Προσθέστε το pentapostagma.gr ως προτιμώμενη πηγή στα αποτελέσματα αναζήτησης στην Google. Δύο φρεγάτες αξίας εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ, με εκτόπισμα σχεδόν 7.000 τόνων, προηγμένα συστήματα μάχης και δυνατότητες που ενδιαφέρουν άμεσα το Πολεμικό Ναυτικό, περνούν από την Ιταλία στην Ελλάδα με συνολικό κόστος περίπου 460 εκατομμυρίων ευρώ. Το ερώτημα, όμως, δεν είναι μόνο τι αγοράζει η Αθήνα, αλλά γιατί η Ρώμη αποφασίζει να αποχωριστεί δύο τόσο ισχυρά πολεμικά πλοία.
Η απάντηση βρίσκεται σε ένα φιλόδοξο σχέδιο ανανέωσης του ιταλικού στόλου, το οποίο προβλέπει την είσοδο νέων φρεγατών με ακόμη πιο σύγχρονα ραντάρ, αναβαθμισμένα συστήματα διαχείρισης μάχης και αυξημένες δυνατότητες αντιμετώπισης drones. Και εδώ βρίσκεται η ουσία: οι Ιταλοί δεν ξεφορτώνονται απαραίτητα προβληματικά πλοία, αλλά αξιοποιούν μια ευκαιρία ανανέωσης, την οποία η Ελλάδα μπορεί να μετατρέψει σε σημαντικό επιχειρησιακό πλεονέκτημα στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Γιατί Η Ιταλία Αποσύρει Τις FREMM
Στις 8 Σεπτεμβρίου 2026, Ελλάδα και Ιταλία υπέγραψαν στη Ρώμη την εφαρμοστική συμφωνία για την απόκτηση δύο φρεγατών FREMM κλάσης Bergamini, συγκεκριμένα της Carlo Bergamini, με αριθμό F-590, και της Virginio Fasan, με αριθμό F-591. Το συνολικό τίμημα αναφέρεται στα 460 εκατομμύρια ευρώ, ενώ η μεταβίβαση της πρώτης προβλέπεται για το πρώτο εξάμηνο του 2028 και της δεύτερης για το πρώτο εξάμηνο του 2029. Η συμφωνία περιλαμβάνει επίσης πρόβλεψη για αρχική και μακροχρόνια υποστήριξη, καθώς και συμμετοχή ελληνικών ναυπηγείων στις εργασίες συντήρησης και προσαρμογής συστημάτων.
Αυτό που πρέπει να καταλάβουμε είναι ότι η Ιταλία δεν εγκαταλείπει την οικογένεια FREMM. Αντίθετα, επενδύει στην εξέλιξή της, μέσα από το πρόγραμμα FREMM EVO. Τον Ιούλιο του 2024 υπογράφηκε σύμβαση περίπου 1,5 δισεκατομμυρίου ευρώ για την κατασκευή δύο νέων φρεγατών, με παραδόσεις προγραμματισμένες για το 2029 και το 2030. Με απλά λόγια, οι Ιταλοί επιδιώκουν να διατηρήσουν τον αριθμό των σύγχρονων μονάδων τους και ταυτόχρονα να αναβαθμίσουν την τεχνολογική τους βάση. Οι δύο FREMM που θα αποκτήσει η Ελλάδα αποτελούν μέρος αυτής της ευρύτερης μετάβασης, όχι απόδειξη ότι η σχεδίαση έχει ξεπεραστεί.
FREMM EVO: Οι Αναβαθμίσεις Που Αλλάζουν Τα Δεδομένα
Οι νέες FREMM EVO βασίζονται στην υπάρχουσα σχεδίαση, αλλά διαθέτουν σημαντικά αναβαθμισμένα ηλεκτρονικά και συστήματα μάχης. Σύμφωνα με τη Fincantieri και την κοινοπραξία Orizzonte Sistemi Navali, προβλέπεται η εγκατάσταση του συστήματος διαχείρισης μάχης SADOC 4, με ενισχυμένη κυβερνοανθεκτικότητα, καθώς και σταθερών ραντάρ διπλής ζώνης C και X. Τα νέα συστήματα αισθητήρων προορίζονται να ενισχύσουν την αντιμετώπιση σύνθετων αεροπορικών απειλών, συμπεριλαμβανομένων βαλλιστικών πυραύλων, ενώ προβλέπονται αναβαθμίσεις στον ηλεκτρονικό πόλεμο, στις επικοινωνίες, στους τακτικούς συνδέσμους δεδομένων και στα συστήματα σόναρ.
Εξίσου σημαντική είναι η έμφαση στην αντιμετώπιση μη επανδρωμένων απειλών. Οι νέες φρεγάτες σχεδιάζονται ώστε να διαθέτουν σύγχρονες αντι-drone δυνατότητες και να διαχειρίζονται μη επανδρωμένα συστήματα πάνω από την επιφάνεια, στη θάλασσα και κάτω από αυτήν. Η εμπειρία από τις σύγχρονες συγκρούσεις έχει αποδείξει ότι ακόμη και σχετικά φθηνά drones μπορούν να υποχρεώσουν ένα πολεμικό πλοίο να καταναλώσει ακριβά πυρομαχικά για να προστατευτεί. Η αναβάθμιση, επομένως, δεν αφορά μόνο την ανίχνευση περισσότερων στόχων, αλλά και την αποτελεσματικότερη διαχείριση πολλαπλών απειλών.
