέρα από τα στενά όρια του Αιγαίου, προστατεύοντας τα εθνικά συμφέροντα και τους θαλάσσιους δρόμους στην Ανατολική Μεσόγειο, εκεί όπου η παρουσία αεροπορικής κάλυψης από την ηπειρωτική χώρα γίνεται πιο οριακή. Μέχρι τότε όμως, το Αιγαίο παραμένει το ισχυρότερο φυσικό φρούριο στον κόσμο.