Το οικονομικό στοιχείο είναι επίσης αποκαλυπτικό. Τα 1,5 δισεκατομμύρια ευρώ αφορούν δύο νέες FREMM EVO, δηλαδή περίπου 750 εκατομμύρια ευρώ ανά πλοίο ως απλή διαίρεση του συμβατικού τιμήματος. Αντίθετα, τα 460 εκατομμύρια ευρώ για τις δύο ιταλικές φρεγάτες αντιστοιχούν σε περίπου 230 εκατομμύρια ανά μονάδα. Δεν πρόκειται, ωστόσο, για απόλυτα ισοδύναμη σύγκριση, αφού οι δύο τιμές αφορούν διαφορετικές διαμορφώσεις και συμβατικά πακέτα. Παρ’ όλα αυτά, η διαφορά εξηγεί γιατί η αγορά μεταχειρισμένων, αλλά σύγχρονων, πλοίων μπορεί να είναι ελκυστική για μια χώρα που θέλει να ενισχύσει γρήγορα τον στόλο της.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Θεμιστοκλής: Ο εντυπωσιακός οπλισμός της νέας ελληνικής φρεγάτας
Τι Αποκτά Πραγματικά Το Πολεμικό Ναυτικό
Οι FREMM κλάσης Bergamini έχουν μήκος περίπου 144 μέτρα, εκτόπισμα που προσεγγίζει τους 6.700 τόνους και μέγιστη ταχύτητα άνω των 27 κόμβων. Η πρόωση CODLAG συνδυάζει ηλεκτροκινητήρες με αεριοστρόβιλο, επιτρέποντας διαφορετικούς τρόπους λειτουργίας ανάλογα με τις απαιτήσεις της αποστολής. Η αυτονομία τους προσεγγίζει τα 6.000 ναυτικά μίλια με ταχύτητα 15 κόμβων, χαρακτηριστικό που τις καθιστά κατάλληλες για παρατεταμένες επιχειρήσεις σε μεγάλες θαλάσσιες αποστάσεις.
Στον αντιαεροπορικό τομέα, οι εκτοξευτές Sylver A50 μπορούν να χρησιμοποιήσουν πυραύλους Aster 15 και Aster 30, ανάλογα με τη διαμόρφωση και το διαθέσιμο οπλοστάσιο. Οι Aster 30 προσφέρουν δυνατότητα εμπλοκής αεροπορικών στόχων σε μεγάλες αποστάσεις, ενισχύοντας την προστασία της ίδιας της φρεγάτας αλλά και των μονάδων που επιχειρούν μαζί της. Στον ανθυποβρυχιακό πόλεμο, η σχεδίαση FREMM συνδυάζει σόναρ, τορπίλες και δυνατότητες συνεργασίας με ελικόπτερα. Χρειάζεται, πάντως, να θυμόμαστε ότι οι δύο φρεγάτες δεν έχουν ταυτόσημη διαμόρφωση: η Virginio Fasan είναι έκδοση ανθυποβρυχιακού πολέμου και διαθέτει το συρόμενο σύστημα σόναρ CAPTAS-4, ενώ η Carlo Bergamini ανήκει στην έκδοση γενικών καθηκόντων.
Για την Ελλάδα, η επιχειρησιακή αξία δεν περιορίζεται στα χαρακτηριστικά των πλοίων. Οι FREMM μπορούν να συμπληρώσουν τις τέσσερις φρεγάτες FDI και τις αναβαθμισμένες MEKO 200HN, δημιουργώντας περισσότερες επιλογές για αποστολές αντιαεροπορικής προστασίας, ανθυποβρυχιακού πολέμου και συνοδείας ναυτικών σχηματισμών. Η αξιοποίησή τους, όμως, θα εξαρτηθεί από την ενσωμάτωση των συστημάτων τους, την εκπαίδευση των πληρωμάτων, τη διαθεσιμότητα πυρομαχικών και την υποστήριξη που θα εξασφαλιστεί σε βάθος χρόνου.
Είναι Τελικά Ευκαιρία Για Την Ελλάδα;
Η απάντηση είναι ότι πρόκειται για μια σημαντική ευκαιρία, αλλά όχι για μια αγορά χωρίς προκλήσεις. Το τίμημα των 460 εκατομμυρίων ευρώ δεν πρέπει να εξετάζεται απομονωμένα από το συνολικό κόστος συντήρησης, ανταλλακτικών, εκπαίδευσης και πιθανών τροποποιήσεων. Εξίσου κρίσιμο είναι να εξασφαλιστεί ότι οι φρεγάτες θα παραδοθούν με την απαιτούμενη επιχειρησιακή διαθεσιμότητα και ότι τα συστήματα και τα όπλα τους θα μπορούν να υποστηρίζονται αποτελεσματικά από το ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό.
Το πραγματικό όφελος είναι ότι η Ελλάδα αποκτά δύο μεγάλες, δοκιμασμένες φρεγάτες χωρίς να περιμένει μια πολυετή διαδικασία ναυπήγησης. Η Ιταλία, από την άλλη, προχωρά στην ανανέωση του στόλου της με τις FREMM EVO και τεχνολογίες που ανταποκρίνονται στις νέες απειλές. Επομένως, οι Ιταλοί δεν μας πουλάνε τις φρεγάτες τους επειδή είναι άχρηστες, αλλά επειδή η στρατηγική τους επιτρέπει να περάσουν στην επόμενη γενιά πλοίων, ενώ η Ελλάδα μπορεί να αξιοποιήσει αυτή τη μετάβαση για να ενισχύσει τις δικές της ναυτικές δυνάμεις. Το αν θα αποδειχθεί πραγματικά συμφέρουσα επιλογή θα κριθεί από το τελικό κόστος, την κατάσταση των πλοίων και, κυρίως, την ταχύτητα με την οποία θα ενταχθούν πλήρως στην επιχειρησιακή λειτουργία του στόλου.
